۱- اعتقاد به سازمان: اگر سازمان خود را بهترین بدانید کافی نیست، باید اعتقاد راسخ داشته باشید که سازمانتان بهترین است. سازمانی این چنین، همواره بر خود می بالد و آرزوی کارکنانش آن است که سازمان مسیر رشد را ادامه دهد. سازمان های کار آفرین، تنها درباره “موفقیت” و ” کیفیت محصول” حرف نمی زنند، بلکه همواره دارای این ویژگی ها هستند.
۲- ترسیم چشم انداز: سازمان کار آفرین توانسته است چشم اندازی از آینده خویش را در برابر دیدگان اعضای خود قرار دهد. احساس وجود یک آینده روشن همواره منشا پیشرفت خواهد بود و افراد را به تحقق رویای خود ترغیب می نماید. البته هدف ها باید قابل دستیابی و مشخص باشند زیرا اگر اعضای سازمان اهداف آتی را مبهم یا دست نیافتنی بدانند ناکام مانده، سرانجام با شکست رو به رو خواهند شد.
۳- شناخت کافی از مشتری: در سازمان کار آفرین مشتری یک منبع ارزشمند اطلاعاتی است. در این سازمان شکایت های مشتریان مورد استقبال قرار می گیرد. زیرا هدف، آموختن درس های جدید و اقدامات اصلاحی در سایه اشتباهات گذشته است.
۴- تجزیه و تحلیل محیط: اگر سازمان تلاش نکند عوامل فعال در محیط خارجی خویش را درک کند، هر قدر به بازار جهانی نزدیک می شود با این عوامل نا آشنا تر می گردد و در نهایت بهترین فرصت ها را از دست خواهد داد.
۵- درک سازمان: سازمان های موفق هرگز تصویری ایده آل و مقدس از خود ترسیم نمی کنند. درک سازمان به معنی شناسایی نقاط ضعف و اجرای سیاست هایی به منظور کاهش نقاط ضعف است. یکی از زمینه های آسیب پذیری سازمان در رابطه با امور جاری و روزمره است. در مورد امور عادی سازمان باید مقرراتی وجود داشته باشد تا اطمینان یابیم که سازمان درکارهای روزمره نیز مانند فعالیت های کارآفرینی از تعهد لازم برخوردار است.
۶- محاسبه ریسک: سازمان کار آفرین ریسک پذیر است، ولی هنگامی پذیرای ریسک خواهد بود که نقش و اثر عوامل داخلی و خارجی را محاسبه نموده و ضریب موفقیت خود را بیش از هزینه های مربوط به شکست بداند.
۷- تحمل شکست
و آموختن درس های جدید از آن: هر سازمانی که آماده ریسک پذیری است ممکن است روزی با تجربه ای تلخ مواجه شود و شکست بخورد. تلاش برای شناسایی علت شکست و تحلیل آن؛ نه به منظور شناسایی فرد خطا کار و سرزنش وی بلکه برای جلو گیری از تکرار اشتباه، از ویژه گی های سازمان کار آفرین است.
۸- ارزش قائل شدن برای افراد و شاد نمودن محیط کار: ممکن است افراد برای کسب پول به سازمان بپیوندند. اما اگر سازمان برای این افراد و مهارت آنها احترام کافی قائل نشود و آنها از محیط کار خود لذت نبرند، وفاداری به سازمان و به تبع آن تولید کاهش می یابد.
۹- اهمیت کارهای روزانه و تقدیر از کسانی که این کارها را انجام می دهند: کارکنان اداری که کارهای روزانه را انجام می دهند وظیفه دارند از اقدامات دیگران (که حالت ابتکار و خلاقیت دارد) حمایت کنند. در عین حال که سازمان باید تلاش کند کار همه افراد را مهم بشمارد و از این دیدگاه تلاش های آنان را مورد تقدیر قرار دهد (همان منبع، ۱۹۴-۱۸۱).

 

 

۲-۹مدل های کارآفرینی سازمانی

 

کارآفرینی سازمانی عبارتست از مجموعه تلاشهایی برای توسعه مزیت‌های رقابتی سازمان از طریق نوآوری و تغییرات معنی‌دار و نیز موازنه رقابت در یک صنعت می‌باشد(فری یرا[۱۲]، ۲۰۰۲: ۲).
مدل‌های مختلفی برای کارآفرینی ارائه شده است که از آن میان به چهار مدل معروف که نسبت به بقیه اهمیت بیشتری دارند اشاره می‌شود:
۲-۹-۱الگوی کارآفرینی سازمانی کورنوال[۱۳] و پلرمن[۱۴]
کورنوال و پرلمن معتقدند که اصول کارآفرینی سازمانی به سازمان های انتفاعی و بخش خصوصی محدود نمی‌شود، بلکه می‌توان همین فرایندها را در قبال سازمان‌های غیرانتفاعی و غیر دولتی نیز به کار برد (کورنوال و پلرمن [۱۵]،۱۹۹۰: ۲۱۷ به نقل از قلی پور و همکاران،۱۳۸۷: ۱۱۷). الگوآنها چارچوب کارآفرینی سازمانی را بر مبنای مدیریت راهبردی نشان می‌دهد. آنها بر اساس رویکرد مدیریت راهبردی، چهارچوب کارآفرینی سازمانی را چنین توصیف می‌کند:
اطلاعات ورودی از محیط داخلی و خارجی سازمان به تشخیص و ارزیابی فرصت‌های جذب بازار کمک می‌کنند و به دنبال آن دورنما، مأموریت، هدفها و استراتژی‌ها تعیین و سپس اجرا می‌شوند. نمودار مدل کارآفرینی سازمانی کورنوال و پرلمن به صورت زیر است:
۲-۹-۲مدل ترغیب کارآفرینی سازمانی کوارتکو[۱۶] و هاجتس[۱۷]
نمودار مدل کارآفرینی سازمانی کوارتکو و هاجتس در نمودار زیر آمده است:
در اجرای مدل فوق چهارگام مهم در استراتژی کارآفرینانه سازمانی به شرح زیل می‌باشد:

 

 

 

 

توسعه بینش[۱۸] :

 

 

 

اولین گام مهم در طراحی یک استراتژی کارآفرینانه سازمانی مشارکت در دیدگاه نوآوری است.

 

 

 

 

تشویق و نوآوری

 

 

 

نوآوری ابزار لازم برای کارآفرینی است. از این رو سازمانها باید نوآوری را به عنوان عامل کلیدی در استراتژی‌هایشان درک کرده و به توسعه بپردازند.

 

 

 

 

ایجاد جو کارآفرینانه در سازمان

 

 

 

برای اینکه مجدداً انگیزه‌ای برای نوآوری در شرکتهای امروزی ایجاد گردد، مهم‌ترین گام و گام نهایی، سرمایه‌گذاری سنگین در فعالیتهای کارآفرینانه‌ای است که موجب تجلی تفکرات جدید در یک محیط نوآور می‌شود.

 

 

 

 

توسعه تیم‌های کارآفرینی

 

 

 

در شرکتهایی که نسبت به تشکیل اینگونه تیم‌ها احساس تعهد می‌شود، نشانی از تغییر وجود دارد، در واقع آنها دگرگونی یا انقلابی را در پیش گرفته‌اند (تقی زاده و همکاران،۱۳۸۶: ۱۶۲).

۲-۹-۳مدل ۴E:
مدل ۴E توسط مندوزا زایور[۱۹] در کتاب وی با عنوان کارآفرینی سازمانی(۲۰۰۴ ) مطرح شده است. این مدل هدف گرا است که سعی می‌کند به چهار هدف اصلی که برای موفقیت کارآفرینی سازمانی مهم هستند دست یابد، این چهار هدف عبارتند از:

 

 

 

 

اثربخشی[۲۰]

 

 

توانمند سازی[۲۱]

 

 

برابری در پاداش و مزایا[۲۲]

 

 

تساوی در اختیارات و آزادی عمل[۲۳]

 

 

 

مدل ۴Eمدلی عمومی و کلی است که چهارچوبی را برای موفقیت سازمانی ارائه می‌دهد که این چهارچوب بر روی چهرپایه و اساس اصلی قرار دارد. همچنین مدل فوق برای تضمین موفقیت کارآفرینی در سازمان دو پیشنهاد ارائه می‌کند:

 

 

 

 

پاداشهای معتبر و قابل توجه: به کارآفرینان سازمان به جای ارتقا، پاداشهای قابل توجه و مهم اعطا شود.

 

 

کارآفرینی دوره‌ای(نوبتی): این موضوع به تغییر و تعویض نوبتی کارآفرینان در سازمان اشاره دارد.در این حالت کارآفرین سازمانی، از یک فرصت(پروژه)بهره برداری شده به یک فرصت در حال شکل گیری(بالقوه) منتقل می‌گردد.این انتقال غالباً با پاداش‌های مهم و قابل توجه همراه است.

 

 

 

۲-۹-۴مدل کارآفرینی سازمانی آنتونیک و هیسریچ[۲۴]
مدل کارآفرینی سازمانی آنتونیک و هیسریچ
این مدل در سال ۲۰۰۲ توسط بوستجان آنتونیک و رابرت هیسریج ، اساتید دانشگاه اسلوونی وکلیوند آمریکل طرح ریزی شده است. به زعم پژوهشگران این مدل ،کارآفرینی سازمانی منشاء سر زندگی و عملکرد مثبت سازمان ها می باشد. ویژگی اصلی این مدل توجه طراحان در بکارگیری الگوی کارآفرینی سازمانی و نقش مولفه های سازمانی درآن از دیدگاه جهانی است.

مولفه ی محیطی
پویایی ارتباطات محیطی
فرصت فنآوری
تقاضا برای محصولات جدید
وضوح رقابتی
کارآفرینی سازمانی
نتایج
سرمایه گذاری مخاطره آمیز
فعالیت مبتکرانه
ارتباطات فعال
رشد و توسعه
سودآوری
بقاء
مولفه های سازمانی
ارتباطات سازمانی
کنترل رسمی
نظارت محیطی
ارزش های مبتنی بر رقابت
ارزش های مبتنی بر افراد
شکل (۲-۴) مدل کارآفرینی آنتونیک و هیسریج(علی اکبر فرهنگی ،۵۱۳،۱۳۸۶)
طراحان این مدل مبانی نظری مدل خود را در چهار بعد متمایز به شرح زیر بیان نموده اند:
بعد اول:سرمایه گذاری مخاطره آمیز شرکت در جست و جوی ورود به کسب و کارهای جدید مرتبط با محصولات فعلی شرکت.

 

۱-۴٫ پایه تحصیلی: به سال­هایی اطلاق می­ شود که در دبیرستان­ها (متوسطه دوم)، شامل پایه اول، دوم، سوم و چهارم (پیش­دانشگاهی) می­گردد و از پاسخگو خواسته شده تا پایه تحصیلی خود را مشخص کند.
۲-۴ تعریف عملیاتی پایه تحصیلی:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفهوم تعریف مقوله سطح سنجش
پایه تحصیلی سال­های تحصیل در دوره متوسطه دوم (دبیرستان) اول – دوم
سوم – چهارم(پیش) رتبه­ای

۱-۵٫ رشته تحصیلی: منظور از رشته تحصیلی در پژوهش حاضر، گروه آزمایشی است که دانش ­آموز در آن به تحصیل اشتغال دارد. که به رشته­های ریاضی، تجربی، انسانی، فنی و حرفه­ای، کاردانش و عمومی (سال اول) تقسیم می­گردند.
۲-۵ تعریف عملیاتی رشته تحصیلی:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفهوم تعریف مقوله سطح سنجش
رشته تحصیلی گروه آزمایشی که فرد در آن مشغول به تحصیل است. ریاضی – تجربی – انسانی – فنی ­و ­حرفه­ای- کاردانش – عمومی(سال اول) اسمی

 

 

فصل دوم:

 

مبانی نظری

(مرور ادبیات نظری و تجربی)

 

۱-۲٫مقدمه

دراین فصل ابتدا درباره رشد اجتماعی در دوره نوجوانی، صلاحیت هایی که نواجوانان باید بدان دست یابند ونیازهای دوره نوجوانی، به سبب اینکه آزمودنی ها دراین دوره سنی قرار دارند، بحث کوتاهی خواهد شد. سپس به توضیح اهمیت روابط اجتماعی دراین دوره پرداخته می شود. سازگاری اجتماعی و ورزش به عنوان متغیرهای اصلی مورد مطالعه این تحقیق، بحث بعدی این فصل را تشکیل می دهد. درنهایت به بررسی یافته های پیشین پیرامون تفاوت سازگاری اجتماعی در ورزشکاران وغیر ورزشکاران پرداخته میشود و نتایج آنها بیان می شود.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

۲-۲٫ مروری بر مفاهیم اولیه

 

۱-۲-۲٫ رشد اجتماعی دردوره نوجوانی

پیشرفت جامعه ورشد انسانها، به کارآمدی آموزش وپرورش آن جامعه بستگی دارد. آموزش و پرورش(و پژوهشهای مربوط به آن) نیز زمانی مفید خواهد بود که با نیازها وتوانایی های یادگیرنده منطبق باشد. برای نیل به این هدف ،برنامه ریزان، معلمان، مربیان، محققان، والدین و تمام کسانی که به نوعی با آموزش و پرورش سروکار دارند باید با خصوصیات رشدی انسان در هر دوره از زندگی آشنا باشند تا بتوانند مشکلات ورفتارهای غیر عادی را تشخیص دهند(شفیع آبادی، ۱۳۷۵) به همین دلیل دراینجا مختصراً درباره ی رشد اجتماعی دوره نوجوانی که ارتباط مستقیمی با موضوع مورد مطالعه دارد، توضیحاتی ارائه می شود. نوجوانی، دوره جدایی از خانواده وکاهش وابستگی های عاطفی نسبت به والدین می باشد. روان شناسان این دوره را به اصطلاح «شیر گرفتن روانی» [۲۶] نام نهاده اند. دوره ای که نوجوان از خانه جدا می شود وکم کم به سوی اجتماع وهمسالان کشیده می شود. به این ترتیب، علاقه نوجوان نسبت به خانواده اش کاهش می یابد وبیشتر با همسالان و دوستانش ارتباط پیدا می کند. سپس این ارتباط وعلاقه هم کاهش یافته و ارتباط نزدیک با جامعه، فزونی می یابد. بنابراین وظیفه خانواده است که او را برای این آزادی عمل کمک کنند وبه تدریج از وابستگی او بکاهد. تا در راه رشد وهویت یابی خویش گام بردارد. زیاده روی درحمایت نوجوان از حوادث وپیشامدها، اثری مخرب در او دارد وباعث به تعویق افتادن از شیر گرفتن روانی در او خواهد شد(شعاری نژاد، ۱۳۶۸) .
به طور کلی در رشد اجتماعی نوجوان سه گروه تاثیر می گذارند ،این سه گروه عبارتند از:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

اشخاص صاحب قدرت وذی نفوذی که قواعد ورسومی رابه فرد تحمیل می کنند ودر صورتیکه فرد آنها را رعایت کند، تشویق می شود.

اشخاصی که سرمشق والگوی رفتاری نوجوان هستند واو می تواند از رفتارهای آنها تقلید کند.

همسالان و یا همنشینانی که واکنشهای مساعد ویا نامساعد شان در حکم پاداش ویا تنبیه است. این افراد وتوانایی بالقوه آنها در تشویق وتنبیه، به عنوان منبعی جهت پذیرش یا عدم پذیرش نوجوانان، قرار می گیرند ومی توانند موجب اجتماعی شدن و یا طرد گروهی، یا به عبارت مناسبتر سازگاری یاکناره گیری [۲۷] نوجوان گردند(احمدی، ۱۳۷۱).

جدای از منابع تأثیر گذار روی زندگی اجتماعی نوجوانان، آنها دو دوره تقریباً متفاوتی رادر زندگی اجتماعی خویش تجربه می کند. این دو دوره شامل دوره بدوی، تمایل به درخود فرورفتن وبریدن از دیگران(دوره ی منفی) ویک دوره ی مثبت می شود. درجریان دوره اول نوجوان ،اغلب کاملاً غیر اجتماعی وتقریباً غیرقابل معاشرت به نظر میرسد. زیرا او به طور مداوم پیرامون جامعه واجتماع می اندیشد. اما اجتماع مورد علاقه او اجتماعی است که می خواهد آن را اصلاح کند و برای اجتماع واقعی که از نظر او محکوم شده است. جز نفرت وبی علاقگی، احساسی ندارد (پیاژه، ۱۳۶۰). سازگار شدن واقعی با اجتماع، موقعی تحقق پیدا میکند که نوجوان ازنقش اصلاح شونده به مجری وعامل اجرا مبدل شود. همانگونه که تجربه، تفکرمحض را با واقعیت آشتی می دهد، نوجوان نیز باهمان کیفیت، وقتی در یک موقعیت عملی ومشخصی ،فعالیت جدی ومداومی را آغاز می کند، کلیه خیالبافیها ورؤیاهای او می تواند باواقعیت تطبیق پیدا کند(همان منبع).
به طور خلاصه رشد اجتماعی نوجوان، درقالب ویژگی های زیر تکامل پیدا می کند. گروه همسالان به تدریج منبع قوانین عمومی رفتار نوجوانان تلقی می شود و تعارض بین قوانین رفتاری آنها وبزرگسالان افزوده می شود. نوجوانان به هماهنگی با دیگران نیاز دارند، زیرا علاقمند هستند که جزئی ازجمع، به ویژه گروه خود باشند. نوجوانان غالباً از لباس پوشیدن ورفتار کردن مانند دیگران، احساس اطمینان می کنند ،زیرا اعتماد به نفس لازم را ندارند وبه شواهد ملموس نیاز دارند تا احساس کنند درمیان دیگران جایی دارند. آنها به آنچه که دیگران درمورد آنها فکر می کنند توجه زیادی دارند. از این رو دوستیها ونیز دعواها شدید تر می شود. حتی ممکن است بهترین دوستان به عنوان محرم اسرار، جایگزین والدین شوند(بیلر، ۱۳۶۹). رفتار اجتماعی نیز در نوجوانان شامل مراحلی می شود. این مراحل که درنوجوانان دختر و پسر متفاوت می باشد به شرح ذیل می باشد ؛
رفتار اجتماعی در نوجوانان پسر از مراحل زیر تشکیل شده است:
۱- مرحله تقلید: دراین مرحله که از ۱۲ سالگی شروع می شود ودر ۱۵ سالگی به پایان می رسد، نوجوان از همکلاسان نیرومند وتیز هوش خود که نسبت به دیگران برتری دارند، تقلید می کند و علاقمند است رفتارهای آنان را تکرار نماید.
۲- مرحله تعادل اجتماعی: در اواخر نوجوانی، این مرحله شروع می شود وهمزمان با آن سرکشی نوجوان کاهش می یابد ودر رفتار او اعتدال بوجود می آید.
همانطور که می دانیم، نوجوانی، دوره ی بحرانی وپیچیده ای از زندگی است که با تغییرات گوناگون درجنبه های متعدد رشدی همراه است ویکی از بحرانی ترین ادوار زندگی بحساب می آید. دراین مرحله، نوجوان مهمترین بحران زندگی خود یعنی هویت-یابی را پشت سر می گذارد که عوامل زیستی ،روانی واجتماعی توأماً در بروز آن دخالت دارند. بنابراین شناخت رشد نوجوانی مستلزم مطالعه درجنبه های متعدد رشدی مانند ذهنی، جسمانی، عاطفی، اجتماعی و …. همچنین زمینه زندگی نوجوان می باشد. دراین جا به دلیل جلوگیری از اطاله کلام، سعی شد به طور خلاصه رشداجتماعی دوره نوجوانی بررسی شود.
صلاحیتهایی که نوجوانان باید بدان دست یابند
به اعتقاد پیتمن ورایت [۲۸](۱۹۹۱) هیچ تعریف جهانی پذیرفته شده در مورد رشد نوجوانی وجود ندارد. آنها پیشنهاد می کنند بهتر است روی صلاحیت ها و قابلیت‌هایی [۲۹] تاکید کنیم که به رشد نوجوانان کمک می کند. این صلاحیتها مبنایی فراهم می آورد که براساس آن برنامه ها ،سرویس ها و فعالیتهای سازمان های مختلف، سازماندهی شده، شکل گیری پیدا کند و بکاربسته شود. هادسون، (۱۹۹۷)، مانستر[۳۰](۱۹۷۷) اعمالی راکه نوجوانان باید در دوره زندگی خود باموفقیت به انجام برسانند را بدین صورت توضیح داده اند:
نوجوان درحال رشد، بایدخود را با مدرسه ،محل کار ،محله ،همسالان، خانواده ومقامات مسئول، تطبیق دهد وبرای اجرای بسیاری از اعمال پیچیده ی فردی و زندگی اجتماعی تسلط یابد. این نوع اعمال که متعدد ومتفاوت هستند، ممکن است شامل مهارتهای ذیل باشد، مهارتهای اجتماعی(مانند گفت وشنید، گوش دادن، درجمع بودن) مهارتهای احساسی(از قبیل برخورد با هراس، بیان احساس، درک احساس دیگران) و مهارتهایی که هنگام بروز فشار روانی مفید است (مانند برخورد با آشفتگی خیال، آماده شدن برای مواجهه با مسائل ناگوار، واکنش دربرابر شکست)(کارتلج ومیلبرن ،۱۳۶۹) .
اجینتون واجینتون[۳۱](۱۹۹۴) براساس مرور جنبه های رشدی نوجوانان که به نظر می رسد برای سازمان های سرویس دهنده ی آنها مهم باشد،پنج قابلیت یاصلاحیت عمده رشدی را بیان کرده اند. این پنج صلاحیت که نوجوانان برای موفقیت دردوران بزرگسالی می باید به دست آورند ،عبارتند از:

 

 

صلاحیت جسمانی- بهداشتی[۳۲]: نوجوان باید وضعیت سلامت عمومی، دانش نگرش و رفتارهای مناسبی داشته باشد تا از سلامتی بلند مدت در زندگی مطمئن باشد.

صلاحیت فردی- اجتماعی[۳۳] : نوجوان باید به الف) مهارتهای درون فردی مانند توانایی درک عواطف شخصی وانضباط انفرادی ب) مهارتهای بین فردی مانند توانایی برای کار بادیگران. دوستیابی وروابط دوطرفه، مشارکت، همدلی وتوافق

ج) مهارتهای مقابله ای مانند توانایی برای سازگاری وقبول مسئولیت
د) مهارتهای قضاوتی مانند توانایی برای برنامه ریزی وتصمیم گیری وحل مسائل ومشکلات دست یابد.

 

 

صلاحیت شناختی- آفرینشی[۳۴] :دراین زمینه، نوجوان باید به مهارتهای زیر دست یابد: الف) معلومات نسبتاً فراگیر ب) توانایی برای ارزش نهادن ومشارکت درجنبه های متعدد آفرینش ج) مهارتهای بیانی ونوشتاری مناسب

 

پس از انقلاب اسلامی قانونگذار در سال ۱۳۶۱ با تصویب قانون راجع به مجازات اسلامی طی مواد ۷ تا ۱۱ تقسیم ­بندی جدیدی را ارائه کرد و زندان را یکی از مجازات­های تعزیری درنظر گرفت که موجب اختلاف نظر جدی درباره مجازات زندان در حقوق جزای ایران گردید بدین شرح که مجلس شورای اسلامی زندان را مهم­ترین و اصلی­ترین مجازات تعزیری می­دانست و برای بسیاری از جرایم مجازات حبس پیش ­بینی شده بود درحالیکه از نظر شورای نگهبان شلاق به منزله مجازات تعزیری به رسمیت ­شناخته می­شد. این اختلاف تا آنجا ادامه یافت که تصویب قانون تعزیرات در مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۶۲ طول کشید و النهایه نیز شورای نگهبان قانون تعزیرات را به این دلیل که برای برخی از جرم­ها مجازات زندان درنظر گرفته شده بود مورد تایید قرار نداد و این قانون با گذشت مدت اعلام نظر شورای نگهبان اعتبار قانونی یافت. این ابراز مخالفت شورای نگهبان با مجازات زندان نمود دیگری در قانونگذاری کیفری ایران داشته است. به این صورت که درجهت تأمین نظر شورای نگهبان مجلس شورای اسلامی از تعیین مجازات زندان برای برخی از جرم­­ها خودداری کرده و در این راستا در متون قانونی به بیان این عبارت بسنده کرده است که فلان عمل «جرم محسوب و باتوجه به شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و تأدیب وعظ و تهدید و درجات تعزیر، تعزیر می­­شود.»

پایان نامه

در مرحله بعدی با تصویب قانون مجازات اسلامی در سال ۱۳۷۰ قالب­های چهارگانه مجازات­های پیشین حفظ شد و مجازات دیگری به منزله مجازات­های بازدارنده به آنها افزوده شد ولی این قانون به شکل ناتمام تصویب شد. علت اصلی نیز همان وضع مجازات زندان برای جرم­های تعزیری و بازدارنده بود. در سال ۱۳۷۵ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی با عنوان تعزیرات و مجازات­های بازدارنده به تصویب رسید. در این مرحله قانونگذار (مجلس شورای اسلامی) تا اندازه بسیاری از وضع مجازات شلاق برای بسیاری از جرم­ها چشم­پوشی کرد و به جای آن مجازات زندان را درنظر گرفت و شورای نگهبان نیز با آن مخالفت نکرد. «به این ترتیب مجازات زندان به منزله مهم­ترین مجازات تعزیری در نظام حقوقی ایران جلوه­گر شد. این دگرگونی را می­توان احیای دوباره زندان در نظام حقوقی ایران به حساب آورد[۳۲].»
حبس در قانون مجازات اسلامی گاهی بصورت حد است و گاهی بصورت تعزیر[۳۳] و مجازات بازدارنده. زمانی نیز در قالب قرار تأمین بصورت بازداشت موقت ظاهر می­ شود به منظور دسترسی به متهمی که هنوز وضعیت قضایی وی مشخص نشده است. با تدقیق در قانون مجازات اسلامی مشخص می­ شود که اهداف حبس از منظر این قانون عبارتند از:۱- بازدارندگی ۲- اصلاح ۳- تربیت و ۴- بازپروری.
کتاب پنجم قانون مجازات به مجازات­های تعزیری و بازدارنده اختصاص دارد که در بیست و نه فصل احکام جرایم مختلف را بیان نموده و اصلی­ترین مجازاتی که درمورد اکثر آنها در نظر گرفته شده مجازات زندان می­باشد خواه به تنهایی، خواه همراه با جزای نقدی و خواه به همراه شلاق و تنها در پاره­ای از موارد است که مقنن به تعیین مجازات جزای نقدی یا شلاق صرف اکتفا نموده است مانند ماده ۸۲۹ قانون مجازات اسلامی که در باب تعدیات کارمندان دولتی است.
مطابق یک بررسی آماری «در قوانین کیفری ایران حدود ۱۴۰۰ عنوان مجرمانه وجود دارد و برای ۴۰۰ مورد آنها مجازات سالب آزادی مقرر شده است[۳۴].» لکن مطابق منبع دیگری «در قوانین ایران، برای بیش از ۷۰۰ عنوان مجرمانه مجازات حبس پیش ­بینی شده است. ۶/۱۵ % این حبس­ها، حبس­های ۳ تا ۶ ماه و ۳۰% آنها حبس­های بیش از ۶ ماه و تا ۲ سال هستند. البته تدوین­کنندگان لایحه مجازات­های اجتماعی بر این باورند که با تصویب و اجرای این لایحه، ۶/۴۵% از مجازات­های قانونی حبس کاسته می­ شود[۳۵].»
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
مبحث چهارم: سیستم­های متداول اجرای مجازات زندان
پس از معرفی اختصاری مجازات زندان، بررسی انواع و طرق مختلف اجرای آن خالی از لطف نمی ­باشد. چه در داخل و چه در خارج ایران سیستم­های مختلفی در خصوص اجرای مجازات زندان وجود دارد که در ذیل باختصار به آن اشاره می­کنیم:
بند ۱) سیستم­های خارجی اجرای مجازات
مجازات زندان در جهان به چهار روش اجرا می­ شود:
۱- رژیم عمومی یا دسته­جمعی: قدیمی­ترین و ساده­ترین روش، حبس دسته­جمعی است. براساس آن زندانیان بطور دسته­جمعی در زندان نگهداری می­شوند. به این صورت که روزها با هم کار می­ کنند و شب­ها در خوابگاه­های عمومی استراحت می­ کنند و آزادانه با یکدیگر معاشرت و مصاحبت دارند وصرفا تفکیک ساده­ای ازنظر جنسیت و صغار و کبار بین زندانیان وجود دارد.
«از مزایای این روش می­توان به مقرون به صرفه بودن آن ازنظر اقتصادی اشاره کرد. چون هزینه احداث ساختمان برای این نوع زندان زیاد نیست بعلاوه ممکن است عده کثیری را در این قبیل زندان­ها جا داد و برای اجبار آنان به کار تشکیلات مفصلی لازم ندارد[۳۶].» درخصوص معایب این نظام گفته شده «در این نظام به نوع جرم ارتکابی و شخصیت زندانی توجهی نمی­ شود و این از نکات ضعف نظام بشمار می ­آید زیرا اتخاذ این روش سبب می­ شود که محکومان اصلاح­پذیر و قابل تأدیب دراثر معاشرت با مجرمان سرسخت و خطرناک، تحت تأثیر نفوذ آنان قرار گیرند و دچار تباهی و فساد اخلاقی بیشتر می­شوند و نتیجه مطلوب از اجرای کیفر که اصلاح و تربیت مجرم است تحصیل نگردد[۳۷].»
عکس مرتبط با اقتصاد
۲- رژیم انفرادی یا پنسیلوانیایی (سلولی): «حبس انفرادی نخستین بار در زندان­های کلیسایی اعمال شد این رژیم که کاملا درمقابل رژیم حبس مشترک قرار دارد شامل انزوای کامل محکوم در شبانه­روز می­باشد. زندانی در یک سلول نگهداری می­ شود در آنجا غذا می­خورد، کار می­ کند و می­خوابد و وقتی از آنجا خارج می­ شود باید در راهروها و محل هواخوری از چشم­بند استفاده کند بطوری که کسانی که با او روبرو می­شوند نتوانند او را شناسایی کنند[۳۸].»
رژیم انفرادی این مزیت بزرگ را دارد که مانع باهم زیستن و فساد محکومان در حبس می­گردد. بعلاوه اعمال این رژیم تشدید خصیصه ترهیبی حبس را لااقل برای آن دسته از زندانیانی که معمولا جزو بدترین­ها هستند و کمتر قادر به تنهایی و انزوا می­باشند، به همراه دارد. به همین جهت نظام حبس انفرادی شاید برای بزهکاران به عادت جنبه ارعاب­انگیزی بیشتری داشته باشد و امکان انطباق شدت مجازات با رفتار محکوم وجود دارد و به همین لحاظ است که زمینه فردی کردن کیفر سالب آزادی را ازنظر اجرا مساعد می­ کند.
«رژیم انفرادی بسیار پرهزینه است زیرا نیاز به آمایش بی­نهایت پرخرج دارد. بعلاوه این عیب بزرگ را دارد که سازمان­دهی شغلی پردرآمد و جالب را که زندانی بتواند پس از آزادی به آن بپردازد دشوار می­سازد. کار در سلول و نظارت بر آن هزینه بالایی را می­طلبد. از همه مهم­تر حبس در سلول برای سلامت جسمانی زندانی بسیار فرساینده است و بویژه زمینه بیماری سل را مساعد می­ کند و ازنظر روانی بسیار افسرده­کننده است. حبس انفرادی برای اکثریت زندانیان اختلالات روانی بسیار شدید و گاه زمینه جنون یا حتی خودکشی را بوجود می­آورد[۳۹].»
نتیجه تصویری برای موضوع افسردگی
۳- رژیم مختلط: این رژیم ترکیبی از دو رژیم قبلی است یعنی مثل رژیم سلولی مشتمل بر انزوا در شب است لکن همچون رژیم مشترک شامل زندگی مشترک طی روز برای کار کردن، غذا خوردن، یا اوقات فراغت است. «ازنظر جسمانی یا روانی نسبت به رژیم سلولی فرسایندگی بسیار کمتری دارد و باتوجه به اینکه زندانی را تحت نظم و انضباط یک گروه سازمان­یافته قرار می­دهد عادت زندگی در جامعه را از وی سلب نمی­ کند و ازنظر اجتماعی او را کمتر ناسازگار می­نماید. اجازه می­دهد تا نسبت به سیستم سلولی کار به شیوه­ای بهتر و عقلانی­تر سازماندهی شود. این روش این عیب را دارد که در عمل مانع ارتباط بین زندانیان نمی­ شود و خطر واگیری و سرایت را کاملا دور نمی­ کند[۴۰].»
۴- رژیم تدریجی: شامل چهار مرحله است: مرحله ۱ روش انفرادی- مرحله ۲ روش مختلط- مرحله ۳ روش نیمه آزادی – مرحله ۴ آزادی مشروط پیش از اتمام مدت محکومیت. این روش تنها در زندان­های مدرن با جمعیت کیفری کم قابل اجرا است بنابراین بنظر می­رسد قابلیت اعمال در زندان­های ایران را باتوجه به کثرت جمعیت کیفری نداشته باشد.
بند ۲) سیستم­های داخلی اجرای مجازات زندان
به استناد ماده ۵ آیین­نامه سازمان زندان­ها مصوب ۲۰/۹/۱۳۸۴، «زندان­ها به زندان بسته، مرکز حرفه­آموزی و اشتغال که خود شامل مؤسسه­های حرفه­آموزی و کاردرمانی (اردوگاه) است، تقسیم می­شوند.» که مطابق ماده ۶ این آیین­نامه «زندان بسته، زندانی است محصور که با برج­های دیده­بانی در پوشش داخلی و خارجی دارای حفاظت کامل می­باشد.» و در ماده ۷ در تعریف مراکز حرفه­آموزی و اشتغال آمده است: «مراکز حرفه­آموزی و اشتغال مکانی است که می ­تواند محصور و در پوشش خارجی دارای حفاظت مناسب یا نامحصور و بدون حفاظت و مأمور انتظامی و یا درحالتی بینابین باشد که در آن محکومان بطور گروهی بکار اعزام می­گردند و پس از خاتمه کار دوباره به آسایشگاه­های خود بازگشت داده می­شوند.» همچنین در ماده ۱۷ آیین­نامه مذکور دسته دیگری از زندان تحت عنوان «کانون اصلاح و تربیت» مطرح شده که مطابق آن اطفال و نوجوانان بزهکار کمتر از ۱۸ سال تمام در آنجا برای اصلاح، تربیت و آموزش نگهداری می­شوند.
ذکر این نکته خالی از فایده نیست که در ماده ۵ آیین­نامه اجرایی سازمان زندان­ها (مصوب۲۶/۴/۸۰) زندان­ها به سه نوع زندان بسته، نیمه­باز ، باز و مجتمع­های حرفه­آموزی و کاردرمانی (اردوگاه) تقسیم می­شدند که در سیستم فعلی تقسیم ­بندی، زندان­های نیمه­باز و باز جایگاهی ندارند. البته بنظر می­رسد اجرای سیستم­های زندان نیمه­باز و باز در عمل با موانع و مشکلات فراوانی روبرو باشد. بعنوان مثال وجود مأمور مراقب بدون اسلحه درخصوص زندان نیمه­باز و نیز عدم وجود حفاظ و مأمور در زندان باز مواردی است که موجبات فرار بسیاری از مجرمین را فراهم می­نماید و امکان کنترل و نظارت بر آن را مشکل می­نماید و حذف آن صرفنظر از فواید عملی آن، با انجام مطالعات دقیق فنی و علمی صورت گرفته است.
با دقت در تعریف ارائه شده در ماده ۶ مشخص می­ شود که این نوع زندان شباهت کامل با رژیم عمومی یا دسته­جمعی دارد. ازطرفی بنظر می­رسد سیستم عمده اجرای مجازات در کل دنیا در درجه اول برهمین روش استوار است و بدیهی است که در ایران نیز همین­گونه پایه­ریزی شده باشد.
براساس ماده ۸ آیین­نامه مذکور «کلیه محکومان باتوجه به نوع و میزان محکومیت، پیشینه کیفری، شخصیت، اخلاق و رفتار، براساس تصمیم شورای طبقه ­بندی حسب مورد در زندان­های بسته یا مراکز حرفه­آموزی و اشتغال نگهداری می­شوند مگر آنکه مقام قضایی صادرکننده حکم در رأی صادره محل خاصی را برای نگهداری محکوم تعیین نموده باشد.»
همانطور که مشاهده می­ شود تشخیص اینکه زندانیان باید در کجا نگهداری شوند در درجه اول در صلاحیت قاضی صادرکننده رأی و پس از آن شورای طبقه ­بندی و آنهم براساس وجود آیتم­هایی ازقبیل نوع و میزان محکومیت، پیشینه کیفری و غیره است. حال آنکه در آیین­نامه سابق در مواد ۸ و ۱۰ به ترتیب مجرمانی که باید در زندان نیمه­باز و باز نگهداری می­شدند طبقه ­بندی شده بودند. بموجب این مواد:
ماده ۸ : «زندانیان زیر در زندان نیمه­باز نگهداری می­شوند:
الف: محکومین جرایم عمدی.
ب: محکومین به جزای نقدی که به لحاظ عجز از پرداخت جزای نقدی تحمل کیفر حبس می­ کنند.
ج: محکومین مالی موضوع ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیت­های مالی.
د: محکومین به حبس در جرایم عمدی با شرایط زیر:

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

محکومین به حبس تعزیری تا دو سال.

محکومین به حبس بیش از دو سال تا ۱۵ سال به شرط تحمل ۱۱۰ روز از مدت محکومیت در زندان بسته.

محکومین به حبس بیش از ۱۵ سال و حبس ابد به شرط تحمل دو سال ازمدت محکومیت در زندان بسته.»

همچنین مطابق ماده ۱۰ : «زندانیان زیر در زندان باز نگهداری می­شوند:
الف: محکومین جرایم غیرعمدی.
ب: محکومین به جزای نقدی که به لحاظ عجز از پرداخت جزای نقدی تحمل کیفر حبس می­ کنند.
ج: محکومین مالی موضوع ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیت­های مالی.
د: محکومین به حبس در جرایم عمدی با شرایط زیر:

 

 

محکومین به حبس­های تعزیری تا دو سال پس از گذراندن ۱۴ روز از مدت محکومیت در یکی از زندان­های بسته یا نیمه­باز.

محکومین به حبس بیش از دو سال تا ۱۵ سال به شرط تحمل ۱۵ ماه از مدت محکومیت در یکی از زندان­های بسته یا نیمه­باز.

محکومین به حبس بیش از ۱۵ سال و حبس ابد به شرط تحمل ۴ سال ازمدت محکومیت در یکی از زندان­های بسته یا نیمه­باز.

نکته جالب دیگر درخصوص آیین­نامه جاری این است که وفق ماده ۱۲ آن متهمان و محکومان جرایم مواد مخدر و اعتیاد در مؤسسات کاردرمانی (اردوگاه­ها) نگهداری می­شوند که همچنان که خواهیم دید از نکات مثبت این آیین­نامه بشمار می­آید.
فصل دوم: مفهوم جرم و تکرار جرم
از آنجا که بحث رساله حاضر «تأثیر زندان نسبت به تکرار جرم» است لذا درجهت تبیین و روشن­شدن موضوع، گریزی از بیان مفهوم «جرم» و متعاقب آن «تکرار جرم» نیست لذا سعی بر آن داریم که بصورت هرچند اندک و با پرهیز از زیاده­گویی به بیان آنها بپردازیم.
تعاریف مختلفی از جرم ارائه شده است. از نظر لغوی، جرم به معنی «گناه» و «بزه»[۴۱] و نیز «خطا» و «تعدی»[۴۲] آمده است و نیز بیان شده «از مجموع قوانین جزایی و قانون اساسی چنین استنباط می­ شود که جرم، عملی مثبت یا منفی است که قانون آن را منع کرده و برای ارتکاب آن مجازاتی مقرر شده هرگاه مرتکب به قصد آن را انجام داده باشد[۴۳].» اما آنچه که در قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ که درحال حاضر در کشور جاری است آمده بدین شرح است که «هر رفتاری اعم از فعل یا ترک­فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است، جرم محسوب می­ شود[۴۴].» و اما درخصوص تکرار جرم ماده ۱۳۷ قانون موصوف ملاک عمل قرار می­گیرد که براساس آن «هرکس بموجب حکم قطعی به یکی از مجازات­های تعزیری از درجه یک تا شش[۴۵] محکوم شود و از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات، مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگری گردد، به حداکثر مجازات تا یک و نیم برابر آن محکوم می­ شود.»
فلذا مطابق این ماده دو شرط برای صدق عنوان تکرار جرم درخصوص جرم ارتکابی توسط شخص وجود دارد: اول آنکه فرد قبلا بموجب حکم قطعی دادگاه به مجازات تعزیری از درجه یک تا شش محکوم شده باشد و دیگر اینکه پیش از شمول مرور زمان یا حصول اعاده حیثیت، مجددا مرتکب جرم قابل تعزیر درجه یک تا شش دیگری گردد.
در قانون سابق (مصوب ۱۳۷۰) در ماده ۴۸ تعریف دیگری برای تکرار جرم آمده بود. بدین صورت که « هرکس به موجب حکم دادگاه به مجازات تعزیری و یا بازدارنده محکوم شود، چنانچه بعد از اجرای حکم مجددا مرتکب جرم قابل تعزیر گردد دادگاه می ­تواند در صورت لزوم مجازات تعزیری یا بازدارنده را تشدید نماید.»
براساس این ماده تعاریف مختلفی از تکرار جرم ازسوی حقوقدانان ارائه شده است که به عنوان عمومی­ترین تعریف می­توان تعریف پروفسور گارو از تکرار جرم را بیان نمود. به عقیده وی: «تکرار جرم حال کسی است که بعد از صدور حکم محکومیت او از دادگاه صالح و قطعیت آن حکم مرتکب جرم دیگری شود لذا تکرار جرم به دو عنصر تجزیه می­ شود یکی محکومیت قبلی و دوم ارتکاب جرم بعدی[۴۶].»
دکتر محمدعلی اردبیلی نیز در تعریف تکرار جرم بیان می­دارد: «تکرار جرم وصف افعال کسی است که بموجب حکم قطعی لازم­الاجرا از یکی از دادگاه­های ایران محکومیت یافته و بعدا مرتکب جرم دیگری شده است که مستلزم محکومیت شدید کیفری است. یکی از جهات تمایز تعدد تکرار جرم وجود همین سابقه محکومیت کیفری است که شرط مهم تحقق تکرار جرم محسوب می­ شود[۴۷].»
بنابراین ملاحظه می­ شود که تعاریف ارائه شده توسط حقوقدانان منطبق با منظور و تعریف قانونگذار سابق است و در میان آنها سه عنصر «وجود محکومیت قطعی به مجازات تعزیری و بازدارنده»، «اجرا شدن مجازات مذکور» و «ارتکاب مجدد یک جرم قابل تعزیر پس از آن» وجود دارد.
در فصل پنجم از قانون مجازات عمومی مصوب ۷/۳/۵۲ قانونگذار وقت طی مواد ۲۴ تا ۲۶ به همراه ۴ تبصره به بیان شرایط تکرار جرم پرداخته است. در ماده ۲۴ در تعریف تکرار جرم آمده است: «هر کس به موجب حکم قطعی به حبس جنحه‌ای یا جنایی محکوم شده و از تاریخ قطعیت حکم تا زمان اعاده حیثیت یا شمول مرور‌زمان مرتکب جنحه یا جنایت دیگری بشود مشمول مقررات تکرار جرم خواهد بود.» و حکم تکرار جرم نیز مطابق ماده ۲۵ این قانون بشرح زیر خواهد بود:
«اگر مجرم دارای سابقه محکومیت جنایی یا جنحه باشد و مرتکب جرم دیگری شود به بیش از حداکثر مجازات جرم جدید محکوم می‌گردد بدون آنکه ‌از یک برابر و نیم حداکثر مذکور تجاوز کند در صورت وجود کیفیات مخفف دادگاه نمی‌تواند مجازات مرتکب را کمتر از یک برابر و نیم حداقل مجازات ‌جرم جدید تعیین کند. در صورتی که جرم جدید نظیر یکی از جرائم سابق مجرم اعم از شروع و مباشرت و شرکت و معاونت در جرم باشد مجازات او ‌بیش از حداکثر مجازات جرم جدید خواهد بود بدون آنکه از دو برابر حداکثر مذکور تجاوز کند و در این مورد دادگاه نمی‌تواند با رعایت کیفیات مخفف ‌مرتکب را به کمتر از دو برابر حداقل مجازات جرم جدید محکوم نماید مگر آنکه دو برابر حداقل بیش از حداکثر مجازات باشد که در این صورت به‌ حداکثر محکوم خواهد شد.»
در تبصره ۱ ماده ۲۵ برخی جرائم که عبارتند از: «سرقت، کلاهبرداری، خیانت در امانت، اختلاس، تدلیس، ارتشاء و جرائم دیگری که قانوناً در حکم جرائم مذکور شناخته شده‌ باشند» از حیث تکرار جرم نظیر هم محسوب شده است.
نکته جالب درخصوص احکام و شرایط تکرار جرم در قانون مجازات عمومی، در تبصره ۲ ماده ۲۵ آمده بود که بموجب آن «در مورد این ماده دادگاه مکلف است با توجه به تعداد سوابق محکومیت قطعی متهم مجازات را با خصوصیات شخصی او از قبیل رفتار ‌اجتماعی یا تمایل یا عادت او به ارتکاب بزه منطبق سازد.» بنظر می­رسد شرط مذکور چیزی است که علم جرمشناسی بدنبال آن است و غایتی است که در وضع قوانین دنبال می­ شود.
مطابق تبصره ۳ همان ماده نیز «در صورتی که مجازات جرم جدید اعدام یا حبس ابد باشد دادگاه می‌تواند در صورت وجود کیفیات مخفف مجازات را یک درجه‌ تخفیف دهد و در موردی که مجازات جرم جدید فاقد حداقل و اکثر باشد دادگاه با وجود کیفیات مخفف می‌تواند یک ربع از اصل مجازات حبس را‌ تخفیف دهد.»
یک نکته دیگر درخصوص این مواد حکمی است که بموجب ماده ۲۶ این قانون مقرر شده که بموجب آن «احکام تکرار جرم درباره اشخاصی که به علت ارتکاب جرم سیاسی محکوم شده‌اند جاری نخواهد شد.» بنابراین ملاحظه می­ شود که قانونگذار در گذشته جرم سیاسی را در زمره جرایمی که موجبات تکرار جرم را فراهم آورد بحساب نمی­آورده است علت آن شاید بخاطر خصیصه و ویژگی خاص اینگونه جرایم باشد که از عنصر معنوی آن یعنی سوءنیت خاص (قصد) ناشی می­ شود. این مسأله در تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۶۱ و نیز قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ دیده نمی­شد. لکن در قانون مجازات اخیرالتصویب در ماده ۱۳۸ همین حکم تکرار گردیده و عنوان شده «مقررات مربوط به تکرار جرم در جرایم سیاسی و مطبوعاتی و جرایم اطفال اعمال نمی­ شود.» همچنین همانطور که بیان شد حکم ماده ۱۳۷ تنها درخصوص مجازات­های تعزیری از درجه یک تا شش است و شامل مجازات­های تعزیری درجه هفت و هشت که بموجب ماده ۱۹ قانون تبیین شده ­اند نمی­ شود.
قانون جدید حکم تکرار جرم درخصوص جرایم حدی را نیز بیان داشته و در ماده ۱۳۶ آورده است «هرگاه کسی سه بار مرتکب یک نوع جرم موجب حد شود و هر بار حد آن جرم بر او جاری گردد، حد وی در مرتبه چهارم اعدام است.»
تکرار جرم همواره مسأله بسیار مهمی در علم «جرم­ شناسی» بشمار می­رود. اهمیت تکرار جرم به گونه­ ای است که به گفته ریموند گسن در کتاب جرم­ شناسی نظری «تکرار جرم بیگمان ظریف­ترین مسأله جرم­ شناسی را تشکیل می­دهد که باید به حل آن پرداخت و مسأله­ای در حاشیه تبهکاری نیست[۴۸].» شاید یکی از دلایل اهمیت این مقوله این باشد که هدف اصلی از کیفر دادن مجرم، تنبه وی و جلوگیری از وقوع جرم است و وقتی تکرار جرم اتفاق می­افتد به معنای آن است که این هدف تأمین نشده و درواقع اشکالاتی در راه رسیدن به آن وجود داشته که نیل به آن را میسر نساخته است. به همین دلیل است که محققان و اندیشمندان به بحث و بررسی پیرامون علل و دلایل آن پرداخته و به ارائه راهکارهای مختلف درخصوص جلوگیری از ارتکاب آن پرداخته­اند و مقوله «تکرار جرم» امروزه یکی از موضوعات بسیار مهم و حساس علم جرم­ شناسی و حتی علوم دیگری مانند روانشناسی و حقوق جزا بشمار می­رود.
«تکرار جرم را می­توان از دو نقطه­نظر مشخص کرد: ۱- برحسب درصد تکرار جرم، بعضی از جرایم بیش از سایر جرایم تکرار جرم می­ شود: تکرارکنندگان جرایمی مثل مواد مخدر، سرقت­های ساده وضرب و جرح عمدی، کلاهبرداری و ولگردان گواه این مطلب است. ۲- برحسب تعداد جرایم ارتکابی به نظر می­رسد که زیاد تکرارکننده جرم از موارد نادر و کم­اهمیت در آمارهای جنایی نیست[۴۹].»
با یک بررسی دقیق و علمی می­توان به علل تکرار جرم در هر دو دسته بالا پی برده و با بکارگیری راه­ حل­های صحیح مانع از افزایش تکرار جرم در جامعه بود چرا که «افزایش تکرار جرم در جامعه علاوه بر اینکه خود معضلی برای آن جامعه است هزینه­ های سنگینی نیز برای آن جامعه و نظام عدالت کیفری آن جامعه دربر دارد. تکرارکنندگان جرم درواقع کسانی هستند که سابقه محکومیت کیفری و اعمال مجازات بر آنها نتوانسته منجر به اصلاح آنان شود و درواقع جامعه نتوانسته خود را از شر تکرارکنندگان جرم درامان نگه دارد[۵۰].» و این مسئله بی­شک از دید دانشمندان کیفری و فعالان در زمینه جرم­ شناسی و نیز قانونگذاران و مجریان عدالت کیفری مسئله خوشایندی نخواهد بود.در طی سالیان اخیر «پژوهش­های تازه ثابت کرد که گروهی از بزهکاران به نام «ابرجنایتکاران» یا «جنایتکاران خشن» وجود دارد که ریشه تعداد مهمی از اعمال جنایی را تشکیل می­دهند. ۱۰ تا ۱۵ درصد بزهکاران، مباشران تقریبا ۵۰ درصد از جرایم هستند. در برابر این داده ­ها چنین تصور می­ شود که رشد تبهکاری معاصر اگر ناشی از تکرارکنندگان جرم نباشند لااقل ناشی از افزایش تعداد جرایم ارتکابی به وسیله آنهاست[۵۱].»
درخصوص تاریخچه موضوع تکرار جرم و توجه به آن در حقوق کیفری ایران باید گفت در قوانین جزایی ایران تکرار جرم دستخوش تحولات زیادی بوده است. نخستین بار احکام مربوط به تکرار جرم به عنوان یکی از عوامل مشدده مجازات در مواد ۲۴ و ۲۵ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ آورده شده بود که بعدها به موجب قانون اصلاح مواد ۲۴ و ۲۵ قانون مجازات عمومی در سال ۱۳۵۲ اصلاح شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز قانون مجازات عمومی ما همانند بسیاری از قوانین دیگر دستخوش تغییرات مهم و بنیادی گردید. با تصویب ماده ۱۹ قانون راجع به مجازات اسلامی مصوب ۱۳۶۱ مبحث تکرار جرم نیز تغییر کرد که ماده فوق نیز به نوبه خود به موجب ماده ۴۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ اصلاح گردید.
بخش دوم: آثار زندان
همانگونه که قبلا بیان کردیم، درطول سالیان متمادی پس از پیدایش و ظهور زندان، این مجازات دارای اهدافی بود که درطول زمان تغییر کرده است. زمانی هدف از آن ارعاب مجرم و جلوگیری از ارتکاب بزه توسط وی بوده و جنبه بازدارنده به خود می­گرفته و در دوره­ای از زمان جهت ارعاب عمومی بکار می­رفته، در برخی مکاتب صرفا جنبه انتقامی داشته و زمانی هدف از آن برقراری عدالت در جامعه بوده و رویکرد نوین و ایده­آل نسبت به آن نیز اصلاح و تربیت مجرمین است.
از منظر حقوق جزا و علم جرم­ شناسی، مرحله اجرای مجازات، مهم­ترین و حساس­ترین مرحله بازسازی مجرم، بازگرداندن وی به جامعه و پیشگیری از تکرار جرم در آینده است. چرا که مجازات صرف­نظر از بعد تنبیهی آن در واقع وسیله­ای برای اصلاح و درمان مجرم است و باید تحت نظر و مراقبت مستمر مقامات قضایی اجرا شود. «وقتی فردی به مجازات محکوم می­ شود تردیدی نیست که در کنار هدف تأدیب و تنبیه، اصلاح و بازاجتماعی شدن او نیز مورد توجه جامعه است. جامعه توقع دارد که دوران محکومیت در زندان موجب شناخت بیشتر و آشنایی با مشکلات روانی و اجتماعی او شود تا با اتخاذ شیوه ­های درست، عملی و منطقی بتوان در خلال دوران محکومیت، بزهکار را درمان، تمایل به تکرارجرم را در او کاهش و او را به جامعه بازگرداند[۵۲].»
همزمان با ظهور این آثار در طول حیات زندان، دیدگاه ­های مختلفی درخصوص آن بیان شده و مخالفان و موافقان دلایل متعددی را در راستای نظرات خود اقامه نموده ­اند. هرچند زندان از دیدگاه مخالفان آن دارای آثار منفی زیادی بوده و پایان نامه حاضر نیز به یکی از آثار منفی مجازات زندان یعنی «تأثیر آن در تکرار جرم» می ­پردازد لکن عدم توجه به جنبه­ های مثبت این مجازات به دور از انصاف است. بنابراین در ابتدا به بررسی جنبه­ های مثبت مجازات زندان و بیان دیدگاه ­های موافقان درخصوص آن می­پردازیم:
فصل اول: آثار مثبت مجازات زندان

 

جریان­های نقدی عملیاتی بر بدهی­های جاری

 

 

CFOCLR

 

 

 

جریان­های نقدی عملیاتی بر بدهی­های غیرجاری

 

 

CFONLR

 

 

 

جریان­های نقدی عملیاتی بر فروش خالص

 

 

CFOSR

 

 

 

جریان­های نقدی عملیاتی بر دارایی­ های جاری

 

 

CFOCAR

 

 

 

جریان نقدی عملیاتی به سود خالص

 

 

QOIR

 

 

 

وجه نقد بر مجموع دارایی­ ها

 

 

CTAR

 

 

 

جریان نقدی عملیاتی به حقوق صاحبان سهام
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)

 

 

CFOSER

 

 

۴-۳- داده ­های ورودی

جامعه آماری تحقیق شرکت­های سهامی پذیرفته­شده در بورس اوراق بهادار تهران است که از این جامعه ابتدا نمونه ­ای متشکل از دو گروه تحت عنوان شرکت­های مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت و شرکت­های عدم مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت انتخاب گردید. دوره زمانی تحقیق برای سال­های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ انتخاب شده و بر اساس داده ­های سال­های ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۱ ورشکستگی شرکت­ها برای سال­های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۱ پیش ­بینی شده است.
تمامی شرکت­های پذیرفته­شده در بورس اوراق بهادار تهران که دارای شرایط زیر بوده ­اند در نمونه انتخابی تحقیق قرار گرفته­اند:
۱ – نوع فعالیت آنها تولیدی باشد؛
۲ – حداقل در ۵ سال متوالی از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۱ سهام آنها مورد معامله قرار گرفته باشد؛ و
۳ – اطلاعات مورد نیاز در دسترس باشد.
از مجموع شرکت­های موجود، تعداد ۸۴ شرکت بعنوان ورشکسته و ۱۸۰ شرکت بعنوان غیر ورشکسته شناسایی شدند که از مجموعه این شرکت­ها تعداد ۲۰ شرکت در سال­های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ ورشکست شده ­اند. از این رو از مجموعه شرکت­های سالم نیز تعداد ۲۰ شرکت هم گروه و تقریباً هم اندازه با شرکت­های ورشکسته انتخاب شد تا در مجموع تعداد ۴۰ شرکت به­عنوان داده ­های آزمون به شبکه عصبی داده شود. سایر شرکت­ها بعنوان داده ­های آموزش استفاده شدند.
اطلاعات مورد نیاز شرکت­های ورشکسته و غیرورشکسته از طریق بانک­های اطلاعاتی تدبیرپرداز و ره­آوردنوین و سایت رسمی بورس اوراق بهادار تهران گردآوری و تجزیه و تحلیل نهایی با بهره گرفتن از نرم افزار Matlab انجام شده است.

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

۵-۳- آماده ­سازی داده ­ها

داده ­های اولیه از بانک­های اطلاعاتی نرم­افزارهای تدبیرپرداز و ره­آوردنوین، شامل اطلاعات ترازنامه­ای، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد مشتمل بر تمام شرکت­های بورسی از سال ۱۳۷۹تا ۱۳۹۱ که تعداد ۵۳۹ شرکت بود، دریافت شد. از آنجا که برخی از شرکت­های ورشکسته در سال­های بعد از لیست شرکت­ها حذف شده بودند و همچنین شرکت­هایی در بورس پذیرش­شده بودند که در لیست سال­های قبل نبودند از این رو ابتدا لیستی از کلیه شرکت­هایی که طی این سال­ها در فهرست شرکت­های بورسی بودند تهیه شد. سپس از مجموعه این شرکت­ها، شرکت­های گروه واسطه­های مالی (بانک، بیمه، لیزینگ) و شرکت­های سرمایه ­گذاری، به علت تفاوت صورت­های مالی این گروه شرکت­ها با شرکت­های تولیدی از فهرست شرکت­های مورد بررسی کنار گذاشته شدند. با توجه به اینکه برای پیش ­بینی ورشکستگی شرکت­ها از صورت­های مالی ۵ سال قبل از سال ورشکستگی استفاده شد، بنابراین شرکت­هایی که بعد از سال ۱۳۸۳ ورشکسته شدند مدنظر قرار گرفتند و شرکت­هایی که قبل از این سال ورشکسته شده ­بودند از لیست شرکت­ها حذف شدند که در نهایت ۲۴۱ شرکت برای بررسی باقی ماند. داده ­ها بر طبق تعریف عملیاتی از متغیرها جهت بدست آوردن نسبت­های مالی بر هم تقسیم شدند. در این مرحله مشاهده شد به علت کاستی­هایی در صورت­های مالی بعضی از نسبت­های مالی قابل محاسبه نبود که برای رفع این مشکلات با بهره گرفتن از سری زمانی هر یک از این نسبت­ها طی سال­های ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۱، رگرسیون گرفته شد تا داده ­های خالی درون­یابی و تخمین­زده شوند. جهت بدست آوردن سری زمانی برای تک تک شرکت­ها به ازای هر یک از متغیرها از کدنویسی در زبان VBA و استفاده از تابع VLOOKUP در اکسل استفاده شد. برای مقابله با اثرات منفی داده ­های پرت، این داده ­ها نیز به وسیله برنامه­ای که در نرم افزار اکسل نوشته شد شناسایی و حذف شد و با بهره گرفتن از معادلات رگرسیون در مرحله قبل جایگزین شد. سپس مجدداً با بهره گرفتن از کدنویسی داده ­ها از حالت سری زمانی (صفحه شرکت- سال) به صفحات شرکت- متغیر برده شدند. در مرحله بعد کلیه داده ­ها با بهره گرفتن از فرمول زیر نرمال گردید.
همچنین به­عنوان خروجی به شرکت­های ورشکسته عدد یک و به شرکت­های غیرورشکسته عدد صفر نسبت داده شد.

 

۶-۳- طرح­ریزی شبکه عصبی مصنوعی

برای طراحی یک مدل شبکه عصبی به منظور حل مسأله­ای از نوع دسته­بندی، اصول و روش­های سیستماتیکی وجود ندارد. برخی روش­های ابتکاری مانند الگوریتم هرس، الگوریتم زمانی چند جمله­ای و تکنیک اطلاعات شبکه پیشنهاد شده است. از آنجایی که عوامل زیادی همچون لایه ­های پنهان تعداد نرون­های لایه ­های پنهان، نرمال کردن داده ­ها و الگوریتم یادگیری می­توانند عملکرد شبکه­ های عصبی را تحت تأثیر قرار دهند، بنابراین بهترین معماری شبکه با بهره گرفتن از تجربه و آزمایش و خطا بدست می­آید. به عبارت دیگر کار طراحی شبکه­ های عصبی بیشتر از آنکه علم باشد، هنر است.
در این تحقیق نیز با روش آزمون و خطا انواع شبکه عصبی با یک و دو لایه پنهان با تعداد نرون­های متفاوت اجرا شد و در نهایت شبکه عصبی MLP با الگوریتم یادگیری مارکوات – لونبرگ، با یک لایه پنهان که دارای ۴۰ نرون بود بهترین پیش ­بینی از ورشکستگی را نتیجه داد. در این شبکه در لایه پنهان از تابع فعالسازی تانژانت هیپرپولیک(tansig) ، و از تابع خطی (purelin) برای لایه خروجی استفاده شد.
به منظور قابلیت تعمیم نتایج شبکه عصبی، داده ­ها به ۳ قسمت داده ­های آزمایش (۷۰%)، داده ­های اعتبارسنجی (۱۵% ) و داده ­های آزمون (۱۵% )تقسیم شد.

 

۷-۳-روش شناسی پژوهش

برای انجام پژوهش­های از نوع شبکه­ های عصبی مصنوعی، ابتدا لازم است به سؤالات زیر پاسخ داده شود.
ساختار شبکه: کدام ‌یک از ساختارهای شبکه عصبی بهترین برآورد را دارند؟ شبکه عصبی با یک لایه میانی یا چند لایه میانی؟
اندازه شبکه: شبکه با چه اندازه­ای بهترین برآورد را نتیجه می­دهد؟ کوچک، متوسط یا بزرگ.
داده ­های ورودی: استفاده از کدام‌ گروه از نسبت‌های مالی، ورشکستگی شرکت­ها را با بیشترین درصد صحت پیش‌بینی می‌کند؟ نسبت‌های نقدی، نسبت‌های تعهدی یا ترکیب نسبت‌های نقدی و تعهدی.
برای پاسخ به سه سوال بالا شبکه عصبی با تعداد لایه‌ها، نرون‌ها، توابع فعال­سازی و الگوریتم­های آموزش مختلف با ۳ دسته ورودی اشاره شده در بالا، اجرا شد و نتایج زیر به‌دست آمد.
برای مقایسه نتایج نیاز به معیارهای مقایسه وجود دارد، با توجه به ساختار مسأله که در مورد پیش ­بینی می­باشد، معیار اصلی درصد پیش­بینی­های درست در قسمت آزمون است. به عبارت دیگر دسته‌ای از نسبت­های مالی بهتر است که بالاترین درصد پیش ­بینی درست را در مجموعه آزمون بدهد. اما این معیار به تنهایی نباید مورد قضاوت قرار گیرد و باید به معیارهای دیگری مانند میزان خطای نوع اول و خطای نوع دوم نیز توجه داشت. خطای نوع اول و نوع دوم به­ترتیب یعنی درصد ورشکستگی­هایی که به اشتباه عدم وشکستگی پیش ­بینی شده ­اند و درصد عدم ورشکستگی­هایی که به اشتباه ورشکستگی پیش ­بینی شده ­اند. همچنین به میانگین مربعات خطا باید توجه داشت. میانگین مربعات خطا معیاری است که میزان نزدیکی سیگنال­های خروجی شبکه به سیگنال هدف را نشان می­دهد و بیانگر میانگین مربعات تفاوت مقادیر واقعی خروجی شبکه با مقادر هدف می­باشد. خروجی شبکه عصبی مقدار صفر یا یک نمی ­باشد، بلکه مقادیری پیوسته است لذا از این رو مقادیر کمتر از ۵/۰ به صفر و مقادیر بیشتر از ۵/۰ به یک گرد شدند. با توجه به اینکه در هر بار اجرای شبکه عصبی ممکن است یکی از خوش­بینانه­ترین یا بدبینانه­ترین حالات رخ دهد، لذا لازم است شبکه به کرات مورد اجرا قرار گیرد و از یافته­ های حاصل از آن میانگین گرفته شود تا این مقدار با هدف نهایی (صفر و یک) مقایسه شود. از این رو، دراین پژوهش، هر شبکه بیست مرتبه اجرا و از نتایج حاصل میانگین­گیری شد.
جدول ذیل معیار مقایسه مدل­ها را نشان می­دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حق انحصاری © 2021 مطالب علمی گلچین شده. کلیه حقوق محفو

 

۲-۳-۱)تعاریف رضایت شغلی
بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر بهبود رضایت شغلی و کاهش فرسودگی شغلی کارکنان کارخانجات تولیدی توس چینی

 

مطالعه رضایت شغلی با مطالعات هاثورن در اوایل سال ۱۹۳۰ شروع شد و از این سال رضایت شغلی به‌طور وسیع مورد مطالعه قرار گرفت. در اصل رضایت شغلی به این دلیل اهمیت پیدا کرد که طرفداران اولیه رویکرد در روابط انسانی، تئوریست‌ها و مدیران را قانع کرد که کارگر خوشحال، کارگری سودآور است. با وجود تأکید بسیار درک ما از این مفهوم محدود است. مع‌هذا درباره تعریف مناسب رضایت شغلی، توافق‌هایی وجود دارد.
تلاش کلاسیک برای تعریف رضایت شغلی در سال ۱۹۸۵ توسط رابرت هاپاک[۲۹] انجام شد. وی درباره پیچیدگی رضایت شغلی، هشدار داد. و آن را به عنوان ترکیبی از موارد روانشناختی، فیزیولوژیک و محیطی تعریف کرده است که باعث می‌شود شخص اظهار نماید که «من از شغلم رضایت دارم»
لوین[۳۰] بیان می‌کند که رضایت شغلی اشاره دارد به میزان علاقه فرد به شغل خود.
نایلوروبلوم[۳۱] رضایت شغلی را به عنوان یک نگرش کلی شکل گرفته و منتج از فاکتورهای شغلی ویژه، خصوصیات فردی و روابط خارج از شغل تعریف می‌کنند. رضایت شغلی یک طرز تلقی کلی و متعلق به فرد در جریان شغل وی می‌باشد و به عنوان یک ارزیابی شخصی از شرایط موجود در شغل یا کار، اداره و … منصور می‌گردد که در نتیجه تملک یک شغل روی می‌دهد.
به نظر دیویس و نیواستورم[۳۲] (۱۹۸۹) رضایت شغلی مجموعه‌ای از احساس‌های سازگار و ناسازگار است که کارکنان با آن احساس به کار خود می‌نگرند. میان این احساس‌ها و عنصر دیگر از نگرش کارکنان، یعنی اندیشه‌های ذهنی و نیت‌های رفتاری تفاوتی آشکار و مهم وجود دارد. این سه عنصر در مجموع به مدیران سازمان‌ها کمک می‌کنند تا واکنش کارکنان را نسبت به شغلشان درک کنند، و اثر آن را بر رفتار بعدیشان پیش‌بینی نمایند. وقتی که کارکنان به سازمان می‌پیوندند، مجموعه‌ای از خواسته‌ها، نیازها، آرزوها و تجربیات گذشته را که بر روی هم انتظارات شغلی را می‌سازند، با خود به همراه دارند. رضایت شغلی نشانی از ارتباط توقعات نوخواسته انسان با پاداش‌هایی که کار فراهم می‌آورده است.
لاک[۳۳] ۱۹۶۹ رضایت شغلی را احساس تعریف می‌کند که از ارزیابی شغل به عنوان عامل تسهیل کننده‌ی نیل به ارزش‌های شغلی حاصل می‌شود. وی رضایت شغلی را دربردارنده‌ی چهار عامل توصیف می‌کند که عبارتند از:
۱- پاداش به معنی حقوق و شرایط ارتقا
۲- زمینه شغلی به معنی شرایط و مزایای شغلی
۳- عوامل و روابط انسانی با همکاران و سرپرستان
۴- ویژگی‌های شغل
فلدمن و آرنولد[۳۴] ۱۹۸۶ رضایت شغلی را چنین تعریف کرده‌اند: رضایت شغلی به مجموع تمایلات مثبت یا احساسات مثبت که افراد نسبت به شغل خود دارند اطلاق می‌شود. زمانی که می‌گوییم فرد رضایت شغلی بالایی دارد، در حقیقت منظورمان اینست که وی به طور کلی به میزان زیادی شغل خود را دوست داشته و از طریق آن توانسته است نیازهای خود را ارضاء نماید و در نتیجه احساسات مثبت نسبت به آن دارد. (جهانی و همکاران ،۳۴،۱۳۹۰)
گوردون[۳۵] ۱۹۹۰ می‌گوید رضایت شغلی عبارت است از درجه رضایتی که کارمند از ارضای نیازمندیهای خود به وسیله شغلش به دست می‌آورد.
کان[۳۶] رضایت از کار را جالب توجه و مورد علاقه بودن شغل و میزان و حد شأن و منزلتی که برای دارنده آن فراهم می‌سازد می‌داند.
از نظر لوتانز[۳۷] ۱۹۹۳ رضایت شغلی نتیجه ادراک کارکنان از چگونگی فراهم ساختن انتظارات مهم آنان وسط شغلشان است.
وی سه جنبه مهم برای رضایت شغلی در نظر گرفته است:
۱- رضایت شغلی یک پاسخ احساسی به شرایط کاری است. نمی‌توان این پاسخ را مشاهده کرد، ولی می‌توان آن را استنباط کرد.
۲- رضایت شغلی را می‌توان از طریق چگونگی دستیابی به اهداف یا برآورده ساختن انتظارات تعیین کرد.
۳- رضایت شغلی مجموعه‌ای از نگرش‌های مرتبط به هم می‌باشد.
رضایت شغلی عبارت است از یک واکنش احساسی به کار، شرایط فیزیکی و اجتماعی محل‌ کار، و رضایت شغلی یک احساس مثبت و لذت‌بخش است که از نتیجه کار فرد یا تجربه شغلی او بدست می‌آید. (تاجر و همکاران ۲۰۰۷)
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
رضایت شغلی مجموعه‌ی احساساتی است که هر فرد درباره شغل خود دارد. (اسپکتور،[۳۸] ۱۹۹۷)
رضایت شغلی به احساسات کلی فرد در مورد شغلش و ارزیابی‌ای که در مورد شغل خود انجام می‌دهد اطلاق می‌شود (راجلبرگ[۳۹] ۲۰۰۷).
در واقع رضایت شغلی نوعی زمینه، گرایش، تمایل، علاقه، استعداد، آمادگی برای پاسخگویی به طرز مطلوب یا نامطلوب یا به طور کلی نوعی نگرش به محیط کار خود می‌باشد (ساعتچی ۱۳۸۴، ۲۵).
وروم[۴۰] رضایت شغلی را واکنش کارکنان در برابر نقشی که در کارشان ایفا می‌کنند می‌داند. کرانی[۴۱] رضایت شغلی به عنوان یک واکنش عاطفی (یا هیجانی) یک فرد نسبت به شغلش تعریف می‌کند. این واکنش عاطفی ناشی از مقایسه پیامدهای واقعی با تمایلات (انتظارات، خواسته‌های) کارمند می‌باشد (امین بیدختی و صالح‌پور،۳۴،۱۳۸۶).
لوکه[۴۲] بیان می‌کند، رضایت شغلی یک حالت هیجانی مثبت یا خوشایند است که ناشی از ارزیابی شاغل از شغل یا تجربیات شغلی خود می‌باشد.
بریف[۴۳] نیز معتقد است که رضایت شغلی یک نگرش نسبت به شغل می‌باشد (همان منبع).

 

۲-۳-۲) اهمیت رضایت شغلی

از آنجایی که مدیران به دنبال کسب اهداف سازمان هستند؛ بایستی موارد بسیاری را در کسب این مهم در نظر گیرند. یکی از این موارد توجه به رضایت شغلی کارکنان، رضایت شغلی یکی از عوامل بسیار مهم در موفقیت شغلی و عاملی است که باعث افزایش کارای و نیز احساس رضایت فردی می‌گردد. (شفیع‌آبادی،۱۳۷۵ ،۳۵)
ناخشنودی شغلی، متغیر مهمی برای پیش‌بینی میزان‌های بالای ترک شغل و غیبت محسوب می‌شود. هنگامی‌که خشنودی شغلی به حداکثر می‌رسد منابع علمی مهمی عاید می‌شود زیرا مسلماً ترک شغل و غیبت هزینه‌هایی را دربردارند و زمانی که این دو به حداقل می‌رسند عملکرد سازمانی افزایش می‌یابد (کورمن، ۱۹۳۳، ۳۳۷)[۴۴] .
متغیرهای زیادی بر رضایت شغلی تأثیر می‌گذارند که این متغیرها را می‌توان در چهار گروه عمده طبقه‌بندی کرد:
۱- عوامل سازمانی: بعضی از عوامل سازمانی که منبع رضایت شغلی هستند عبارتند از: حقوق و دستمزد، ترفیعات، خواهش ‌های سازمانی
۲- عوامل محیطی: عوامل محیطی شامل سبک سرپرستی و گروه‌های کاری می‌باشد.
۳- ماهیت کار: کار به خودی خود نقش مهمی در تعیین سطح رضایت شغلی دارد. محتوای شغل دارای دو جنبه است: یکی محدوده‌ی شغل است که شامل میزان مسئولیت اقدمات کاری و بازخورد است.

 

برای