اهداف

 

 

کاهش رفت و آمد، سفرهای غیر ضروری، مصرف انرژی و سوخت در کشور

حفظ محیط زیست و افزایش سلامت شهروندی
عکس مرتبط با محیط زیست

 

مدیریت بهینه زمان برای مشتریان
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

کارآمد سازی چابکسازی تشکیلات نظام اداری

افزایش سهم کسب و کار الکترونیکی و صنعت پرداخت الکترونیکی

افزایش رضایت مستمر (عرضه کنندگان خدمات، مشتری، صاحبان سهام، کارکنان و سایر ذینفعان)
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)

 

توسعه زیر ساخت ها و ابزارهای نوین خدمت رسانی

نوآوری، ایجاد و عرضه خدمات ارزش افزوده

پایداری اقتصادی دفاتر پیشخوان
عکس مرتبط با اقتصاد

 

دریافت خدمات دولتی به صورت مساوی برای تمامی اقشار جامعه، شناسایی مجراهای ارتباطی و تکثر کانال های ارتباطی، ایجاد ساز و کارها و بسترهای لازم به منظور عرضه ی خدمات مناسب، در دسترس بودن مراکز خدمات و… از جمله مهمترین موضوعاتی است که باید در عرصه ملی به صورت تشکیلاتی برای آنها برنامه های شفاف ومشخصی ارائه کند.

کاهش فاصله ی مراکز خدمات با مخاطبان وتوزیع متناسب امکانات در شهرها وروستاهای کشور، ضرورت ایجاد مراکز و دفاتری را در گستره شهرها وحتی در روستاهای کشور برای عملیاتی کردن این خدمات، اجتناب ناپذیر کرده است(همان منبع).

دفاتر پیشخوان که وظایفشان ارائه بخشی از خدمات سازمان های دولتی در تمامی نقاط شهری وروستایی است، با نام “دفاتر پیشخوان خدمات دولت” شناخته می شود. درحال حاضر حدود ۱۶ هزار دفتر پیشخوان خدمات با عناوین مختلف، در کشور مشغول فعالیت هستند که نزدیک به ۱۰ هزار واحد آن در روستاها و حدود ۶ هزار واحد دیگر در شهرها به عرضه ی خدمات دولتی از قبیل خدمات مخابرات، پست بانک ، آب و برق و گاز، ثبت احوال و…. می پردازد(همان منبع). تجربه موفق واگذاری خدمات پستی ومخابراتی به دفاتر ارتباطی بخش خصوصی و الگوسازی برای فعالیت های مشابه در بخش خدمات تأمین اجتماعی، پلیس +۱۰ و شهرداری تهران و تنوع یافتن انواع دفاتر در دست تأسیس، دولت ومجلس شورای اسلامی را به آن داشت که با مبنا قراردادن دفاتر سازمان یافته خدمات ارتباطی کشور که شامل حداقل ۱۶۰۰۰ دفتر فعال در گستره شهرها و روستاهای سراسر کشور می باشند و تجمیع تمامی خدمات قابل واگذاری به آنها در چارچوب نیازهای روز افزون جامعه به انواع خدمات قابل دسترسی وتوزیع عادلانه این خدمات در شهرها و روستاها ، با تدوین و ابلاغ قوانین وآیین نامه های لازم، بسترهای قانونی را برای فعال سازی دفاتر پیشخوان خدمات دولت و بخش عمومی غیر دولتی در سطح کشور با نظارت دستگاه های مسئول فراهم کنند. دفاتر پیشخوان خدمات دولت با کار ویژه های بروکراتیک ،اقتصادی و فرهنگی نقش بسزایی در تسهیل و تسریع خدمات عمومی دولت در قالب مراکز عمده ی خدماتی اعم از پست، پست بانک، مخابرات، خدمات ارتباطات و ثبت احوال و بیمه و… ایفا میکنند. ضرورت و اهمیت این دفاتر در سال های اخیر بسیار مبین و روشن است وماهیت و کاربرد این دفاتر بر هیچ یک از مراکز اداری پوشیده نیست. از جمله کار ویژه ها واهداف این دفاتر عبارت اند از: تجمیع خدمات عمومی ودولتی و تمرکززدایی وافزایش بازدهی در سرعت وکیفیت خدمات کشوری. فرایند و فرآورده های دفاتر پیشخوان خدمات دولت طبق منویات و رهنمود های مقام معظم رهبری در جهت عدالت ورزی، کاهش فساد اقتصادی واداری، سهل المسیر شدن دالان های بروکراتیک واستفادۀ عمومی وانعطاف پذیری سازمانی و رضایت بخشی بدنه اجتماع در ساحت دولت تکنوکرات والکترونیک بر هیچ عقل سلیمی پوشیده نیست(همان منبع).
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
۲-۴) پیشینه تحقیق :
در رابطه با موضوع مورد مطالعه این تحقیق، یعنی برنامه ریزی استراتژیک برای دفاتر خدمات پیشخوان دولت تا کنون تحقیقی صورت نپذیرفته است. ولیکن پژوهش هایی در رابطه با برنامه ریزی استراتژیک در سازمان های غیرانتفاعی و عمومی، و نیز در رابطه با بهره گرفتن از مدل های مختلف برنامه ریزی استراتژیک انجام پذیرفته است که در ادامه مرور خواهند شد.
پژوهشی با عنوان “تجربه برنامه ریزی استراتژیک با الگوی تلفیقی برایسون و BSC در شرکت برق منطقه ای فارس” در سال ۱۳۸۸، توسط شرکت برق منطقه ای استان فارس انجام گرفت؛ که شاید از بعد نظری به تحقیق حاضر، بیشترین نزدیکی را داشته باشد. در این تحقیق با محور قرار دادن ماهیت عمومی و غیرانتفاعی سازمان مورد مطالعه، با تلفیق مدل های برایسون برای سازمان های عمومی، و کارت امتیازی متوازن؛ نقشه استراتژی شرکت برق منطقه ای فارس تهیه گردید.
در این تحقیق مراحل مختلف مدل برایسون به منظور شناسایی مسائل و موضوعات استراتژیک طی گردید و به همین منظور جلسات مختلفی نیز تشکیل گردید. استراتژی ها و برنامه های مورد نیاز برای تحقق آنها تدوین گردیده و با طرح نقشه استراتژی و چشم انداز شرکت، زمینه پیاده سازی و پایش عملکرد در تحقق استراتژی ها ایجاد شده است. شاید بتوان گفت برجسته ترین تفاوت این پژوهش با تحقیق حاظر در استفاده از تحلیل سوات در پژوهش حاضر می باشد. در واقع در این مقاله به منظور شناسایی مسائل استراتژیک از تحلیل نقاط استراتژیک و موضوعات کلیدی شرکت طی جلسات هم اندیشی استفاده شده است در حالی که در تحقیق حاضر از مدل تحلیل SWOT بدین منظور استفاده شده است.
متولی زاده (۱۳۸۱) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با موضوع “مطالعات راهبردی به منظور تدوین استراتژی در شرکت برق خراسان رضوی” به بررسی این موضوع برنامه ریزی استراتژیک در این شرکت پرداخته است. در این پژوهش ابتدا به منظور شناسایی مسائل استراتژیک شرکت برق استان، با بهره گرفتن از روش SWOT چالش های محیطی و نقاط قوت و ضعف داخلی مشخص گردید. سپس با بهره گیری از مدل برنامه ریزی استراتژیک برایسون، استراتژی مناسب به منظور دستیابی به اهداف شرکت برق خراسان رضوی تدوین گشته و راهکارهایی برای رفع مشکلات تعیین گردید. و در نهایت با رائه راهکارهایی، تشکیل شورای راهبردی استراتژیک با اهداف مشخص و به منظور نظارت و مدیریت امر مسائل استراتژیک در شرکت پیشنهاد گردید.
عبدالرحمن آئین (۱۳۹۰) در پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد، تحت عنوان “پیاده سازی کارت امتیازی متوازن با رویکرد استراتژیک”، به مطالعه این موضوع در واحد اتانل پتروشیمی اراک پرداخته است. در این تحقیق مراحل تدوین استراتژی و اجرای استراتژی توسط کارت امتیازی متوازن با هم تلفیق شده است. به عبارتی ابتدا با بهره گرفتن از تجزیه و تحلیل SWOT نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای سازمان مشخص و از هر چهار جنبه مالی، مشتری، فرایندهای داخلی و رشد و یادگیری مورد تحلیل قرار گرفت. سپس این نقاط از این چهار جنبه نسبت به تعیین اهداف کلان اولویت بندی و دسته بندی شده و استراتژی مربوط به هر جنبه کارت امتیازی متوازن استخراج گردید. سپس استراتژی های چهار جنبه کارت امتیازی متوازن مشخص شده و بر اساس آن روابط علی و معلولی بین آنها از طریق ترسیم نقش استراتژی تعیین گردیده است.
در مطالعه ای که در سال ۱۳۸۷ توسط الوانی و دیگران انجام گرفت، ایشان به بررسی استراتژیک و ترسیم نقشه استراتژی در دفتر تبلیغات اسلامی پرداختند. در این مقاله ضمن ارائه مبانی روش شناختی تحقیق، به معرفی کلی مدل ارزیابی متوازن و جایگاه آن در ارزیابی و اجرای سیاست های سازمان های دولتی پرداخته شد، و سپس اهداف، چشم انداز و ماموریت های دفتر تبلیغات اسلامی مورد مطالعه قرار گرفت. در ادامه و در چارچوب مدل مفهومی تحقیق، موضوعات استراتژیک تعیین و از چهار جنبه مورد دسته بندی قرار گرفتند. و در نهایت نقشه استراتژی دفتر تبلیغات اسلامی بصورت زیر ترسیم گردیده است.
دهقانی (۱۳۸۸)، در پژوهشی دیگر با عنوان “چگونگی پیاده سازی کارت امتیازات متوازن منابع انسانی در سازمان خدماتی با روش تلفیقی SWOT و BSC” به مطالعه این موضوع در شرکت سهامی آب منطقه ای فارس پرداخته است. در این تحقیق ابتدا با تشکیل ماتریس عوامل داخلی و خارجی، نقاط قوت،ضعف و فرصت ها و تهدیدهای موجود مرتبط با منابع انسانی شرکت آب منطقه ای فارس تعیین گردید. سپس با توجه به یافته های حاصل از تجزیه تحلیل سوات، با بهره گیری از مدل کارت امتیازی متوازن استراتژی ها وراهکارهای مناسب به منظور دستیابی به اهداف تعیین گردید.
کهن سال(۱۳۸۹) در مطالعه ای تحت عنوان “تدوین استراتژی و ترسیم نقشه استراتژیک در شرکت میاندشت مبنا، با تلفیق دو مدل SWOT و BSC به بررسی استراتژیک و ترسیم نقشه استراتژیک در این شرکت پرداخته است. در این تحقیق ضمن مطالعه محیط داخلی و خارجی سازمان؛ نقاط قوت، ضعف، تهدیدها و فرصت های موجود بررسی گردید. سپس با توجه یافته های حاصل از روش قبل با بکار گیری مدل امتیازی متوازن، نقشه استراتژی سازمان تهیه گردیده است.
همچنین اصلی نژاد و دیگران (۱۳۹۱) در مطالعه ای به ارائه برنامه ریزی استراتژیک بر اساس مدل برایسون در شهرداری قم پرداخته اند. در این تحقیق بموازات بررسی مفهومی مدل چرخه استراتژی برایسون، فرایند برنامه ریزی در شهرداری قم مورد تحلیل قرار گرفته است. محقق در این پژوهش، ضمن بررسی چهارچوب نظری تحقیق، کلیه گام های مدل برایسون را مورد بررسی قرار داده و آن را نسبت به در سازمان مورد مطالعه تحلیل نموده است و در هر مرحله به ارائه راهکار و نقطه نظرات خویش پرداخته است. و در نهایت طی نموداری به ترسیم چشم انداز و برنامه اجرایی شهرداری قم پرداخته است که در شکل زیر آمده است.
محمد زارع (۱۳۸۹) در پایان نامه کارشناسی ارشد، با موضوع “طراحی برنامه راهبردی و تهیه BSC بیمارستان تخصصی نگاه”، به بررسی موضوع با بهره گرفتن از مدل های BSC، SWOT، SPACE و QSPM پرداخته است. در این ابتدا تحقیق نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدها با بهره گرفتن از پرسشنامه شناسایی شده و داده های اولیه جمع آوری گردید. سپس از روش تجزیه و تحلیل سوات استراتژی های مناسب استخراج گردید. و در نهایت با بکارگیری مدل BSC نقشه استراتژی برای بیمارستان نگاه ترسیم گردید.
همچنین در پژوهشی دیگر، اشعاری (۱۳۸۷)، با مورد مطالعه قرار دادن شرکت نیر پارس، به بررسی مسائل استراتژیک و ارائه راهکارهای مناسب برای آن پرداخته است. در این تحقیق که با عنوان “تدوین استراتژی و برنامه اجرایی استراتژیک شرکت نیر پارس با بکارگیری مدل های BSC و EFQM” انجام گرفت، ابتدا محیط داخلی و خارجی سازمان مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفت. سپس به منظور دستیابی به هدف اصلی تحقیق، یعنی چگونگی مطابقت اهداف، معیارها، شاخص ها و برنامه های بهبود مرتبط با وجوه چهارگانه مدل BSC با معیارها و زیر معیارهای مدل تعالی سازمانی EFQM به منظور حداکثر بهره برداری از توانمندی های دو مدل در جهت تعیین برنامه اجرایی مناسب، در راستای دستیابی به اهداف استفاده شده است. سایر پژوهش ها و تحقیقات مرتبط به شرح جدول زیر می باشد :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سایر تحققات انجام شده در چارچوب مدل SWOT

علیزاده، طاهر، ۱۳۸۲، بررسی پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی بر روی محصولات لوازم خانگی کشور با بهره گرفتن از مدل SOWT، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، موسسه عالی آموزش وپژوهش مدیریت و برنامه ریزی.

شجاعی، محمدرضا، سعادتی، علی، حق بین، ۱۳۹۰، بررسی عوامل حیاتی موفقیت برای شرکت بیمه کسری و ارائه استراتژی مناسب برای شرکت بر اساس SWOT، مصر، نشریه بین المللی.

شهلایی، جواد، ۱۳۸۸، تدوین برنامه استراتژیک کارآفرینی در ورزش همگانی کشور بر اساس مدلSWOT، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.

اکبری، مهدی(۱۳۸۷)،FBSQ چارچوب تدوین استراتژی:هیبریدی از رویکرد غربالسازی فازی،‌کارت امتیازات متوازن، تجزیه و تحلیل SWOT و گسترش عملکرد کیفیت، پنجمین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع.

نورافشار، حامد، ۱۳۸۹، طراحی و ترسیم استراتژی در صنایع دریایی شهید درویشی بندرعباس بر اساس مدل SWOT، پایان نامه کارشناسی ارشد، قشم، دانشگاه پیام نور.

Lee, S.F, Andrew Sai On Ko(2000), Bulding balanced scorecard with SWOT analysis and Implementing, Sun Tzus Art of Business Management Strategies on QFD methodology, Managerial Auditing Journal.
سایر تحقیقات انجام شده در چارچوب مدل BSC

نورافزا ، فرگل، ۱۳۸۸، بررسی آگاهی استراتژیک مدیران منطقه آزاد قشم و تدوین نقشه استراتژی بر اساس مدل BSC، پایان نامه کارشناسی ارشد، قشم، دانشگاه پیام نور.

بنی هاشمی، سیدزهره،۱۳۸۹، شناسایی و اندازه گیری عوامل فرهنگ سازمانی مؤثر در اجرای نقشه استراتژی شرکت های برق منطقه با رویکرد BSC،‌ پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه پیام نور مرکز تهران.

عبدی، حمید،‌ ۱۳۸۹، طراحی و تبیین مدل کنترل استراتژی بر اساس کارت امتیازات متوازن (BSC) در شرکت عمران شهر جدید اندیشه، پایان نامه کارشناسی ارشد، کرج، دانشگاه پیام نور واحد کرج.

سرگزی،محسن،۱۳۸۸،تدوین سندتوسعه فناوری اطلاعات وعملیاتی نمودن آن بارویکرد کارت امتیازی متوازن(BSC)-مطالعه موردی:استانداری خراسان رضوی، پایان نامه کارشناسی ارشد، شیراز، دانشگاه شیراز.

محمدامینی، مهرداد، ۱۳۸۹، بررسی آمادگی سرمایه انسانی برای تحقق استراتژی ها و ارائه برنامه توسعه آن با رویکرد BSC در معاونت صدای ج.ا.ا،‌ ساری، دانشگاه پیام نور ساری.

Ritter, Michael(2003), The use of balanced scorecards in the strategic management of corporate commnication,Corpote Cummunications:An International Journal, Vol8,NO.

Ritter, Michael(2003), The use of balanced scorecards in the strategic management of corporate communication,Corporat Cumunications:An International Journal,Vol8,NO1

Kaplan, Robert S, Norton David P(1996), Translating Strategy into Action:Balanced scorecard, Harvard Business School Press.

فصل سوم : متدلوژی تحقیق
۳-۱) مقدمه
یکی از مهمترین معیارهای سنجش اعتبار هر تحقیق، بررسی ((روش تحقیق)) بکار گرفته شده برای انجام آن است. روش تحقیق از دو جز اصلی شامل ((روش)) و ((تحقیق)) تشکیل شده است که هر یک در بر دارنده مفهوم خاصی است. روش، معادل فارسی برای واژه انگلیسی متد، به معنی در پیش گرفتن راهی و یا معین کردن گام هایی است که باید با نظمی خاص برای رسیدن به هدفی برداشته شود. روش تحقیق چارچوب عملیات یا اقدامات جستجوگرایانه برای هدف پژوهش، جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ دادن به سوالهای تحقیق را فراهم می آورد. روش تحقیقی مناسب است که بر اساس گزاره های تحقیق انتخاب شود. مراد از انتخاب روش تحقیق این است که مشخص شود چه روش تحقیقی برای بررسی موضوعی خاص مناسب است. بنابراین هنگامی می توان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع پژوهش، هدف ها و نیز وسعت دامنه آن مشخص گردد. هر تحقیق و پژوهش با یک مسئله و سوال آغاز می گردد و جهت پاسخگویی به سوالات تحقیق و انجام نتیجه گیری، داده های جمع آوری شده در این خصوص، ورودی اساسی و پایه تحقیق می باشد و در نهایت محقق می بایستی با توجه به داده های گردآوری شده در خصوص پاسخگویی به سوالات تحقیق اقدام نماید. اما داده ها اطلاعات خام و غیر قابل اتکایی می باشند که جهت تبدیل شدن به اطلاعات قابل استفاده، بایستی تحلیل گردند تا با تبدیل داده ها به اطلاعات بتوان اقدام به ارائه راهکار نمود. به همین منظور روش تحلیل داده ها در ادامه این تحقیق آورده شده است. بعلاوه در فصل پیش رو، روش گردآوری داده ها و همچنین مفاهیم اساسی در تحقیق مانند جامعه آماری، نمونه گیری، بررسی اعتبار و پایایی ابزارهای جمع آوری داده ها و چگونگی تحلیل داده ها ارائه گردیده است.
۳-۲) روش تحقیق

 

احساس ضعف و ناتوانی در برابر عوامل آزار دهنده طبیعی و غیر طبیعی و ناتوانی در ایستادن مقابل آنها.

ناامیدی

دنیا پرستی و تکلف

احساس ناسپاسی.

احساس نابودی

بدبینی

عصیان یا تخلف یا حق کشی

غیبت و تهمت و انجام ندادن واجبات و ترک محرمات در افراد دارای هوش معنوی پایین یافت میشود.

۲-۱۸) هوش معنوی و سلامت روان
پژوهش ها و بررسی های مختلف نشان داده که میان معنویت و هدف زندگی، رضایت از زندگی و سلامت، همبستگی وجود دارد؛ (جورج وهمکاران، ۲۰۰۰ ؛کاس وهمکاران، ۱۹۹۱ ؛همچنین ر.ک: ویچوچپل، ۱۹۹۲) اخیراً تحقیقاتی انجام شده است که تاثیر مثبت اعتقادات، تعهدات و فعالیتهای معنوی را بر سلامتی عاطفی، فیزیکی و ارتباط بین فردی بیان کرده است. به نظر امونز این تعهدات و فعالیتهای معنوی فرد را از رفتارهای ناهنجار و نامطلوب، از جمله رفتارهای مخرب اجتماعی و شخصی باز می دارد. مثلا المر و همکارانش در بررسی تحقیقات انجام گرفته در مورد اثرات معنویت بر سلامت فرد، دریافتند که معنویت با بمیاری کمتر و طول عمر بیشتر همراه است. افرادی که دارای جهتگیری معنوی هستند، هنگام مواجه با جراحت، به درمان بهتر پاسخ می دهند و به شکل مناسبتری با آسیب دیدگی و بیماری کنار می آیند(ایمونز، ۲۰۰۰ ).
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
نوبل (۲۰۰۴) بیان می کند تجارب معنوی از طریق ایجاد انعطاف پذیری عاطفی، به سلامت روانی و بهزیستی فرد کمک می کند. با وجود شبهات متعدد در این خصوص، نتایج تحقیقات بی شماری نشان می دهد که بین مذهب، معنویت و سلامت، رابطه پیچیده ای وجود دارد و بیان می کنند که مذهب و معنویت تاثیر فوق العاده ای بر سلامت روانی فرد دارد. تحقیقات عملی نیز ارتباط قوی بین تمایلات مذهبی و بهزیستی را نشان داده اند و می توان اینگونه نتیجه گرفت که: فرد با بهره گرفتن از یک مذهب و یا مسیر معنوی خاص، معنا و هدف زندگی را درک می کند (نازل، ۲۰۰۴: ۷۳).
نتیجه تصویری درباره سلامت روانی
۲-۱۹) هوش معنوی رهبران
پدیده معنویت در محیط کار به به شناسایی بعدی از زندگی درونی و باطنی کارکنان منجر می شود که قابل پرورش و تعلیم است و به واسطه انجام کارهای با معنا در زندگی اجتماعی رشد و توسعه می یابد. در این میان نهضت رهبری پا در عرصه وجود نهاده است . رهبری معنوی شامل مدل های خدمتگزاری رهبری ، مشارکت دادن کارکنان و توانمندسازی آنان است و براساس فلسفه رهبری خدمتگزار بنا شده است. نوع خاصی از رهبری خدمتگرایانه که در آن به جای تلاش برای مسلط شدن بر زیر دستان، سعی میشود به خاطر آنان کار شود و تمامی ضروریات برای پیشرفت آنها فراهم شود.
هوش معنوی رهبران به آنان توانایی انتقال معنا بر مبنای درک پرسشهای وجودی خود و پیروان را می دهدو آنها با بهره گرفتن از این توانایی افزون بر به چالش کشیدن وضع موجود به عنوان الهام بخش عمل می کنند و سبب می شود کارکنان احساس عمیق رسالت در زندگی شخصی و سازمانی خود داشته باشند؛ قابلیت بکارگیری سطوح چندگانه آگاهی آنها را قادر میسازد از حالتهای برتر شناخت مثل شهود در حل مسئله، انگیزش و کمک به دیگران برایحل مشکلات سازمانی استفاده کنند. این رهبران که نسبت به دیگران سخاوت، انسانیت، شفقت و عشق ایثارگرانه نشان می دهند، بیش از دیگر انواع رهبران ملاحظه فردی به کارکنان دارند. مجموع این ویژگیها، باعث ایجاد کاریزمای رهبری و نیز انتقال نوعی حس آرمانی به کارکنان میشود و سبب میشود آنها رهبر را به عنوان الگویی رفتاری برای خود درنظر بگیرند (فرهنگی و همکاران، ۲۰۰۹).
فرای و همکاران در زمینه رهبری معنوی نشان دادند که این نوع رهبری افراد را به یادگیری در سازمان تشویق میکند و به کاهش کنترل رهبر بر روی کارکنان و ایجاد محیطی حمایتی برای افراد شاغل در سازمان منجر میشود( فرای، ۲۰۰۵). داشون و پلومن در مطالعه خود، اظهار داشتند که کارکنان یک زندگی باطنی و درونی دارند که س بب رشد آنان میشود و میتوان از طریق کار معنادار که در بطن جامعه انجام میشود، آن را تقویت کرد ( داشون و پلومن، ۲۰۰۵).
۲-۲۰) کاربرد هوش معنوی در سازمان
وقتی افراد به لحاظ معنوی باهوش هستند، دیدگاه وسیعی خواهند داشت. دیدگاه وسیع به معنای این که تصویری عظیم از خودشان و جهان دارند و به دنبال آن تصویر بزرگی از هدف و جایگاه خود در جهان اتخاذ میکنند. برخلاف تصور بسیاری از افراد که کار و محیط کار هیچ جنبه معنوی ندارد، حقیقات نشان داده است که هوش معنوی در بسیاری از حوزه های کاری می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. هوش معنوی جهت عاملی نظیر؛ مشخص کردن ومتعادل کردن ارزش های شخصی به همراه درک روشنی از اهداف، حفظ ارزشها بدون مصالحه و صادق بودن، توانایی تشخیص معنای حقیقی رویدادها و شرایط و ایجاد کار با معنا ضروری است . به علاوه به کارگیری هوش معنوی باعث ایجاد گرایشات نوع دوستانه و ایجاد دیدگاهی روشنفکرانه و آرام نسبت به زندگی میشود. به عقیده جورج (۲۰۰۶)، مهم ترین کاربردهای هوش معنوی در محیط کار عبارتند از:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

ایجاد آرامش خاطر و چگونگی تأثیر آن بر اثر بخشی فرد

آگاهی از خود، شایستگی کلیدی هوش معنوی است، متاسافانه اغلب ما خود را موجوداتی فیزیکی و مادی می بینیم و معتقدیم که زندگی تجربه ای مادی و فیزیکی است و آرامش خاطر ما وابسته به شرایط فیزیکی زندگی از جمله پول، دارایی و … است که همه اینها بستگی به شغل ما دارد، بنابراین نبود اینها برای ما حساس ناامنی ایجاد میکند. شغل، پول و دارایی چیزهایی هستند که می آیند و می روند و ما کنترل اندکی به روی آنها داریم و یا اصلاً کنترلی نداریم . در این صورت این ناامنی، احساس ترس و استرس ایجاد میکند، به گونه ای که عملکرد و روابط ما را در کار و محیط کار تحت تأثیر قرار می دهد.
رشد هوش معنوی که به معنای آگاهی عمیق از خود به عنوان موجودی غیر مادی است، در واقع منبعی از استعدادهای غیرعینی است که قابلاً کشف نشده است . هنگامی که هوشیاری فرد افزایش پیدا می کند و مورد استفاده قرار می گیرد، در او احساس امنیت به وجود می آید و بدین ترتیب عملکرد او در محیط کار بهبود می یابد.

 

 

ایجاد درک متقابل و تفاهم

یکی از بنیان های اساسی برای ایجاد رابطه سالم ، یکدلی است. ایجاد یکدلی برای بسیاری از مدیران سخت است، زیرا آنها را وادار می کند که فرار از کارکردهای وظیفه ای حرکت کنند و بدین ترتیب احساسات و عواطف افرادی را که مشغول انجام وظیفه هستند، درک کنند. تنها در ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر، ایجاد ارتباطات بخشی از کار مدیر تلقی می شود که اهمیت فزایندهای یافته است. امروزه بسیاری از افراد، سازمان خود را درک نمی کنند. بلکه مدیران خود را درک میکنند، بنابراین تمایل به حفظ نیروی کار یکی از دلایلی است که درک کارکنان از سوی مدیران را الزامی میسازد. توانایی شناخت، فهم و پاسخ به احساسات دیگران، نیازمند درک عاطفی و احساسی قوی است و این در حوزه هوش عاطفی قرار دارد؛ لایه ای که علت وجودی احساسات که ریشه اصلی این شناخت علت ها، در هوش معنوی قرار دارد.

 

 

مدیریت تغییرات و از میان برداشتن موانع راه

برای اغلب افراد، تغییر رنج آور است. نمی توان تصور کرد زمانی که افراد در مورد چالش های محتمل و نامتحمل آینده صحبت می کنند، کاملا آرام باشند و بخندند . مقاومت در برابر تغییر با ایجاد رفتارهایی از جمله کنترل کردن، شکایت کاردن، انتقاد کردن، کنار کشیدن، انکار کردن و خودداری کردن بروز میکند. احساسات نهفته در این رفتارها، ترس، آشفتگی و عصبانیت است. حتی زمانی که فرد الزام به تغییر را به لحاظ عقلانی درک میکند، احساس ترس ممکن است وجود داشته باشد، که دلیل این امر، راحت طلبی و وابستگی به راه های قبلی است. زمانی که افراد، اشتباهات درونی خود را عمیقاً درک کنند، آن را تکرار نخواهند کرد و از ترس و آشفتگی در برابر تغییر رها خواهند شد و این عمیق ترین سطح هوش معنوی است (جورج[۹۴]، ۲۰۰۶: ۳-۵).
مک گیچی معتقد به ایجاد کارگاه هایی از جمله : شهود، نیایش تجسم خلاق، خلاقیت، مدیریت متنوع، ایجاد تناسب بین هدف، فعالیت و گوش سپردن فعال و عمیق به رشد هوش معنوی در سازمان کمک می کند. بنابراین افرادی که هوش معنوی را با زندگی خود گره زده اند، ممکن است سبک زندگی متفاوتی داشته و سنت ها را کنار بگذارند، زیرا که می خواهند تمام وکمال زندگی کنند ( اسهرلوس، ۱۳۹۰).
۲-۲۱) پیشینه تحقیقات

 

 

رقیب و همکاران (۱۳۸۷) در تحقیقی با عنوان ” تحلیل میزان هوش معنوی دانشجویان دانشگاه اصفهان و ارتباط آن با ویژگی های جمعیت شناختی” دانشجویان دانشگاه اصفهان را به عنوان جامعه آماری تحقیق خود برگزیده و ۹۷ نفر را به عنوان گروه نمونه از طریق روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب نمودند. برای گردآوری اطلاعات از مقیاس سنجش هوش معنوی کینگ استفاده گردید و براساس نتایج هوش معنوی دانشجویان دانشگاه اصفهان نسبتا بالا بدست آمد و از بین ویژگی های جمعیت شناختی، ارتباط معنی داری بین متغیرهای جنسیت، مقطع تحصیلی، دانشکده و سن با میزان هوش معنوی بدست نیامد و تنها رابطه ی بین وضعیت تاهل با میزان هوش معنوی معنی دار بود.

صداقت و حمیدی (۱۳۹۱) در تحقیقی با عنوان “بررسی مقایسه ای هوش معنوی دانش آموزان دوره متوسطه بر اساس جنسیت و پایۀ تحصیلی” هدف تحقیق خود را بررسی مقایسه ای هوش معنوی دانش آموزان دوره متوسطۀ شهر کرمان به تفکیک جنسیت و پایۀ تحصیلی بیان می کنند. بدین منظور ۵۳۷ دانش آموز دوره متوسطه از شهر کرمان به شیوه تصادفی طبقه ای انتخاب شدند تا به پرسشنامۀ هوش معنوی ۲۴ سؤالی کینگ که دارای چهار خرده مقیاس تفکر انتقادی وجودی(CET)، تولید معنای شخصی(PMP) ، آگاهی متعالی (ماورایی) (TA)، توسعۀ حالت هوشیاری(CSE) بود، پاسخ دهند. نتایج با توجه به مقادیر به دست آمده از آزمون نشان داد که هوش معنوی دانش آموزان دوره متوسطۀ شرکت کننده در آزمون به تفکیک جنسیت، تفاوت معنی داری ندارد همچنین تفاوت میانگینها در پایه های مختلف تحصیلی نیز علیرغم رشد صعودی نمرات در پایه های بالاتر تحصیلی، معنادار نبود.

زارعی متین و همکاران (۱۳۹۰) در مقاله خود با عنوان” شناسایی و سنجش مؤلفه های هوش معنوی در محیط کار” هدف تحقیق خود را شناسایی و سنجش مؤلفه های هوش معنوی در محیط کار بیان می کنند. سوال اصلی مقاله حاضر عبارت است از اینکه مولفه های اصلی هوش معنوی در جامعه آماری پژوهش حاضر کدامند؟ و اولویت این مولفه ها نسبت به یکدیگر چگونه است؟ جامعه آماری پژوهش مدیران و کارکنان بیمارستان لبافی نژاد تهران میباشد که با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی ساده به تعیین نمونه پرداخته شد. روش گردآوری داده ها پرسشنامه حضوری بوده و از روش تحقیق توصیفی- میدانی استفاد شده است. نتایج حاصله حاکی از شناسایی پانزده مؤلفه و اولویت متفاوت مؤلفه ها در جامعه آماری است.

محمدنژاد و همکاران (۱۳۸۸) در مقاله خود با عنوان “مفهوم هوش معنوی مبتنی بر آموزه های اسلام” بعد از تبیین معنویت و هوش معنوی از منظر مکاتب نوظهور؛ اصول و مؤلّفه های هوش معنوی از منظر اسلام به عنوان کاملترین مکتب آسمانی بیان می شود. و در نهایت چنیم نتیجه گیری می کنند که اصل بنیادین معنویت اصیل و بر اساس آموزه های اسلامی توجه و یاد خداوند می باشد. یاد خداوند باعث بروز رفتارهای نیکی چون ایمان، محبت و عشق به خداوند، انکسار نفس، توکل، تواضع، شرح صدر، حلم، حیا، عفت و صبر می شود و نیز باعث دوری از رفتارهای زشتی چون غیبت، تهمت، سخن چینی، حسادت، دروغ، کینه توزی، غرور و خودپسندی می شود و نتیجه همه اینها پرورش هوش معنوی یا همان عقل رحمانی در انسان خواهد بود.

سهرابی و ناصری (۱۳۸۸) در تحقیقی با عنوان “بررسی مفهوم و مؤلفه های هوش معنوی و ساخت ابزاری برای سنجش آن” با توجه به تفاوت نحوه ابراز هوش معنوی در فرهنگ های مختلف، ابتدا در مطالعه ی کتابخانه ای مبانی نظری تحقیقات انجام شده در خصوص هوش معنوی و برای توضیح مؤلفه های هوش معنوی در فرهنگ ایران، اصلی ترین متون دینی فرهنگ غالب کشور ایران مورد مطالعه قرار دادند و پس از بررسی های بعمل آمده پرسشنامه ۹۷ ماده ای را به عنوان یک مقیاس مناسب که می توان برای پژوهشهای بعدی در زمینه تعیین مؤلفه های هوش معنوی در فرهنگ ایران زمین پیشنهاد کرد، تدوین نمودند.

تی سوان چین و همکاران (۲۰۱۲) در مقاله خود با عنوان “رابطه بین هوش عاطفی و هوش معنوی در پرورش خلاقیت و نوآوری در میان کارآفرینان موفق” هدف از تحقیق خود را ساخت مدل مفهومی می دانند تا از طریق آن به بررسی ارتباط هوش عاطفی و معنوی در پرورش خلاقیت و نوآوری در میان کارآفرینان موفق بپردازند. نویسندگان مقاله در تحقیق خود به بررسی ویژگی های کارآفرینان، هوش عاطفی و کارآفرینی، هوش معنوی و کارآفرینی پرداخته و در نهایت به ارائه مدل مفهومی تحقیق رسیده اند.
نتیجه تصویری برای موضوع هوش

 

یانگ و مائو (۲۰۰۷) در مقاله خود با عنوان “بررسی هوش معنوی پرستاران”، به بررسی خصوصیات هوش معنوی در میان پرستاران و تاثیر مذهب بر هوش معنوی پرستاران در چین پرداخته اند. این پژوهش در یک مراکز پزشکی در چین به انجام رسیده است و پرسشنامه ها در ۷ استان و ۱۶ مرکز بیمارستانی و در میان ۱۳۰نفر از پرستاران بیمارستان ها توزیع گردیده اند. در این پژوهش از پرسشنامه وولمن (۲۰۰۱) استفاده شده است. براساس نتایج اکثر پرستاران (۹۰%) تمایل به تجربه نمونه های متعددی از درد جسمی عاطفی و درد و رنج در طول زندگی هستند. در میان ۱۳۰ نفر پرستار مورد بررسی، تنها هفت نفر از پرستاران به وضوح مذهبشان شناسایی شد و مشخص و باورهای دینی اکثرا از واریانس متغیر ملاک در این مطالعه بیشتر بود.

باقری و همکاران (۲۰۱۰) در مقاله ای با عنوان “رابطه بین هوش معنوی پرستاران و شادی در ایران” به ارزیابی رابطه بین هوش معنوی و شادی و نیز رابطه بین هوش معنوی، شادی و ویژگی های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان پرداختند. این تحقیق که یک تحقیق از نوع توصیفی مقطعی است با ۱۲۵ نفر از پرستاران به عنوان گروه نمونه، در دو بیمارستان در بوشهر به انجام رسیده است. نتایج نشان می دهد که ارتباط معنی داری بین هوش معنوی و شادی وجود دارد و از سوی دیگر، ویژگی های جمعیت شناختی ارتباط معنی داری با هوش معنوی و شادی دارند.

آمرام (۲۰۰۹) به بررسی سهم هوش عاطفی و معنوی در رهبری موثر کسب و کار پرداخت. شرکت کنندگان ۴۲ مدیر اجرایی و۲۱۰ عضو هیات مدیره بودند. ابزار پژوهش به صورت خودگزارشی بود و ابعاد شخصیت، هوش هیجانی، هوش معنوی، هوش عاطفی در آنها بررسی شد. میزان هوش هیجانی خودگزارشی شده از سوی مدیران با ارزیابی کارکنان از اثربخشی رهبری رابطه معنی داری نشان داد و در خود گزارشی از هوش معنوی و هوش هیجانی در مدیران رابطه معنی داری مشاهده گردید. در ارزیابی ها مشاهده شد که ابعاد شخصیتی و هوش معنوی در مدیریت اثربخش نقش موثری دارند. همچنین میزان هوش هیجانی و هوش معنوی در مدیریت نقش موثر و مهمی دارد.
تصویر توضیحی برای هوش هیجانی

 

کینگ (۲۰۰۸) نیز به بررسی هوش معنوی و ارائه مدل اندازه گیری آن پرداخت. وی برای ارائه مدل هوش معنوی که شامل ابعاد تفکر انتقادی، تولید معنای شخصی، بسط هوشیاری و آگاهی متعالی بود، ابتدا سیاهه ای شامل ۸۴ مولفه تنظیم و بین ۶۱۹ نفر از دانشجویان دوره کارشناسی توزیع نمود و پس از تحلیل داده ها، مولفه های دارای همپوشانی حذف شدند و ۴۲ مولفه باقی مانده به ۳۰۵ دانشجوی مقطع کارشناسی ارائه کرد که نتیجه تجزیه و تحلیل مجدد منجر به کاهش مولفه های دیگری شد و در نهایت مدل SISRI را که مدلی خودگزارشی در پژوهش های هوش معنوی است با ۲۴ مولفه با قابلیت اطمینان مناسب برای تحقیقات آینده پیشنهاد نمود.

کدخدا و جهانی (۲۰۱۲) در مقاله ای با عنوان “ظرفیت های حل مسأله هوش معنوی برای هوش مصنوعی” به کارکردهای هوش معنوی در حل مسائل مربوط به هوش مصنوعی پرداخته اند و برای این منظور به ارائه تعریف جدیدی از حل مسئله که می تواند جنبه های معنوی و روحانی مشکلات را دستکاری کند و مطابق با الزامات و شرایط و ظرفیت های مدل های هوش معنوی باشد، ارائه دادند. و همچنین به ارائه تعاریفی از هوش معنوی، مسائل معنوی و روش های معنوی حل مسائل پرداختند.

۲-۲۲) مدل مفهومی تحقیق:
محقق در تحقیق خود به دنبال آن است تا در نهایت نتایج بدست آمده از تحقیق خود را در غالب مدل مفهومی ارائه نماید. در این تحقیق پس از بررسی مبانی نظری و ادبیات تحقیق و نیز پیشینه تحقیقات انجام شده درخصوص موضوع تحقیق، تعداد ۸۲ عنوان مولفه به عنوان مولفه های هوش معنوی جمع آوری گردیدند. که این مولفه ها بر گرفته از نظرات اندیشمندانی چون جامی (۱۳۸۱ )، نوبل(۲۰۰۱) و وگان (۲۰۰۳) ، مک مولن(۲۰۰۳) ، مارشال و زهر (۲۰۰۰)، واگن (۲۰۰۲)، ناصری (۱۳۸۶)، ولمن[۹۵] (۲۰۰۱)، کینگ، ۲۰۰۸، اسمیت[۹۶] (۲۰۰۵) ، فریدمن و مک دونالد[۹۷] ،سیسک و آمرام (۲۰۰۹)، جهانی (۱۳۸۹) و ویگلزورث جمع آوری گردیدند. سپس بر اساس میزان سازگاری با جامعه مورد مطالعه و فرهنگ ایرانی و اسلامی از میان مولفه های مذکور با مشورت استاد محترم راهنما ۸ عامل به عنوان عوامل مؤثر شناسایی و تدوین گردیدند. عوامل شناسایی شده از طریق پرسشنامه شماره یک خبرگان در اختیار تعداد ۸ نفر از اساتید مدیریت قرار داده شد و از آنها خواسته شد تا نظر خود را در خصوص هر یک از عوامل بیان نمایند و اگر از نظر آنها عاملی وجود دارد که در میان عامل یاد شده وجود ندارد بیان نمایند. بعد از جمع‌ آوری پرسشنامه خبرگان عامل جدید “تولید معنی شخصی” به عنوان سایر عوامل مؤثر بر هوش معنوی کارکنان شناسایی گردید. در واقع مدل مفهومی ارائه شده در این تحقیق ترکیبی است از عوامل شناسایی شده در تحقیقات گذشته و نظرات خبرگان می باشد. در ادامه مدل مفهومی تحقیق آورده شده است.

۳-۱) مقدمه
فصل سوّم
روش شناسی تحقیق
رفتارآدمی پیچیده است وعوامل بسیاری درایجاد آن دخالت دارد که به ظاهرآن راسازمان نایافته جلوه گر می کند اما می توان باروش مناسب به شناخت آن پرداخت. بنابراین تحقیق فرایندی است که ازطریق آن می توان درباره ناشناخته ها به جستجو پرداخت ونسبت به آن شناخت پیداکرد. درانجام تحقیق باید فرایندی را بصورت منظم دنبال کرد و مجموعه ای ازگزاره ها راتدوین ومورد آزمون قراردادواین فرایند، روش تحقیق است. روش تحقیق، چهارچوب عملیات یا اقدامات جستجوگرایانه برای تحقق هدف پژوهش، جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ دادن به سوال های تحقیق رافراهم می آورد(سرمد ودیگران، ۱۳۸۵: ۲۱-۲۲).
از جمله ویژگیهایی مطالعه علمی که هدف آن حقیقت یابی است، استفاده از یک روش تحقیق مناسب می باشد و انتخاب روش تحقیق مناسب به هدفها، ماهیت و موضوع مورد تحقیق و امکانات اجرایی بستگی دارد و هدف از تحقیق دسترسی آسان و دقیق جهت پاسخ به پرسشهای تحقیق است (خاکی، ۱۳۷۹: ۱۴۲- ۱۴۳ ). بدون روش‌شناسی علمی ‌نتایج بررسی و تحلیل‌های مربوطه معتبر و قابل تعمیم نخواهد بود.
از این رو در این فصل با هدف آشنایی خواننده از نحوه عمل تحقیق سعی می‌کنیم با توجه به اهداف تحقیق به توضیح روش تحقیق، روش‌های جمع‌ آوری اطلاعات، بررسی اعتبار و روایی پرسشنامه و چگونگی تحلیل آماری بپردازیم.
۳-۲) فرایند انجام ‌تحقیق
در شکل ۳-۱ نمودار فرایند تحقیق آمده است.
شکل۳-۱: نمودار فرایند انجام تحقیق
۳-۳) روش تحقیق
روش عبارت است از مجموعه راه‌های رسیدن به مقصود، لذا هر پژوهشگر پس از تعیین و تنظیم موضوع باید در اندیشه گزینش روش پژوهش باشد. هر محققی با توجه به اهداف، ماهیت پژوهش و ادوات کاربردی، می‌تواند یک یا چند روش را برگزیند. با توجه به نکته فوق‌الذکر تحقیق پیش رو پژوهشی کاربردی است چرا که نتایج به دست آمده از این مطالعه قابل استفاده در سازمان های منتخبی است که مورد بررسی قرار گرفته اند؛ از نظر جمع‌ آوری داده‌ها دارای روش توصیفی است؛ چرا که هدف پژوهشگر از انجام این روش جمع‌ آوری داده‌های عینی، واقعی و منظم بوده است. و از آن جهت که پژوهشگر نمونه‌گیری، به طریق میدانی به پژوهش و مطالعه پراکندگی و سایر مشخصات نمونه می‌پردازد از روش پیمایشی استفاده شده است.
۳-۴)متغیر‌های تحقیق
متغیر: شامل هرچیزی است که بتواند ارزشهای گوناگون ومتفاوت بپذیرد. این ارزشها می تواند در زمان های مختلف برای یک شخص یا یک چیز متفاوت باشد یا اینکه دریک زمان برای اشخاص یا چیزهای مختلف تفاوت داشته باشد (سکاران، ۱۳۹۰: ۸۲).
متغیرها بر اساس نقشی که در پژوهش برعهده دارند به دو دسته تقسیم می شوند:
الف) متغیرمستقل: متغیری است که متغیر وابسته را بصورت مثبت و منفی تحت تاثیر قرارمی دهد (دانایی فرد ودیگران، ۱۳۸۳: ۱۲۸)، در این پژوهش مولفه های هوش معنوی به عنوان متغیرمستقل در نظرگرفته شده اند.
ب) متغیر وابسته: متغیر اصلی مورد توجه محقق است. هدف محقق آن است که تغییرپذیری متغیر وابسته را تشریح و پیش بینی کند(همان: ۱۲۶)، در این پژوهش متغیر هوش معنوی به عنوان متغیر وابسته درنظرگرفته شده است.
۳-۴-۱) عملیاتی سازی متغیرهای تحقیق
متغیر مستقل این تحقیق مولفه های هوش معنوی کارکنان می باشد که شامل موارد ذیل می باشد:

 

 

از نظر معنایی، “واژه” عبارت است از یک واحد معنایی که بر یک یا چند مفهوم منفرد دلالت دارد. و از نظر املایی، “واژه” دارای وحدت املایی است به این معنی که در نوشته معمولاً فاصله در دو طرف آن رعایت می شود. و در آغاز و پایان آن یک درنگ وجود دارد یعنی می توان در آغاز و پایان آن سکوت کرد.
تصریف
تصریف در لغت به معنی “دگرگون ساختن” است و در اصطلاح دستور زبان عربی به معنی “اعمال قواعد صرف” در کلمات است. مانند “تبدیل اسم از مفرد به مثنی” و “تبدیل فعل از ماضی به مضار ع ” (بدالمسیح، ص۱۴۶). این کلمه در سنت دستور زبان فارسی با کلمه “صرف” مترادف است و بر بیان صیغه های مختلف فعل دلالت دارد، مثلاً صرف زمان گذشته “رفتن” بدین قرار است: رفتم، رفتی، رفت و…
در تصریف از یک “واژه قاموسی” مشخص تمامی “صورت” های آن، که بسته به جایگاه نحوی شان با یکدیگر متفاوت اند، حاصل می آید. برای مثال، از واژه قاموسی “پختن” صورت کلمه های زیر بدست می آید: می پزم، می پزی، می پزد… ؛ پختم، پختی، پخت… ؛ (طباطبایی، ۱۳۸۲)
اشتقاق
. در اشتقاق واژه جدید از طریق این وندافزایی ساخته می شود. وندهای اشتقاقی اگر به یک واژه یا تکواژه بپیوندند، واژه جدیدی حاصل می آید، مانند: صورت + – گر صورتگر؛ دانش+ -کده دانشکده؛ پر+ -ش پرش. اشتقاق بر دو نوع است: اشتقاق گذرا و اشتقاق ناگذرا(طباطبایی، ۱۳۸۲، ص ۶). اگر در نتیجه وندافزایی مقوله دستوری واژه تغییر کند، اشتقاق گذار است. برای مثال، اگر پسوند “-ی” را به واژه “هنر” (که اسم است) بیفزاییم، واژه “هنری” (که صفت است) ساخته می شود. در اینجا وندافزایی باعث تغییرمقوله شده است. اما با افزودن پسوند “-گر” به “آهن” تغییر مقوله صورت نمی گیرد، زیرا “آهن” و “آهنگر” هر دو اسم اند. برخی زبان شناسان (مثلاً لاینز، ۱۹۹۰، ص۳۲-۳۱) اشتقاق ناگذرا را بجز در مواردی بسیار معدود مردود می شمارند و اشتقاق را در کلیت خود فرایندی می دانند که باعث تغییر طبقه می شود. اما گاهی کل طبقه را تغییر می دهد، مثلاً فعل را به اسم تبدیل می کند؛ و گاهی تغییر داخل یک طبقه انجام می پذیرد، یعنی تغییر یک مقوله به صورت تخصیص همان مقوله متجلی می شود؛ مثلاً اسم به اسم مصغر تبدیل می شود، چنانکه در افزودن پسوند “-َ ک” به “شهر” مشاهده می شود. لاینز(۱۹۹۰)اشتقاق را فرایندی صرفی می داند که منجر به ساخت واژه های جدید می شود(ص ۵۲). گروهی از زبان شناسان مانندبائر (۱۹۸۳، ص ۳۳) اشتقاق را منحصر به ساخت واژه های جدید از طریق وند افزایی می دانند. اما گروهی دیگر از جمله لاینز(۱۹۹۰، ص ۵۲۲)تبدیل را نیز شاخه ای از اشتقاق می دانند. با توجه به اینکه اشتقاق موضوع این رساله نیست همین توضیح مختصر کافی به نظر می رسد
در زبان شناسی جدید میان “صرف” و “تصریف” تمایز قائل می شوند. منظور از “صرف” شاخه ای از دستور زبان است که به بررسی ساختار درونی واژه می پردازد (نک، اسپنسر، ص۴-۳؛ بائر، ص۱). اما تصریف زیرشاخه ای از صرف است که در کنار واژه سازی قرار می گیرد.
واژه سازی:
واژه سازی در حقیقت نتیجه طبیعی اصل اقتصاد یا صرفه جویی است که بر همه ابعاد زبان حاکم است. زبان نوعی نظام ارتباطی است و در هر نظام ارتباطی، کمال مطلوب این است که با کمترین هزینه، بیشترین اطلاعات انتقال یابد (نک، مارتینه، ۱۳۷۹، ص۲۵۸، ۶۲). به همین دلیل در همه ی ابعاد زبان، اصل کمترین کوشش یا حداکثر صرفه جویی جریان دارد. صرفه جویی در محور همنشینی و صرفه جویی در محور جانشینی. واژه سازی روشی است که صرفه جویی در هر دو محور را امکان پذیر می کند. به بیان دیگر، واژه سازی تلفیق صرفه جویی در هر دو محور است. مثلا”برای بیان یک مفهوم جدید منطقاً چهارراه وجوددارد:
عکس مرتبط با اقتصاد
۱) بیان آن مفهوم از طریق واژه های موجود در زبان و با کمک دستگاه نحو؛ ۲) جعل واژه ای بسیط؛ ۳) وام گرفتن واژه ای از زبانی دیگر؛ ۴) بیان آن مفهوم با بهره گیری از عناصر موجود در زبان و با کمک قواعد صرفی؛ برای مثال، وقتی فارسی زبانان با پدیده ای مانند loud speaker رو به رو شدند. اگر می خواستند از روش اول سودجویند می بایست بگویند: «دستگاهی که صدا را بلند می کند»؛ و اگر می خواستند از روش دوم و یا سوم بهره ببرند می بایست یا واژه ای تازه جعل کنند( روشی که در همه زبانها بسیار به ندرت اتفاق می افتد) یا با وامگیری از زبانی دیگر مثلاً آن را « لود اسپیکر» بنامند.
راه حل اول اصل اقتصاد را در محور جانشینی مخدوش می کند. راه حلهای دوم و سوم اصل اقتصاد را در محور جانشینی نادیده می گیرند، زیرا جعل واژه یا وامگیری واژه هایی را وارد زبان می کند که از نظر معنایی تیره اند و بار جدیدی بر حافظه گویشورند. اما راه حل چهارم، یعنی بهره گیری از عناصر موجود زبان و با کمک قواعد صرفی که حاصل آن ساختن واژه ای مانند “بلندگو” است، روشی است که صرفه جویی در هر دو محور را امکان پذیر می سازد.
با توجه به آنچه بیان شد می توان گفت که مهمترین نقش دستگاه واژه سازی، ساختن واژه هایی با معنایی پیش بینی پذیر است. زیرا فقط در این صورت است که صرفه جویی در هر دو محور همنشینی و جانشینی حاصل می شود. طباطبایی واژه سازی رااز رهگذر دو فرایندانجام پذیر می داند:اشتقاق وترکیب.
از نظر کلباسی نیزدر ساخت واژه دو لایه “تصریفی و اشتقاقی” وجود دارد. بنابراین او صرف را به دو قسمت “صرف تصریفی” و “صرف اشتقاقی” تقسیم می کند:
صرف تصریفی:
در صرف تصریفی به بخشی از واژه پرداخته می شود که مستقیماً با نقش نحوی آن سروکار دارد در این قسمت سعی می شود که مجموعه تغییرات ساخت واژه، به سبب نقش آن در جمله، مورد مطالعه قرار گیرد. به عنوان مثال “مردها” از دو جزء “مرد” و”ها” و “می روم” از سه جزء ” می” و “رو” و ” َم” تشکیل شده است که به نقش نحوی این واژه ها مربوطند. واژک های مورد مطالعه در صرف تصریفی را “واژک تصریفی” (inflectional morpheme) می نامند.
صرف اشتقاقی
در صرف اشتقاقی به آن بخش از ساخت واژه توجه می شود که به خود واژه فارغ از نقش نحوی آن، تعلق دارد و در واقع ساختی است که از طریق آن خود کلمه به دست می آید. مثلاً هرگاه گفته می شودکه “گلدان” از “گل” و “دان” یا “کارخانه” از “کار” و “خانه” ساخته شده است، مطالعه ای اشتقاقی صورت گرفته است.
واژکهای مورد مطالعه در صرف اشتقاقی را “واژک اشتقاقی”(derivational morpheme (می نامند. این واژکها نقش واژه سازی دارند.
صرف اشتقاقی را “صرف قاموسی” (lexical morphology)یا “واژه سازی”( word formation) نیز نامیده اند (کریستال، ۱۹۸۵، ص۲۰۰) (D. crystal1985 P. 200)) .اما طباطبایی ساختن واژه های جدید، از رهگذر ترکیب و اشتقاق را واژه سازی می نامد که دست کم باید دو شرط برای ساخت واژه جدید موجود باشد: نیاز و نام پذیری.
از نظر او کلمه ای ساخته نمی شود مگر آنکه پدیده یا عمل یا کیفیتی وجود داشته باشد که نیاز باشد کلمه ای برآن دلالت کند. برای مثال یکصد سال قبل در فارسی کلمه”هواشناسی” وجود نداشت، زیرا چنین عملی هنوز در ایران مطرح نشده بود. به عبارت دیگر، برای آنکه واژه ای پدید آید وجود مدلول لازم است. اما علاوه بر اینکه باید پدیده ای (خواه عینی و خواه ذهنی ) وجود داشته باشد که واژه ای بر آن دلالت کند، آن پدیده باید نام پذیر باشد، یعنی چنان باشد که بتوان برای آن واژه ای اختیار کرد. برای مثال، بسیار بعید است که در هیچ زبانی بتوان برای “پسری سیاه چشم و سفید رو که هر روز جمعه با برادر کوچکش به استخر نزدیک خانه شان می رود” کلمه ای شفاف ساخت. اصولا با فرایندهای صرفی تنها روابطی را می توان بیان کرد که ساده و کلی باشند. به اعتقاد چامسکی، نام پذیری تابع قوانین کلی و جهان مشمول است (چامسکی، ۱۹۶۵، ص۲۹).
بازشناسی واژه های مرکب از گروه های نحوی
کلمات مرکب و در این مقاله، اسم مرکب از رهگذر فرایندی ساخته می شود که به آن ترکیب می گویند. در ترکیب دو یا چند واژه به هم می پیوندند و یک کلمه جدید تشکیل می دهند، مانند “کتابخانه” “گل فروش”، “پسرخاله” (طباطبایی، ۱۳۸۲). گروه نحوی نیز از دو یا چند واژه ساخته می شوند و مجموعه ای از کلمات هستند که باهم نقش یک واژه را در جمله به عهده دارند ولی هر یک از آن کلمات استقلال خود را حفظ می کنند مانند: “کتاب تاریخ”، “روز روشن”، ” چهل مرد”.
کلباسی برای تشخیص واژه مرکب از گروه های نحوی سه ملاک را ارائه می دهد.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

واژه مرکب مانند واژه بسیط دارای یک تکیه است و جای تکیه بسته به نوع دستوری کلمه متفاوت است.

درنگ میان اجزاء واژه مرکب ممکن نیست، ولی در دوطرف آن جایز است.

وابسته های دستوری یا قاموسی بین اجزاء واژه مرکب نمی آیند، بلکه در آغاز و پایان آن قرار می گیرند، مانند “-ها”، “-ترین”، ” هر” و “بزرگ” در “کارخانه ها”، “خوش خدمت ترین”، “هرچهارراه”، “چهلچراغ بزرگ”.

طباطبایی نیز برای تشخیص واژه مرکب از گروه نحوی سه نوع ملاک آوایی، صرفی ونحوی رابه شکل کامل تری ارائه داده است.
ملاک آوایی
در زبان فارسی هر واژه فقط یک هجای تکیه دار دارد و اسمها و صفتها همواره هجای آخرشان تکیه دار است. این مسئله در مورد اسمها و صفتهای مرکب نیز صادق است. به این معنی که در هر حال آخرین هجای واژه مرکب، از هر تعداد واژه که ساخته شده باشد، تکیه دار است، چنانکه در واژه های “برف پاک کن” و ” خوش آب و رنگ” وجود دارد. اما در گروه نحوی هر واژه تکیه مستقل خود را دارد. برای مثال، در عبارت”کتاب تاریخ” هجای آخر هر یک از دو واژه “کتاب” و “تاریخ” تکیه دار است. برای اینکه این تمایز روشنتر شود کافی است به تفاوت میان “دو در” در جمله های (۱) و (۲) توجه کنیم:

 

 

این اتاق دو در دارد.

این ماشینِ دو در را پنج سال پیش خریده ام.

“دو در” در جمله (۱) گروه نحوی است (شامل عدد و اسم) و چنانکه مشخص است هر واژه اش تکیه خودش را دارد. اما در جمله (۲) “دو در” واژه مرکب است و فقط آخرین هجای آن، یعنی “در” تکیه دارد.
ملاک صرفی
در فارسی وندهای تصریفی مانند “-ها” و ” –ان” در پایان اسمها و صفتها قرار می گیرند مانند”زنان” و “مردان” و”درختها”. این مسئله در مورد واژه های مرکب نیز صادق است و نمی توان در میان دو واژه سازنده یک واژه مرکب وند تصریفی قرار داد. برای مثال واژه مرکب “گلخانه” را فقط به صورت “گلخانه ها” می توان جمع بست، نه به صورت “گلهاخانه”. اما در گروه های نحوی چنین است و مثلاً ” کتاب تاریخ” را باید به صورت “کتابهای تاریخ” جمع بست.
ملاک نحوی
در بین واژه های سازنده گروه های نحوی می توان واژه یا عبارت دیگری گنجاند بی آنکه عبارتی غیردستوری پدید آید. مثلاً عبارتهای ” کتاب تاریخ” و “گوشی تلفن” را می توان به صورت “کتاب بزرگ تاریخ” و “گوشی این تلفن” گسترش داد. اما چنین گسترشی در مورد واژه هایی مانند ” گل فروش و کتابخانه” میسر نیست.
ملاکهایی که شمرده شد نشان می دهد که واژه های مرکب واحدهایی صرفی اند و با گروه های نحوی متفاوتند. اما نباید گمان کردکه واژه های مرکب و گروه های نحوی هیچ شباهتی به هم ندارند و میان صرف و نحو دیواری عبور ناپذیر قرار دارد. چنانکه مشخص خواهد شد صرف و نحو علی رغم اینکه دستگاه هایی مستقل اند، دارای برخی قواعد یکسان می باشند.
در اینجا لازم است تصویری کلی از نظام زبان و جایگاه دستگاه صرف ارائه شود. زیرا ساختن واژه های جدید (اعم از مشتق یا مرکب) در دستگاه صرف صورت می پذیرد.
جایگاه دستگاه صرف در نظام زبان
زبان شناسان بر این نکته اتفاق نظر دارند که توانایی زبان در خلق جمله های تازه بی حد و مرز است و آدمی از رهگذر همین ویژگی زبان قادر است هرآنچه را در ذهن دارد در قالب الفاظ بیان کند. با توجه به اینکه هیچ انسانی جمله هایی را که بر زبان می آورد قبلاً حفظ نکرده است این سوال مطرح می شود که او چگونه از عهده این کار برمی آید؟ پاسخ این است که زبان پدیده ای است قاعده مند و وقوف ناخودآگاه آدمی بر قواعد آن به او امکان می دهد تا بی نهایت جمله خلق کند. نوآم چامسکی این نکته را چنین بیان می کند:«فردی که زبان را می داند در حقیقت نظامی از قواعد را فراگرفته است، نظامی که لفظ و معنا رابه طریق خاصی به هم پیوند می دهد» (چامسکی، ۱۹۷۲، ص۲۹). دستور زبان، در کلی ترین مفهوم، شناخت و توصیف و تبیین همین قواعد است.
دستور از چند دستگاه ساخته شده است که با یکدیگر تعامل دارند. در زیر طرحی بسیار کلی از اجزای مختلف دستور آمده است:

 

 

واژگان و صرف

نحو

دستگاه آوایی (که به بازنمایی گفته ها در گفتار می پردازد)،

دستگاه منطقی (که به معنی می پردازد)(کاتامبا، ۱۹۹۳، ص۱۰)

چنانکه مشخص است، دستور شامل صرف و واژگان نیز می شود. بنابراین، یکی از عناصر اصلی توانشِ زبانی هر گویشور دانشِ او در مورد ساختار واژه است(کاتامبا، ص۱۰). صرف مانند پلی است که دیگر دستگاه های دستور را به هم می پیوند، یعنی دستگاه های واژگان، نحو، واج شناسی، و معنی شناسی (نک. اسپنسر، ۱۹۹۱، ص۴۲۲).
آنچه که در بالا آمده نظر زبان شناسانی است که صرف را یک دستگاه مستقل به شمار می آورند، یعنی نظر کسانی مانند سلکرک (۱۹۸۲، ص ۶-۱)؛(کاتامبا، ۱۹۹۳، ص ۱۰)وبائر(۱۹۸۳، ص ۶-۱). اما زبان شناسان دیگری نیز هستند که برای صرف استقلال قائل نیستند و ادعا می کنند که «یک نظریه صرفی واقعاً ساده نظریه ای است که در چارچوب آن لازم نباشد برای تبیین ساختمان واژه ها چیز تازه ای به نظریه نحو افزوده شود. »(لیبر، ۱۹۹۲، ص۲۱). لیبر همچنین می گوید: «هدف این کتاب این است که در عرصه واژه سازی نظریه ای ارائه گردد مبتنی بر این فرض که در دستور بخش مجزایی به نام صرف وجود ندارد» (همان. ص۱). در اینجا نشان داده شده که میان نحو و صرف رابطه ای تنگاتنگ وجود دارد و ساختهای صرفی و نحوی از برخی قواعد مشترک پیروی می کنند، اما به دلایلی که بیان شد، همان نظر مبتنی براستقلال صرف قابل پذیرش است.
دستگاه صرف یا ساختواژه دو نقش اساسی بر عهده دارد: تصریف و واژه سازی( نک. بائر، ۱۹۸۳، ص۳۴).
ترکیب
با توجه به اینکه ترکیب موضوع اصلی این تحقیق است با تفصیل بیشتری به آن پرداخته می شود.. در ترکیب «دو یا چند پایه به هم می پیوندند و واژه ای مرکب می سازند» (کاتامبا، ۱۹۹۳، ص۲۹۱). بعضی از زبان شناسان، ترکیب رااز به هم پیوستن دو یا چند ریشه تعریف می کنند، یا گاهی از دو یاچند ستاک بالقوه(بائر، ۱۹۸۳، ص ۲۰-۲۸). حال باید دیدپایه چگونه عنصری است. از آنجا که مفهوم پایه در ارتباط با مفهوم “ریشه” مطرح می شود، بهتر است این دو مفهوم با هم تشریح شوند.
ریشه و پایه
ریشه آن صورتی از کلمه است که هیچ وندی، خواه تصریفی و خواه اشتقاقی به آن افزوده نشده باشد و به هیچ عنصر معنی دار دیگری تجزیه نشود و خودش هم از عنصر دیگری مشتق نشده باشد. برای مثال، اگر کلمه “نامردمیها” در نظر گرفته شود این کلمه از عناصر زیر ساخته شده است:
نا-: پیشوند اشتقاقی
مردم: ریشه
-ی: پسوند اشتقاقی
-ها: پسوند اشتقاقی
اگر از کلمه “نامردمیها” همه وندهای تصریفی و اشتقاقی را بزداییم، آنچه می ماند ریشه کلمه است، که در اینجا “مردم” است. پایه عنصری است که وندها، خواه وندهای تصریفی و خواه وندهای اشتقاقی، به آن پیوسته باشد. برای مثال، در کلمه “مردها” و “مردانه”، “مرد” پایه است، زیرا پسوند تصریفی “-ها” و پسوند اشتقاقی “-انه” به آن افزوده شده است. فرق ریشه و پایه در این است که ریشه لزوماً باید تجزیه ناپذیر باشد، اما پایه ممکن است بیش از یک تکواژ هم داشته باشد. مثلاً در واژه “هنرمندانه” “هنرمند” پایه به شمار می آید. به بیان دیگر، همه ریشه ها پایه اند اما همه پایه ریشه نیستند. اینکه گفته شود واژه مرکب حاصل به هم پیوستن دو یا چند پایه می باشد، به این دلیل است که کلماتی مانند “هنرمندپرور” نیز در شمول این تعریف قرار گیرد. اگر گفته شودکلمه مرکب حاصل به هم پیوستن دو ریشه است، فقط کلمه هایی مانند “هنرپرور” و “گلخانه” مشمول این تعریف است.
با توجه به آنچه در بالا آمد، اجزای دستگاه صرف را به صورت زیر می توان نمایش داد:
تصریف
صرف اشتقاق
واژه سازی
ترکیب

 

۱۳۹۰

 

 

۱۳۹۱

 

 

 

چهارم

 

 

۲

 

 

۱۳۹۲

 

 

۱۳۹۳

 

 

با توجه به جایگاه ویژه نانوفناوری در سیاستهای علم و فناوری کلان کشور و همچنین سهولت دسترسی به اطلاعات شرکت‌های دانش بنیان فعال در زمینه نانوفناوری از کانال ستاد توسعه نانوفناوری، این پژوهش بر روی شرکت های دانش بنیان فعال منتخب فعال در زمینه نانوفناوری در ایران انجام خواهد شد.
۱-۳- اهداف پژوهش
۱-۳-۱- هدف کلی تحقیق
مدل سازی استراتژی های بازاریابی بین المللی محصولات با فناوری سطح بالا در ارتباط با شرکت‌های فعال در زمینه نانوفناوری
۱-۳-۲- اهداف فرعی
– بررسی نقش گرایشات بازاریابی بر روی استراتژی های بازاریابی بین المللی
– بررسی نقش تجربه های بازاریابی بین المللی بر روی استراتژی های بازاریابی بین المللی
– بررسی نقش گرایشات بازاریابی بر روی عملکرد شرکت های منتخب
– بررسی نقش تجربه های بازاریابی بین المللی بر روی عملکرد شرکت های منتخب
– بررسی نقش استراتژی های بازاریابی بین المللی بر روی عملکرد شرکت های منتخب
۱-۴- ضرورت انجام تحقیق
همانگونه که در بخش بیان مسئله ذکر گردید، مسلماً تجاری سازی و فروش محصولات با تکنولوژی سطح بالا، نیازمند بازاریابی و برندسازی می باشد. موفقیت مالی اینگونه محصولات تنها از طریق نوآوری محصول، و یا آخرین و برترین ویژگیهای محصولات بدست نمی آید. مهارتهای بازاریابی نقش مهم فزایندهای را در پذیرش[۹] و موفقیت محصولات با تکنولوژی سطح بالا ایفا می کند. از طرف دیگر سرعت و کوتاهی چرخه های عمر این محصولات منجر به ایجاد چالشهای منحصر به فرد در زمینه بازاریابی و برند سازی شده است. بازاریابی در محصولات با تکنولوژی سطح بالا به دلیل چرخه عمر شتابنده این محصولات و در نتیجه پیشرفتهای مستمر و نوآوریهای تحقیق و توسعه با چالشهای منحصر به فرد خود روبرو می باشد. بسیاری از محصولات با تکنولوژی سطح بالا شکست می‌خورند به دلیل اینکه شرکتهای تولیدکننده این محصولات، بازاریابی را غیرضروری می‌پندارند و نقش بازاریابی در این مراکز درست درک نمی‌شود. بازاریابی برای محصولات با تکنولوژی سطح بالا پیچیده و سخت است؛ شاید عمدتاً به این دلیل که مراکز و مؤسسات تولیدی اینگونه محصولات، بازار محور نمی باشند.
آنچه موفقیت محصولات با تکنولوژی سطح بالا را بهبود می بخشد تنها برتری تکنولوژیکی نمی‌باشد بلکه ترکیب برتری تکنولوژیکی و شایستگی بازاریابی موفقیت را بیشینه می‌سازد. چارچوب و نوع استراتژی بازاریابی اینگونه محصولات باید با ماهیت نوآوری اینگونه محصولات هماهنگ باشد. بازاریابی محصولات با تکنولوژی سطح بالا در مقایسه با محصولات با تکنولوژی سطح پایین تحت تأثیر شرایط متفاوت صنعت/بازار می باشد و لذا استراتژیهای مورد استفاده برای بازاریابی محصولات با تکنولوژی سطح بالا باید به صورت متفاوتی طراحی و اجرا شود. مسلماً محصولات تولیدی در شرکتهای ایرانی فعال در زمینه نانوتکنولوژی نیز از این قاعده مستثنی نیست. با توجه به آنچه ذکر گردید و اینکه تا آنجا که از نظر محقق گذشت تاکنون در ایران تحقیق جدی در این زمینه صورت نگرفته است، لذا پرداختن به موضوع تجاری سازی و بازاریابی محصولات با فناوری پیشرفته به خصوص تمرکز بر جنبههای بازاریابی بین الملل آنها به دلیل ارزآوری بالا از اهمیت و ضرورت بالایی برخوردار است.
۱-۵- فرضیات

 

 

گرایشات بازاریابی اثر مثبتی بر روی عملکرد شرکت دارد.

استراتژی بازاریابی بین المللی اثر مثبتی بر روی عملکرد شرکت دارد.

گرایشات بازاریابی اثر مثبتی بر روی استراتژی بازاریابی بین المللی شرکت دارد.

تجربیات بازاریابی بین المللی شرکت اثر مثبتی بر روی استراتژی بازاریابی بین المللی شرکت دارد.

تجربیات بازاریابی بین المللی شرکت اثر مثبتی بر روی عملکرد شرکت دارد.

۱-۶- قلمرو تحقیق
۱-۶-۱- قلمرو موضوعی
موضوعات مرتبط با تحقیق حاضر در قلمرو مباحث بازاریابی و بازاریابی بین‌الملل قرار دارد. در این پژوهش به بررسی اثر استراتژیهای بازاریابی بین‌الملل بر روی عملکرد شرکتهای فعال در زمینه نانوفناوری می‌پردازیم.
۱-۶-۲- قلمرو مکانی
جامعه آماری پژوهش را مدیران و کارشناسان شرکت‌های منتخب دانش بنیان فعال در زمینه نانو فناوری معرفی شده توسط ستاد توسعه نانوفناوری کشور تشکیل می‌دهند. بنابراین قلمرو مکانی این تحقیق در سطح کشور است.
۱-۶-۳- قلمرو زمانی
گردآوری داده های تحقیق و تحلیل آنها در شش ماهه اول سال ۱۳۹۲صورت پذیرفته است.
۱-۷- محدودیتهای تحقیق
مهمترین محدویت‌هایی که محقق در تحقیق حاضر با آن مواجه شده است را می‌توان (کار جمع آوری داده) عنوان نمود. در پژوهش حاضر با توجه به اینکه جامعه آماری تحقیق را کلیه شرکت های دانش بنیان فعال در زمینه نانوفناوری در ایران تشکیل می دهند، جمعآوری داده ها کاری زمانبر بوده است. همچنین عدم همکاری شرکتهای منتخب نمونه آماری برای پر کردن پرسشنامه، محدودیت دیگری بوده است، که در این تحقیق با آن مواجه بودهایم.
۱-۸- روش تحقیق
انتخاب روش تحقیق بستگی به هدف ما، ماهیت پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. بنابراین هنگامی که میتوان در مورد نوع روش تحقیق تصمیمگیری نمود که ماهیت موضوع پژوهش، هدفها و وسعت دامنه تحقیق مشخص شده باشد (نادری و سیف نراقی، ۱۳۷۶). تحقیق حاضر از روش های توصیفی، کاربردی و میدانی استفاده می کند.
تحقیق به این دلیل توصیفی است که آنچه را که هست توصیف و تفسیر می کند و به شرایط با روابط موجود، عقاید متداول، فرایندهای جاری، آثار مشهود یا روندهای در حال توسعه و گسترش توجه دارد.
تحقیق میدانی است به این دلیل که تحقیقات میدانی هدفشان کشف روابط و چگونگی تعامل بین متغییرهای ساختار واقعی در شرایط مورد بررسی است. مطالعه علمی بزرگ یا کوچک که روابط را به طور نظام یافته دنبال کند، فرضیه ها را بیازماید، و در شرایط واقعی مانند کارخانه و موسسات اجرا گردد مطالعه میدانی تلقی می شود. و از آنجا که از نظریات و تئوریهای سایر نظریه پردازان استفاده کرده و آن ها را جمع آوری کرده و نتایج حاصل از آن ها را در فناوریهای نوین به کار گرفته، کاربردی است. همچنین در این تحقیق از روش‌ها و ابزارهای زیر جهت جمع‌ آوری اطلاعات استفاده شده است: در تکمیل مبانی نظری از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی شامل کتب، مقالات و مطالعات موردی استفاده و برای اثبات یا رد فرضیه ها از روش مطالعات میدانی استفاده می شود. و نیز در این پژوهش به منظور جمع آوری اطلاعات میدانی از پرسش نامه استفاده شد. این پرسشنامه ابتدا استاندارد سازی و سپس در بین جامعه آماری توزیع شده و نهایتا اطلاعات حاصل از آن تجزیه و تحلیل شد.
۱-۹- جامعه و نمونه آماری
جامعه آماری تحقیق حاضر عبارت اند از مدیران و کارشناسان ارشد شرکت های منتخب فعال در زمینه نانوفناوری معرفی شده توسط ستاد توسعه نانوفناوری کشور می‌باشد. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده خواهد شد.
۱-۱۰- شرح واژهها و اصطلاحات بکار رفته در تحقیق

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

۳-۲- مواد لازم برای تنش کادمیم وتیمارسیلیکون …………………………………………..۲۲
۳-۳-تهیه محیط کشت برای تنش کادمیم………………………………………………………..۲۲
۳-۳ -۱-روش کار………………………………………………………………………………………۲۳
۳-۴- اندازه گیری وزن تر ساقه و ریشه گیاهچه گوجه فرنگی …………………………..۲۳
۳-۵- اندازه گیری مقدار کلروفیل و کاروتنوئید در برگ گیاهچه گوجه فرنگی……۲۳
۳-۵-۱- مواد و محلول های مورد نیاز ………………………………………………………..۲۴
۳-۵-۲- روش آزمایش………………………………………………………………………………..۲۴
۳-۶- اندازه گیری مقدار آنتوسیانین در برگ گیاهچه های گوجه فرنگی……………..۲۴
۳-۶-۱-مواد و محلولهای مورد نیاز……………………………………………………………….۲۴
۳- ۶-۲- روش آزمایش……………………………………………………………………………..۲۵
۳-۷- اندازه گیری مقدار اسیدآمینه پرولین در برگ گیاهچه گوجه فرنگی ………۲۵
۳-۷-۱- مواد و محلول های مورد نیاز …………………………………………………………۲۵
۳-۷-۲- تهیه محلول نین هیدرین……………………………………………………………۲۵
۳-۷-۳- روش آزمایش……………………………………………………………………………۲۵
۳-۸- اندازه گیری مقدار اکسایش لیپیدهای غشایی برگ وریشه ……………………..۲۶
۳-۸-۱- مواد ومحلولهای مورد نیاز……………………………………………………………..۲۶
۳-۸-۲- روش کار ……………………………………………………………………………………۲۶
۳-۹-اندازه گیری مقدار پتانسیل آنتی اکسیدانی در برگ گیاهچه
گوجه فرنگی………………………………………………………………………………………………….۲۷
۳-۹-۱-مواد ومحلولهای مورد نیاز …………………………………………………………. ۲۷
۳-۹-۲-تهیه عصاره متانولی ……………………………………………………………………۲۷
۳-۹-۳-تهیه محلول استاندارد………………………………………………………………..۲۸
۳-۹-۴-روش کار…………………………………………………………………………………….۲۸
۳-۱۰- اندازه گیری مقدار کادمیم برگ و ریشه در گیاهچه گوجه فرنگی…………….۲۹
۳-۱۰-۱-مواد ومحلول های مورد نیاز………………………………………………………۲۹
۳-۱۰-۲-روش کار………………………………………………………………………………….۳۰
۳-۱۱- تجزیه وتحلیل آماری داده ها ………………………………………………………………۳۱
فصل چهارم: نتایج
۴-۱- اثر کادمیم و غلظت‌ های مختلف سیلیکون بر میزان کلروفیل ……………….۳۳
۴-۲- اثر کادمیم و غلظت ‌های مختلف سیلیکون بر میزان کاروتنوئید…………….۳۴
۴-۳-اثر کادمیم و غلظت‌ های مختلف سیلیکون بر میزان
پراکسیداسیون چربی برگ……………………………………………………………………………۳۵
۴-۴-اثر کادمیم و غلظت‌ های مختلف سیلیکون بر میزان
پراکسیداسیون چربی ریشه……………………………………………………………………………۳۶
۴-۵- اثر کادمیم و غلظت ‌های مختلف سیلیکون بر میزان پرولین برگ……………۳۷
۴-۶- اثر کادمیم و غلظت‌ های مختلف سیلیکون بر غلظت کادمیم
ریشه و اندام هوایی………………………………………………………………………………………..۳۸
۴-۷- اثر کادمیم و غلظت‌ های مختلف سیلیکون بر وزن تر اندام هوایی …………..۳۹
۴- ۸-اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر وزن تر ریشه‌……………………..۴۰
۴-۹- اثر کادمیم و غلظت ‌های مختلف سیلیکون بر میزان آنتوسیانین …………….۴۱
۴-۱۰- اثر کادمیم و غلظت ‌های مختلف سیلیکون بر میزان
پتانسل آنتی اکسیدانی برگ های گیاه……………………………………………………………….۴۲
۴-۱۱-آزمایش خاک…………………………………………………………………………………………۴۳
فصل پنجم: بحث
۵-۱-بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
کلروفیل و کاروتنوئید برگ ها………………………………………………………………………..۴۵
۵-۲- بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
پراکسیداسیون چربی در برگ ها وریشه…………………………………………………………۴۶
۵-۳- بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
پرولین برگ ها………………………………………………………………………………………………۴۷
۵-۴- بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
کادمیم در ریشه و برگ ها……………………………………………………………………………..۴۷
۵-۵- بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
وزن تر اندام هوایی و ریشه…………………………………………………………………………..۴۸
۵-۶- بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
آنتوسیانین گیاه……………………………………………………………………………………..۴۹
۵-۷- بررسی اثر کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون بر میزان
پتانسیل آنتی اکسیدانی گیاه…………………………………………………………………………………۴۹
نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………۵۱
پیشنهادات پژوهشی آینده……………………………………………………………………………………۵۲
فهرست منابع ………………………………………………………………………………………………………..۵۳
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل ۴-۱- مقادیر کلروفیل تحت تیمار کادمیم و غلظت های
مختلف سیلیکون………………………………………………………………………………….۳۴
شکل ۴-۲- مقادیر کاروتنوئید تحت تیمار کادمیم و غلظت های
مختلف سیلیکون ………………………………………………………………………………….۳۵
شکل ۴-۳-مقادیر پراکسیداسیون چربی برگ ها تحت تیمار کادمیم
و غلظت های مختلف سیلیکون ……………………………………………………………..۳۶
شکل ۴-۴-مقادیر پراکسیداسیون چربی ریشه تحت تیمار کادمیم
و غلظت های مختلف سیلیکون……………………………………………………………….۳۷
شکل ۴-۵-مقادیر پرولین تحت تیمار کادمیم و غلظت‌های مختلف
سیلیکون………………………………………………………………………………………………۳۸
شکل ۴-۶-مقدار غلظت کادمیم در اندام زیرزمینی و هوایی تحت
تیمار کادمیم و غلظت های مختلف سیلیکون…………………………………………….۳۹