محمد حسن مبارکی و همکاران:۱۳۹۱در تحقیقی به بررسی موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی در سازمان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران بر مبنای روش شناسایی کیوبا حجم نمونه ۵۷نفرپرداخته اند.نتایج تحلیل عاملی نشان می دهد که مدیران معاونت بازرگانی سازمان هما مدعی هستند که مهم ترین موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی عدم برنامه ریزی کافی، گرایش به آزمون و خطا)تجربه( وتمایل به سودهای کوتاه مدت است، درحالی که مدیران معاونت برنامه ریزی و خدمات مدیریت سازمان هما مدعی هستند که عدم شراکت کارکنان در سود حاصل از خلاقیتشان، ارتقای افراد سازگار و تأکید بر نتایج، از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی در این سازمان است و مدیران معاونت آموزش وبه سازی منابع انسانی سازمان هما، مدعی هستند که کنترل شدید و رسمی مدیران، فرهنگ مدیریت وظیفه ای در سازمان وگرایش سازمان به تخصص گرایی کارکنان مهم ترین موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی در سازمان هما به شمار می رود.
ناصر اسدی کمال و همکاران۱۳۹۱:در تحقیقی به بررسی و رتبه بندی موانع کارآفرینی سازمانی در آموزش و پرورش شهر تهران با حجم نمونه ۲۰۶و پرداخته اند. نتایج حاصل از آزمون فرضیات در خصوص موانع رفتاری و ساختاری و زمینه ای به بدین شرح می باشد.

 

 

موانع آموزشی از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی می باشد.

عوامل مدیریتی از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی می باشد.

عوامل انگیزشی از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی می باشد.

فرهنگ سازمانی از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی می باشد.

نظام جبران خدمات از از موانع ساختاری کارآفرینی سازمانی می باشد.

موانع اقتصادی از موانع زمینه ای کارآفرینی سازمانی می باشد.
عکس مرتبط با اقتصاد

 

موانع سیاسی و قانونی از موانع زمینه ای کارآفرینی سازمانی می باشد .

رضا محمد کاظمی و همکاران:۱۳۹۰ در تحقیقی به شناسایی و تحلیل موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی در سازمان تربیت بدنی (وزارت ورزش)کشوربا حجم نمونه۹۲پرداخته اند.نتایج حاصل از آزمون فرضیات نشان دهنده تایید فرضیات بدین شرح می باشد.

 

 

ویژگیهای شخصیتی مدیران از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی است.

ویژگیهای شخصیتی کارکنان از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی است.

فرهنگ سازمانی از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی است .

سبک رهبری از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی است.

تضاد و تنش سازمانی از موانع رفتاری کارآفرینی سازمانی است.

داود کیا کجوری و الهام فاضلی ویسری۱۳۸۸:در تحقیقی به شناسایی موانع داخلی ، محیطی و برآیندی کارآفرینی سازمانی(مطالعه موردی: اداره کل بنادر و کشتیرانی استان مازندران- بندر نوشهر)پرداخته وبیان می نماید که موانع محیطی شامل فقدان رقابت، نداشتن اختیار سیاستگذاری و تعیین ماموریت توسط مدیرا ن، وجود گروه های ذینفع متعدد وپاسخگو بودن به عموم مردم، عدم وجود مراکز آموز ش(بندری- دریایی)مکانیزه، و عدم وجود اساسنامه و توافقنامه در بین شرکتهای کشتیرانی برای جذب کشتیهای خارجی جهت ارزآوری و کارآفرینی، موانع داخلی شامل تصمیمات نامناسب مدیران عالی در ا نتصاب و بکارگیری مدیران زیردست، عدم تفویض اختیار کافی، پیچیدگی و تعدد اهداف و عدم وجودرقابت شرکتهای ثانوی در تخلیه و بارگیری کالاها، موانع برآیندی شامل موانع فرهنگی- اجتماعی، تعریف سنتی ازموفقیت، امکان ادامه فعالیت سازمان با وجود کارآمد نبودن و تغییرات مکرر مدیریت در دور ه های زمانی کوتا ه، می باشد.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
زالی و رضوی (۱۳۸۷): در تحقیقی پژوهشی به بررسی موانع توسعه کارآفرینی در ایران با متغیر های عوامل ضد انگیزشی،موانع قانونی،محیط کسب و کاربرروی کارآفرینان برتر ایرانی پرداختند و حدود ۶۰درصد از کارآفرینان اظهار داشتند که
۱-خطر پذیری مالی زیاد ،ناتوانی در تامین مالی برای راه اندازی کسب و کار و موانع اداری از مهم ترین عوامل زد انگیزشی در ایران تلقی می شود.
۲-قوانین و مقررات دولتی مشوق راه اندازی و توسعه کسب و کار در ایران نیستند.
محیط کسب و کار از نظر کارآفرینان ایرانی حامی شرکت های جدید و در حال رشد نیست.
(.به نقل از فرخی ۱۳۹۰)
حسینی و مراد پور (۱۳۸۷): در تحقیقی با عنوان زمینه و موانع توسعه کارآفرینی در ایران ،به بررسی متغیرهای :۱موانع فرهنگی و اجتماعی ۲-موانع اقتصادی کارآفرینان ۳-موانع قانونی در قوانین ،مقررات و آیین نامه های موجود ۴-موانع کارآفرینی در مرحله آموزش و زمینه سازی ۵-فقدان عوامل زد انگیزشی در مرحله تحرک کارآفرینی ۶-موانع کارآفرینی در مرحله منابع و فرصت ها ،به این نتیجه دست یافته است که نه تنها می بایست موانع موجود بر مسیر توسعه کارآفرینی را رفع کرد، بلکه باید به بهترین نحو ممکن با ارائه راهکارها و راهبردهایی نسبت به توسعه کارآفرینی اقدام نمود.شرایط کنونی به گونه ای است که الگویی جز کارآفرینی نمی تواند روند رشد وتوسعه را دگرگون سازد.(.به نقل از فرخی ۱۳۹۰)
داودی۱۳۸۶: درتحقیقی در خصوص موانع برآیندی سازمان: داشتن درک و شناخت درست سازمان ها ازتغییرات محیطی، توانایی مدیران بخش دولتی از برقراری ارتباط صحیح و مناسب باکارکنان و سایر سازمان ها، همچنین وجود فرهنگ همکاری و همدلی در سازمان وبرخورداری از یک نظام بازخورد مطلوب می تواند زمینه را برای ظهور کارآفرینی بوجودآورد.
لامعی۱۳۸۵: در تحقیقی، موانع قانونی رشد کارآفرینی در صنایع کوچک را در پنج زمینه، را ه اندازی کسب و کا ر ، قانون کار ،اعتبارات بانکی ، مقررات صادرات و واردات ومالیات و عوارض ارائه کرده است.
اکبری(۱۳۸۴):در تحقیقی به بررسی موانع کارآفرینی سازمانی در شرکت صنعت چوب و شمال به بررسی متغیر های کنترل شدید،فرهنگ سازمانی محافظه کارانه،سیستم پاداش نامناسب،توجه به سود کوتاه مدت پرداخته و نتایج حاصل از این تحقیق به بدین شرح می باشد که ۳مانع فرهنگ سازمانی محافظه کارانه و سیستم پاداش نامناسب و توجه به سود کوتاه مدت به عنوان به عنوان مانع تاثیر گذار برکارآفرینی سازمانی در شرکت صنعت چوب هستند.اما مانع کنترل شدید در شرکت مذکور به عنوان یک مانع اساسی مورد تاکید قرارنگرفت. (.به نقل از فرخی ۱۳۹۰)
مقیمی ۱۳۸۳: در تحقیقی موانع داخلی را شامل متغیر های زیر می داند:اهداف پیچیده،مبهم،نانلموس و متضاد .
احمد پور۱۳۸۱: در تحقیقی تحت عنوان طراحی و تبیین الگوی پرورش مدیران کارآفرین در صنعت(دانشگاه تربیت مدرس) ضمن جمع بندی ویژگی ها و عوامل مؤثر برکارآفرینی مستقل و سازمانی، کارآفرینی رابصورت سیستمی در نظر گرفته است که دارای یک مجموعه ورودی (عوامل فردی سازمانی ،محیطی)، فرایند پردازش(شکل گیری تفکر،تدوین برنامه فعالیت و اجرای تفکر) و خروجی خا ص)رشد، تغییرو نوآوری(است و براین اساس مدلی را پیشنهاد داده که این امکان را فراهم آورده است تا بتوان تعریفی جامعه از از کارآفرینی،خواه به صورت مستقل و خواه سازمانی ارائه داده است .
بخشی ۱۳۸۱: در تحقیقی محقق موانع کارآفرینی را در سه گروه موانع محیطی ، موانع داخلی و موانع منتجی بررسی نموده است .نتایج حاصل از آزمون فرضیات بدین شرح می باشد.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

 

فقدان رقابت از موانع محیطی کارآفرین سازمانی می باشد .

نداشتن اختیار سیاست گذاری از موانع محیطی کارآفرین سازمانی می باشد .

تصمیمات نامناسب مدیران عالی در انتصابات از موانع داخلی کارآفرین سازمانی می باشد .

عدم تفویض اختیار از موانع داخلی کارآفرین سازمانی می باشد .

پیچیدگی اهداف از موانع داخلی کارآفرین سازمانی می باشد .

عوامل فرهنگی-اجتماعی از موانع منتجی کارآفرین سازمانی می باشد .

تعریف سنتی از موانع منتجی کارآفرین سازمانی می باشد .

امکان ادامه فعالیت سازمان با وجود ناکارآمد بودن از موانع منتجی کارآفرین سازمانی می باشد .

تغییرات مکرر مدیریت از موانع منتجی کارآفرین سازمانی می باشد .

جدی زنجانی ۱۳۸۰: با هدف بررسی تنگناهای توسعه کارآفرینی درایران، که توسط سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران انجام شده است ، موانع توسعه کارآفرینی در ایران به طور کلی به دو دسته موانع بیرونی و موانع درونی تقسیم نموده اند .
مقیمی و زالی ۱۳۷۹: در تحقیق تحت عنوان بررسی موانع کارآفرینی در صنعت کشور و ارائه راهکارها ی اساسی جهت توسعه کارآفرینی در جهاد دانشگاهی موانع کارآفرینی با بهره گرفتن از الگوی سه شاخگی (میرزائی اهرنجانی،۱۳۷۴) در سه شاخه رفتاری، ساختاری و زمینه ای طبقه بندی و مورد مطالعه قرار گرفته است .براساس نتایج این تحقیق ،اگر چه مدیران با مباحث کارآفرین آشنایی دارندولی از آن ها استقبال نمی کنند . به اعتقاد آنها نظام پاداش مبتنی بر عملکرد کارکنان در شرکت ها برقرار نیست و پرداخت حقوق بر مبنای کارایی صورت نمی گیرد،در نتیجه مدیران رضایت شغلی ندارند . مدیران فاقد ویژگی خطر پذیری،کانون کنترل بیرونی و تفکر سیستمی هستند .از طرف دیگر ،کارکنان نیز انگیزه موفقیت ،خطر پذیری و تحمل اختلاف سلیقه ندارند . در بحث موانع ساختاری ،نتیجه این تحقیق نشان می دهد که شرکت هافاقد نظام های تحقیق و توسعه ،بازاریابی و فروش ،ارزیابی عملکرد،بودجه بندی و نظام های اطلاعاتی مدیریت هستند و از راهبردهای رهبری هزینه و نوآوری هزینه استفاده نمی کنند . در نهایت ،در بحث موانع زمینه ای نیز سیاست های دولت ،مشکلات قانونی و فرهنگی مورد بررسی قرارگرفته اند که بخشی از آنها مربوط به عدم ارائه برنامه های آموزشی کارآفرینی در مراکز علمی و دانشگاهی کشور است .
Job Satisfaction - رضایت شغلی
احمد پور ۱۳۷۸: این تحقیق ، موانع و محدودیت های کارآفرینی درون سازمانی را بررسی نموده و بیان می دارد که این موانع منجر به ترجیح افراد به دوری ازرفتار کارآفرینانه در سازمان می گردد . موانع عبارتند از : ماهیت سازمان های بزرگ، نیاز به سودهای کوتاه مدت، فقدان استعداد کارآفرینانه، شیوه های نادرست پاداش .
جلیل صمد آقایی۱۳۷۸:در طرح تحقیقاتی تحت عنوان مطالعات جامع کارآفرینی ،با هدف بررسی تنگناهای توسعه کارآفرینی در ایران در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و با همکاری بخش تحقیق و مشاوره سازمان مدیریت صنعتی انجام شده است . در این مطالعه،موانع کارآفرینی به طور کلی از دو جهت یعنی موانع بیرونی و موانع درونی در ۹شرکت مورد بررسی قرار گرفته اند.مهمترین موانع بیرونی شناخته شده عبارتند از قانون کار،قانون تامین اجتماعی ،زیاد بودن نرخ حق بیمه ،قانون مالیاتها و عوارض، قانون صادرات و واردات ،قوانین پولی و بانکی،عدم امنیت اقتصادی و سرمایه گذاری،دخالت دولت در کلیه شئونات اقتصادی کشور و دیوان سالاری شدید،روابط خارجی بین کشورها(به جای فرصت گرا بودن،عدم ارائه فرصت کافی به کارکنان برای پیگیری افکار جدید،عدم آموزشهای لازم در زمینه کارآفرینی به کارکنان .
۲-۱۲-۲تحقیقات خارجی
چان لینگ[۷۱](۲۰۱۰)
در پژوهشی در چین به تأثیر فرهنگ کارآفرینانه درنوآوری سازمانی پرداخته است.این تحقیق در ۲۰۷ سازمان انجام شده است.نتایج نشان می دهد فرد گرایی،فاصله قدرت در سازمان،اجتناب از ریسک پذیری تأثیر منفی بر نوآوری سازمانی دارد و عواملی چون فرهنگ کارآفرینانه،ساختار ارگانیکی،انعطاف پذیری سازمان،تصمیم گیری مشارکتی،دسترسی منابع مالی،تحقیق و توسعه ارتباط معنی دار با نوآوری سازمانی دارد.(به نقل از اسدی ،۱۳۹۱)
منگوک[۷۲](۲۰۱۰)
به بررسی نقش ساختار سازمانی بر قابلیت های نوآوری سازمانی پرداخته نتایج حاکی از این است که ارتباط مثبت و معنی داری بین ساختار سازمانی و قابلیت های نوآورانه بدست آمده است. (به نقل از اسدی ،۱۳۹۱)
فایرلی و همکارانش[۷۳](۲۰۱۰)
فایرلی و همکارانش تحقیقی با عنوان آیا بیمه سلامتی کارکنان مانعی برای کارآفرینی است انجام داده اند. آنها شواهدی از اثرگذاری منفی بزرگ از نیاز به بیمه سلامتی بر خلق کسب و کار برای آنهایی که بدون همسران زیر پوشش بیمه بودند، ملاحظه نمودند .
(fairlie, Kapur & Gates,2010:146-162 )
(به نقل ازآقاجانی،۱۳۹۰)
یائو، ون ورن[۷۴](۲۰۰۹)
به بررسی کارآفرینی سازمانی پرداخته و تأثیر آن را بر عملکرد سازمان بر اساس گرایشات کارآفرینانه سازمانی و منابع سازمان مورد بحث قرار داده است.در این پژوهش آمده است که محیط های کسب و کار بطور فزاینده رو به پیچیدگی است و سازمان ها برای بقای خود نیاز به اتخاذ استراتژی کارآفرینی جهت دستیابی به مزیت رقابت میباشد.منابع سازمانی را به عنوان علت زمینه ای برای فعالیت های کارآفرینی دانسته و به بررسی ارتباط بین منابع سازمانی،گرایشات کارآفرینانه سازمان و عملکرد سازمان پرداخته است ونیز عواملی که موجب گرایشات کارآفرینانه در سازمان میشود را مورد بررسی قرار داده است.از جمله عوامل زیست محیطی(سیستم مدیریت در سطوح بالا،سیستم حقوق و دستمزد،ساختار سازمانی،استراتژی سازمان،محیط سازمان صنعتی،اجتماع و فرهنگ سازمان) نیز اشاره شده است که جوهره کارآفرینی در سازمان دستیابی به منابع داخلی و خارجی است،دستیابی به منابع به طور فزاینده عامل بسیار مهم در تحقیق کارآفرینی سازمانی می باشد و سازمان ها اکثراً با کمبود منابع سر و کار دارند بخصوص منابع مالی مانند (مواجهه با محصول جدید) (به نقل از اسدی ،۱۳۹۱)
بورراکتان(۲۰۰۸)
به بررسی و مطالعه اثرمؤلفه های کارآفرینی سازمانی در ۳۱۲ سازمان با فعالیت های مختلف در ترکیه پرداخته است.نتایج نشان دادگرایشات کارآفرینانه ارتباط مثبت و معنی دار بر عملکرد سازمان دارد و همچنین زمانی یک سازمان می تواند به موفقیت دست یابد که دارای استراتژی سازمان کارآفرینانه باشد و خودمتضمن وجود ساختار سازمانی منعطف و مناسب و فرهنگ کارآفرینانه است.
(به نقل از اسدی ،۱۳۹۱)
شی[۷۵](۲۰۰۸)
شی در تحقیقی به مشکلات سازمان ها از دیدگاه درون سازمانی توجه بیشتری نموده و مشکلات درون سازمانی را از عوامل اصلی قلمداد کرده اند. برخی از این موانع عبارتند از: کثرت و ابهام در اهداف،رفتار بیش از حد محتاط مدیران، جهت گیری های کوتاه مدت به جای جهت گیری های بلندمدت، سیاست های محدود کننده کارکنان، فقدان یک نظام پاداش مناسب و فقدان استقلال مدیریت در تصمیم گیری( .(Shi et al, 2008: 842- 852
کالپر و همکارانش[۷۶](۲۰۰۶)
کالپر و همکارانش تحقیقی با عنوان مقررات ورود را به عنوان مانعی از کارآفرینی انجام داده اند. آنها به بررسی تأثیر قوانین ورود به بازار بر خلق شرکت های با مسئولیت محدود، میانگین اندازه ورودی ها و رشد شرکت های متصدی پرداختتد. در نهایت آنها دریافتند که قوانین هزینه ای، خلق و ایجاد شرکتهای جدید را مختل می سازد. این قوانین همچنین فشاری بر ورودی های جدید دربزرگتر شدن ایجاد می کند و باعث می شود که شرکت های متصدی با ماهیت صنایع ورودی با لا،با رشد بسیار کندی همراه شوند Rajan,2006:591-629) Kalpper, Laeven &) .
جفری هورنسبای[۷۷]،کوراتکو[۷۸] و زهرا (۲۰۰۱)
به بررسی اندازه گیری فاکتور های داخلی تأثیر گذار بر کارآفرینی سازمانی متأثر از (حمایت سازمانی)پرداخته اند. در این پژوهش تجربی عوامل داخلی سازمان متأثر از حمایت سازمانی شامل حمایت و پشتیبانی مدیریت ارشد(حمایت مدیریت)،صلاحدید کاری،سیستم پاداش دهی،محدودیت در کار و مرز های سازمانی می باشد.استفاده از پاداش موثر ،با اهداف بازخورد ،تأکید بر مسئولیت فردی ،باعث افزایش انگیزه می شود.پشتیبانی مدیریت ارشد به منظورتسهیل و ترویج استفاده از ایده های جدید می باشد.همچنین فراهم آوردن منابع لازم برای فعالیت های ابتکاری برای تشویق و ریسک پذیری از جمله پشتیبانی های مدیریت ارشد می باشد.نتایج پژوهش منجر به تهیه پرسش نامه CEAL شد که ابزاری مفید در تشخیص کارآفرین سازمانی متأثر از حمایت سازمان می باشد.خواص اندازه گیری CEAL (ابزار اندازه گیری کارآفرین سازمانی) تحلیل عوامل و ارزیابی قابلیت اطمینان آن است که تعیین و تأیید شده است. (به نقل از اسدی ،۱۳۹۱)
استیونسن[۷۹](۲۰۰۱)
به دنبال عمل کردن ادراک کارآفرینی در سازمان ها بر اساس ادراک فرصت ها بوده است . وی ۱۲۰۰ شرکت با اندازه ،ساختار،وابستگی صنعتی مختلف را مورد ارزیابی قرار داد و ابتدا شش بعد از پیشبردهای کارآفرینی را به عنوان عوامل مدیریت کارآفرینانه که شامل(گرایش استراتژیکی،منابع،ساختار،فلسفه پاداش،گرایش رشدی،فرهنگ کارآفرینی) مورد ارزیابی قرار داد و سپس به دنبال خروجی های کارآفرینی سازمان با عنوان گرایشات کارآفرینانه که شامل(نوآوری،ریسک پذیری،پشتیبانی در بازار) پرداخت و بین آنها ارتباط معنی داری بدست آورد. (به نقل از اسدی ،۱۳۹۱)
سونی یوگی[۸۰] ۲۰۰۱:
درخصوص عوامل بیرون سازمانی معتقد می باشد راهبردهای متداول در سطح سازمان های دولتی توان لازم برای تشویق کارکنان به فعالیت های کارآفرینانه را ندارد و دیدگاه سنتی حاکم بر این سازمان ها به گونه ای است که در ارائه خدمات، به تمایلات ارباب رجوع سازمان توجه کافی نمی شود .
سادلر[۸۱] ۱۹۹۹: عمده متغیرهای جهت بررسی موانع داخلی عبارت بودند از:ویژگی ساختار سازمانی همچون: عدم استفاده از اهداف آشکار، عدم استفاده از کارهای گروهی وتصمیم گیری به شیوه مشارکتی، عدم بکارگیری نظام پاداش و تنبیه اثر بخش، عدم استفاده از منابع بیشتر برای نوآوری و نداشتن دیدگاه رقابتی و تحریک خطرپذیری در سازمان با تاکید بر عوامل تولید .
بورینز[۸۲] ۱۹۹۸: عوامل درون سازمانی بخش دولتی را از موانع عمده نوآوری در این بخش می داند و معتقد است عوامل خارجی و مسائل سیاسی تأثیرات محدودتری نسبتاً به عوامل درون سازمانی دارند و این موانع غالباً با فعالیت درون ساختارهای بروکراتیک ارتباط دارند .
وان میرلو[۸۳] ۱۹۹۶: عمده متغیرهای جهت بررسی موانع داخلی عبارت بودند از:محدودیت اختیارات، فقدان محرک ها و مشوق های لازم برای ارباب رجوع گرایی ، قانون گرایی سازمان های بوروکراتیک، عدم توجه به جریان اطلاعات در سازمان، نظام کنترل سازمانی نامطلوب(عدم توجه به عملکرد)
فورستر و گراهام[۸۴] ۱۹۹۶:عمده متغیرهای جهت بررسی موانع داخلی عبارت بودند از: محدود کردن فعالیت ها در درون سازما ن ها ازجمله مشکلاتی است که استقلال سازمان های دولتی را محدود می کند، از این رو امکان سرعت بخشیدن و انعطاف پذیری در تصمیم گیری سازمانی محدود می شود. اما، مانع اصلی سازمان های دولتی نوع و فرم مشکلات مالی آنها است.

 

 

مربی باید خوش خلق و متواضع باشد و رفق و مدارا، با شاگردان را نصب العین خویش قرار دهد و در تکمیل نفس و تهذیب باطن آنان نهایت کوشش خود را مصروف دارد.
رسالت و وظیفه مربی ایجاب میکند که وی نباید از تعلیم و آموزش افراد به خاطر آنکه ممکن است احیاناً واجد قصد و نیّت خداپسندانه ای نباشند دریغ ورزد.
مربی باید سرمایه ها و اندوخته های علمی خود را به افرادی که نیازمند به علم و دانش هستند بذل و انفاق کند و در نشر و علم و اعطای آن به افراد محتاج بخل نورزد.
در آیات ۶۵تا۶۷ سوره کهف که به بیان داستان موسی و خضر پرداخته به بعضی از صفات مربی اشاره نموده که در اینجا به برخی از آنها اشاره می کنیم:
۱- معلم و استاد میتواند شاگرد خود را مواخذه کند، اما بهتر است که مواخذه نکند.
۲- در تعلیم و تربیت نباید کار را بر شاگردان سخت گرفت. ( لا تر هقنی من امری عسراً )
۳- معلم و استاد پس از پذیرش و عذر خواهی شاگرد، تعلیم و ارشاد را ادامه دهد. (فانطلقا )
۴- معلم باید شاگرد را بتدریج با معارف آشنا کند (فانطلقا) تا وی گام به گام با اسرار آشنا شود.
۵- مربی با کوچکترین انتقادی نباید یاران خود را از دست بدهد و او باید هر چه سریعتر ابهام ذهنی دیگران را بر طرف کند. (سانبّئک )
۶- مراعات نظم در شیوه آموزش مهم است. ( امّا السفینه )
۷- مربی حکیم، هرگز کار لغو نمی کند و اعمالش بر اساس حکمت و مصلحت است.
۸- کسی که میخواهد مردم را به عبودیت خدا فرا بخواند، باید هم خودش و هم استادش عبد باشند. (من عبادنا )
۹- مربی و معلم باید از ظرفیت شاگردان آگاه باشد. ( انک لن تستطیع )
۱۰- ظرفیت افراد برای آگاهی ها متفاوت است و حتی موسی تحمل کارهای خضر را ندارد.( لن تستطیع)
۱۱- بسیاری از مجادلات و کدورتها بر اثر بی اطلاعی افراد از افکار و اهداف یکدیگر است. (و کیف تصبر )
۱۲- آگاهی و احاطه علمی، ظرفیت و صبر انسان را بالا میبرد. ( کیف نصبر علی ما لم تحط به خبرا )
۱۳- با صبر و لطف الهی میتوان به رشد و کمال رسید. ( ان شاالله صابراً )
– در آموزش نباید فرصتها را از دست داد. (فانطلقا ) حرف «فا» نشانه فوریت است. ( قرائتی، ۱۳۸۹، جلد ۵، ص ۱۹۸)
بنابراین بر اساتید و مربیان است که با آشنایی هرچه بیشتر با کلام وحی، در تعلیم و تربیت متربیان بکوشند و خدا را همواره حاضر و ناظر اعمال خود دانسته و خدایی حرکت نمایند.
۲-۲-۲- متربی:
متربی باید قصد و نیّت خود را خالص نموده و قلبش را از هر گونه آلودگی و نیّات پلید و فرومایه تصفیه و تطهیر کند تا برای پذیرش علم و استمرار آن، شایستگی و آمادگی داشته باشد.
متربی باید فرصتهای خوب زندگانی را غنیمت شمرده و در دوران آسودگی خیال و آسایش خاطر و نشاط و شادابی و جوانی و قدرت بدنی و بیداری و سلامتی حواس و عدم تراکم اشتغالات و عوارض مختلف زندگی، به تحصیل علم پرداخته و فرصتهای خوب این دوران را از دست ندهد.
متربی باید از معاشرت با افرادی که او را از مسیر تحصیل منحرف میسازد خودداری نماید، به ویژه با افراد کم خرد و تن آسا که عمر خویش را به بطالت صرف مینمایند چون طبع و سرشت آدمی در معاشرت اینگونه است که گاه بدون توجه و عمد، اخلاق دیگران را فرا می گیرد و مانند آنها میشود.
مهم ترین آثار زیانبار معاشرت های نادرست، هدر رفتن عمر انسان و از دست دادن هدف و تباه شدن دین و آیین شخص است.
متربی باید در آموختن، حرص و ولع و اشتیاق شدید داشته باشد و در تمام فرصت های ایام تحصیل اعم از شب و روز، مسافرت یا در وطن جویای علم باشد و نیز نباید تحصیل هر گونه مطالب سودمند هر چند اندک و ناچیز را به تعویق اندازد، زیرا در تاخیر هر کاری ممکن است آفات زیانباری پیش آید.
متربی همچنین باید اوقات و فرصت های شبانه روزی خود را نسبت به تحصیلات علمی، تقسیم و برنامه ریزی نماید، زیرا این کار موجب ازدیاد فرصت های تحصیلی اش میگردد.
متربی باید به دیده تکریم و احترام به استاد خویش بنگرد و از عیوب او چشم پوشی کند، زیرا اگر شاگرد با چنین دیدگاه احترام آمیزی به استاد خویش بنگرد میتواند بیشتر از وی بهره گیرد. شاگرد همچنین باید در برابر استاد خود متواضع و فروتن باشد و این خضوع در برابر استاد، موجب رفعت و بلند پایگی او میگردد. متربی چه در حضور و چه در غیاب استاد، باید گفتارش توام با تجلیل و تکریم باشد ونیز باید از استاد و مربی اش تشکر کند که او را به سوی فضیلت های روحی و معنوی رهنمون شده است.
شاگرد باید در برابر تندرویهای اخلاقی مربی که گاه ممکن است با توبیخ و خرده گیری و انتقاد همراه باشد ، خویشتنداری خود را حفظ کند و این حالت روانی و اخلاقی استاد نباید مانع ملازمت و همبستگی شاگرد با او گردد.
متربی همیشه باید پیش از حضور استاد در جلسه درس حاضر شود و نیز باید با چهره ای شاداب، قلبی سرشار از نشاط، درونی گشوده و با شرح صدر و ذهنی صاف و پاکیزه، با استاد رو به رو گردد.
از جمله وظایف مهم دانش پژوه این است که با اشتیاق و علاقه به سخنان استاد گوش دهد و با دقت گفته های استادش را در ذهن و حافظه خویش نگاه دارد و نیز در محضر استاد نباید بی جهت به این سو و آن سو نگاه کند ونیز نباید بدون ضرورت و نیاز در حضور استاد، با دیگران نجوی نماید.
متربی باید مواظب طرز گفتار خود با استاد باشد و از به کار بردن تعابیری که معمولاً مردم عوام از آنها استفاده می کنند، بپرهیزد. او همچنین نباید در میان سخن و گفتگوی استاد وقفه ایجاد کند و کلام وی را قطع نماید، بلکه باید تحمل نماید که سخن استاد به پایان برسد و سپس شروع به سخن کند.
در گفتگوهایی که میان موسی و خضر علیهماالسلام به عنوان متربی و مربی رد و بدل شد آدابی به چشم میخورد که یادآوری آنها بسیار مفید خواهد بود. قرآن کریم می فرماید:
قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَى أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا (کهف،۶۶) موسی به او(خضر) گفت: (آیا اجازه میدهی) در پی تو بیایم، تا از آنچه برای رشد و کمال به تو آموخته اند به من بیاموزی؟
۱-موسی خود را به عنوان تابع معرفی میکند. (اتبعک )
۲- موسی بیان تابعیت را به صورت تقاضای اجازه از او ذکر میکند. (هل اتبعک )
۳- او اقرار به نیازش به تعلیم میکند و استادش را به داشتن علم توصیف می کند.(علی ان تعلمن)

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

در مقام تواضع، علم استاد را بسیار معرفی میکند و خود را طالب فرا گرفتن گوشهای از علم او می داند.(مما علمت)

۵- از علم استاد به عنوان یک علم الهی یاد میکند. (علمت )
۶- از او طلب ارشاد و هدایت مینماید. (رشداً )
۷- در پرده به او گوشزد میکند که همانگونه که خدا به تو لطف کرده و تعلیمت نموده تو نیز این لطف را در حق من بکن. (تعلمن مما عملت )
۸- موسی با آن مقام بزرگی که داشت و پیامبر اولواالعزم و صاحب رسالت و کتاب بود، این همه تواضع
میکند؛ یعنی هر که هر مقامی دارد در مقام کسب دانش باید فروتن باشد.(همان،ص۱۹۸)
۲-۲-۳- مدرسه:
مدرسه آموزشگاهی است که کودکان در سنین معیّن برای تربیت و آموختن دانش به آن قدم میگذارند. آنچه از معنای لغوی مدرسه استفاده میشود این است که هر مکان آموزشی را میتواند شامل شود؛ مکان آموزشی که سعادت انسان را مورد نظر داشته باشد و یا مکانی که انسان را به شقاوت بکشاند.( امین زاده محمد رضا، ۱۳۷۶، ص ۱۲۸)
محیط آموزشی مورد نظر ما محیطی است که به پرورش استعدادهای مادی و معنوی دانش آموزان پرداخته، آنها را به سعادت و خوشبختی برساند و از آنها موجوداتی مستقل بسازد که در تمام عمرشان بازدهی به نفع جامعه داشته باشند.
به هر حال، نمی توان هر آموزشگاهی را دارای تعلیم و تربیت مثبت دانست. تعلیم و تربیت مثبت محیط آموزشی به این بستگی دارد که به سعادت و کمال معنوی انسان توجه داشته باشد و به انسان به عنوان انسان بنگرد؛ نه به عنوان ابزار و وسیله. مدرسه ای که هدف الهی دارد و در تعلیم و تعلّم، کمال معنوی و الهی انسان را میخواهد، محیطی مقدس و پاک محسوب میشود و از این رو افراد متعلّم و معلّم باید نهایت احترام را به آن محیط بگذارند و حتّی بدون وضو به آن وارد نشوند.
بر مربیان و اساتید است که خود، نهایت احترام را به محیط مدرسه بگذارند و از گفتار و اعمالی که در شان محیط آموزشی نیست دوری نمایند.
محیط مدرسه و برنامه های آن، نباید با محیط خانه مغایر باشد، تا کودکی که از خانه پا به مدرسه میگذارد آن محیط را بکلی بیگانه نبیند. در محیط مدرسه با دانش آموز باید طوری رفتار گردد که وقتی او از مدرسه به خانه باز میگردد با نشاط کامل به خانه قدم بگذارد و گرنه با اذیت و آزار پدر و مادر و بهانه گیریهای پوچ، عقده های مدرسه را خواهد گشود.
تشویق دانش آموزان در مدرسه به همکاری با پدر و مادر در کارهای خانه، خود نوعی روحیه تعاون در آنها ایجاد خواهد کرد.
برای اینکه روش تربیتی در مدرسه آسان صورت پذیرد باید برنامه جامعی از طرف مربیان مدرسه تهیه شود و لازم است گاهی اوقات بین اولیای کودکان و معلمین نشستی انجام شود تا بین مدرسه و خانواده هماهنگی لازم جهت رشد دانش آموزان برقرار شود. اولیای کودکان باید بدانند در محیط مدرسه فرزندانشان چه میگذرد و چه چیزی به او میآموزند و به طور کلی آنان باید از برنامه های آموزشی و تربیتی مدرسه فرزندشان آگاه گردند. معلمین نیز باید بدانند که والدین دانش آموزان چه نوع برخوردی با فرزندانشان دارند، نحوه تربیت آنها در خانه چگونه است. به عبارت دیگر، معلمان باید از کیفیت برنامه های تربیتی در خانواده مطلع گشته و برنامه های مدرسه را با توجه به آن تنظیم نمایند.
۲-۲-۴- برنامه:
اصولاً در هر کاری برنامه ریزی لازم و ضروری است. به عنوان مثال، اسلام برای تربیت قبل از ازدواج برنامه های خاص خودش را دارد. انتخاب همسر از خانواده ای با اصالت و ریشه دار، بدست آوردن رزق و روزی حلال قبل و بعد از انعقاد نطفه، توجه به مسائل بهداشت روحی و روانی قبل و بعد از تولد فرزند، چگونگی تربیت فرزند در هفت سال اول، هفت سال دوم و هفت سال سوم زندگی، همچنین پرورش فرزند در محیطی سالم و به دور از مسائل چالشی، رفاقت با فرزندان، به فکر سلامت روح و جسم فرزند بودن و هزاران نکات تربیتی دیگر که میبایست رعایت گردد تا انسان به رشد و تکامل برسد.
انسان بی برنامه در زندگی همانند شی شناور در آب اقیانوس است که با هر باد و موجی به آن سو و این سو میرود و اختیارش را به دیگران می سپرد. اسلام عزیز برای تمامی لحظات، حرکات و سکنات انسان برنامه تعیین نموده است و از همین رو جا دارد این برنامه ها توسط اولیاء در درجه اول در منزل و در مرحله دوم توسط مربیان که نقش پیامبران در جامعه را دارند به درستی انجام پذیرد.
انسان ها با نگرش به جهان طبیعت نیز در مییابند که اجزای این جهان بر اساس برنامه ریزی دقیق و منظم انجام میگردد و کوچکترین خللی در آن راه ندارد. از این رو انسانی که برای هدفی متعالی خلق گردیده به دور از انصاف است که بدون توجه به تعالیم و دستورات الهی حرکت نماید و در مسائل تربیتی نیز بدون برنامه ریزی به تربیت بپردازد، چرا که در این صورت، به ورطه سقوط کشیده خواهد شد.
۲-۲-۵- هدف:
هدف نهایی تعلیم و تربیت از نظر اسلام، وصول به مقام قرب الهی و رضوان خداست که رسیدن به این جایگاه از راه پرستش خدا حاصل می گردد. در آیات ۶۵ و ۷۳و ۸۵ سوره اعراف میفرماید که ما پیامبران الهی هود، صالح و شعیب را به سوی قومشان فرستادیم و آنان گفتند ای قوم، تنها خدا را پرستش کنید. بدیهی است سیر در صراط مستقیم در پرتو عبادت خداوند متعال است و از این رو انسانی که در خط عبودیت الهی قرار گرفت در برابر معبودهای دیگری سر تعظیم فرود نمی آورد. آدمی در پرتو عبودیت به مقام عبادالرحمن میرسد و خلیفه و جانشین خداوند در روی زمین میگردد. البته طبیعی است که رسیدن به این مقام در سایه تربیت به دست می آید.
امام خمینی۶ می فرماید: تنها راه تربیت و تعلیم راهی است که از ناحیه وحی و مربی همه عالم رب العالمین ارائه میشود و آن تهذیبی است که با تربیت الهی بوسیله انبیاء مردم آن تربیت را میشوند و آن عملی است که بوسیله انبیاء بر بشر عرضه میشود و انسان را به کمال مطلوب خودش میرساند.
(امام خمینی،۱۳۶۱، ص۲۶۵)
۲-۲-۶- وسایل آموزشی:
استفاده از وسایل آموزشی زیر در تفهیم مطالب بسیار حائز اهمیت است:
۱- کتاب یا جزوه: روش استفاده از کتاب و جزوه بسیار مرسوم است. این روشی است که اکثر فراگیران در سطوح مختلف با آن آشنایی دارند و برای دریافت مطالب از آن بهره می برند. گفتنی است با اینکه امروزه وسائل متفاوت و متنوع جدیدی در آموزشگاه ها پدید آمده و موجود است اما از ارزش و اهمیت کتاب نکاسته بلکه ارزش آن محفوظ مانده است.
۲- سی دی آموزشی: این وسیله یکی از وسائل نوین آموزشی است که در برخی از آموزشگاه ها از آن استفاده می شود و می تواند کیفیت آموزش را چند برابر افزایش دهد.
۳- اسلاید و ویدئو پروژکتور: برای ارائه بحث علمی و نمایش آن از این گونه وسیله استفاده به عمل میآید.
۲-۳- اصول تربیت:
۲-۳-۱- اصل تعقّل و تفکّر:
این اصل، ناظر به ویژگی اندیشه ورزی انسان است. در قرآن آیات بسیاری در باره تشویق و ترغیب به تعقل و فهم و درک حقایق امور که در جهان ساری و جاری است وارد شده و خداوند با کلماتی مانند «افلا تعقلون» و «لعلکم تعقلون» از بندگان خواسته که زندگی خویش را بر پایه عقل و خرد بنا نهند و نیز از جهل و تقلید کورکورانه از دیگران برهند و خویشتن را از غرق شدن در مهلکه ها نجات دهند.
عقل به معنای قوه ای در نفس انسان است که او بدان وسیله حسن و قبح و کمال و نقصان و خیر و شر را تمیز دهد. به تعبیر دیگر عقل همان راهنمائی است که خدا را به وسیله آن می توان بندگی کرد و سرانجام بوسیله آن به بهشت راه یافت.
امام صادق  فرمود: ستون فقرات آدمی عقل است و هریک از هوش و فهم و قوه حافظه و دانش زائیده آنند، اگر عقل آدمی به نور توفیق مدد شد وی دانشمند و حافظ و هوشیار و زیرک و با هوش باشد و انسان به وسیله عقل به کمال دست یابد و همان عقل راهنما و بینش دهنده او در کلیه کارها خواهد بود.(همان،ص۴۱۲)
نتیجه تصویری برای موضوع هوش
کسی که تسلیم راهنمائی عقل باشد حتما به کمال دست خواهد یافت و دین و دنیایش حفظ خواهد شد.
عقل از عقال گرفته شده و عاقل به هیچ کاری اقدام نمی کند مگر آنکه از آن کار و عواقب آن مطمئن شود. انسان عاقل اول فکر میکند و سپس سخن میگوید ولی احمق برعکس او عمل می کند.
عقل موهبتی است الهی و نوری رحمانی که پیامبر درونی انسان شمرده میشود. این عقل ملاک تکلیف و ثواب و عقاب است؛ و بدان حق از باطل، خیر از شرّ و راه از بیراهه تمیز داده میشود؛ بوسیله آن زشت از زیبا تشخیص داده میشود. عقل نوری است که در پرتو آن خداوند پرستیده میشود و بهشت به دست میآید. عقل در شارع مقدس اسلام به عنوان یکی از منابع در کنار قرآن و سنت و اجماع قرارگرفته است.
در مقابل عاقل، جاهل است که در تعالیم اسلام به شدت مورد مذمّت قرار گرفته است. جهل و حماقت، زمینه گناه را در انسان به وجود می آورد و او را به سوی گناه و نا صواب میکشاند.
انسان آمیخته ای از عقل و شهوت است. آن انسانی که عقلش بر شهواتش غلبه یابد از فرشتگان بالاتر قرار میگیرد و کسی که شهوتش بر عقلش غالب گردد اسیر می شود و پست ترین انسانها کسانی هستند که شهوت بر عقلشان غالب است.
به کار گیری عقل و استفاده از آن تعقّل نامیده میشود و اساس زندگی صحیح بر تعقّل است که آدمی با تعقّل، آیات حق را مییابد و به کمالات الهی متّصف میشود:
کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (بقره-۲۴۲) بدین گونه خداوند آیات خود را برای شما بیان میکند، باشد که تعقّل کنید.

 

اثر فاصله و فراوانی تعدیل های حرکتی

یکی از شاخص های مهم در همکاری و هماهنگی درجات آزادی موجود اضافی، فراوانی بالای تنظیمات و تعدیل های حرکتی است که با اجرای ماهرانه مرتبط می باشد (تامپسون و استوارت، ۱۹۸۶) (۴۶). زمانی که به سمت هدفی در حال نشانه گیری هستید به لرزش دست و انگشتان توجه کنید. در افراد سالم و جوانان به دلیل اینکه فراوانی تنظیمات بالاست، این لرزش اغلب غیرقابل مشاهده است. در نتیجه دامنه این حرکات کوچک است. این وضعیت در بیماری هایی مانند پارکینسون و افراد پیر دچار آسیب می شود. در چنین موقعی سیستم های آسیب دیده، فراوانی تنظیمات پایین تر و دامنه حرکات بیشتر را نشان می دهند (گانترت، هانر کامپ و تایمر، ۱۹۹۲، نول، گاوو و اسپراگ، ۱۹۹۵) (۲۳). این وضعیت در مسافت کانون توجه بیرونی توسط ولف وهمکاران او در موقعیت های با مسافت های دورتر و نزدیک تر به بدن، آزمایش شد. شرکت کنندگانی که آموزش دیده بودند تا روی پاها تمرکز کنند (درونی) نسبت به گروه های تمرکز بیرونی (دور و نزدیک)، فرکانس توان میانگین پایین تری داشتند. همچنین دو گروهی که روی نشانه های دورتر تمرکز کرده بودند، در مقایسه با گروهی که روی نشانه نزدیک پاها تمرکز کرده بودند، اصلاحات کوچکتر و فراوان تری انجام دادند. بنابراین تمرکز روی پیامد حرکات دورتر نسبت به تمرکز روی پیامدهای حرکت نزدیکتر و تمرکز درونی، باعث پاسخ هایی با فراوانی بالاتر می شود. این امر نشان می دهد که زمانی که افراد روی پیامد حرکتی که در فاصله دورتر از بدن قرار دارد تمرکز می کند، کنترل تعادل به صورت خودکار انجام می شود. این یافته بخشی از دلایلی است که سیستم های کنترل تمرکز توجه بیرونی در برابر تمرکز توجه درونی را متمایز می کند.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

الکترومیوگرافی

 

تعریف و مفاهیم

الکترومیوگرافی یک تکنیک آزمایشگاهی برای ارزیابی فعالیت الکتریکی عضله در حین انتقال پتانسیل عمل است که بیش از ۵۰ سال پیش استفاده از آن رواج یافت. استفاده از سیگنال بیوالکتریک از روش های شناخته شده برای بررسی عملکرد بافت های مختلف بدن است (سودربرگ ۲۰۰۰). الکترومیوگرافی به دو شاخه مختلف تقسیم شده است. الکترومیوگرافی بالینی[۱۷] (CEMG) که به منظور بررسی ضایعات عصبی و سایر بیماری های عصبی عضلانی به کار می رود و الکترومیوگرافی[۱۸](KEMG) که به منظور بررسی نقش الکترومیوگرافی در حرکات مطالعه می شود. استفاده از الکترودهای الکترومیوگرافی (مطالعه فعالیت الکتریکی عضلات) می تواند در اطلاعاتی درباره کنترل و انجام حرکات ارادی یا بازتابی فراهم کند. فیزیوتراپیست ها به عنوان نخستین استفاده کنندگان این تکنیک KEMG را در جهت ارزیابی عملکرد عضله استفاده کردند. در اشکال عمومی تر KEMG برای فعالیت عضله برای عملکرد، کنترل و یادگیری استفاده می شد. مثال هایی از کاربردهای اختصاصی از آن شده شامل، ۱) ارزیابی عملکرد عضله در حین یا در نتیجه فعالیت بدنی یا روندهای درمانی ۲) فراهم کردن بیوفیدبک برای بیماران و ۳) ارزیابی «کنترل» با اندازه گیری زمان شروع فعالیت عضله و مدت زمان آن.
برای ثبت سیگنال از عضلات دو نوع الکترود سطحی و عمقی وجود دارد که استفاده از هر کدام به هدف مطالعه بستگی دارد، ضمن اینکه تفاوت هایی با هم دارند. عمقی بیشتر برای ثبت دقیق فعالیت عضلات عمقی و واحد حرکتی به طور متمایز و همچنین اطمینان از اینکه از عضله عمقی نمونه گرفته ایم در حالی که سطحی برای ثبت فعالیت الکتریکی کلی یک عضله سطحی می باشد تحقیقات، پایایی بیشتر سطحی را نشان داده اند (سودبرگ، ۲۰۰۰) (۴۷).

 

مبانی پایه و فیزیولوژیک الکترومیوگرافی سطحی

همواره در ذهن کسی که اطلاعات کمی در مورد الکترومیوگرافی دارد سوالاتی در مورد منبع تولید سیگنال های آن در بدن، ماهیت این سیگنال ها چگونگی ثبت این سیگنال ها توسط دستگاه و غیره شکل می گیرد.واحد انقباضی عضله، واحد حرکتی است. به یک عصب حرکتی و تارهای عضلانی که توسط آن عصب دهی می شوند واحد حرکتی گفته می شود. منشا اصلی سیگنال های الکترومیوگرافی پتانسیل عمل[۱۹](AP) ها هستند. برای تولید نیروی عضلانی، فیبرها باید ایمپالس ها را از نورون ها حرکتی دریافت کنند. نورون های حرکتی بوسیله سیستم عصبی مرکزی فعال می شوند و این ایمپالس های الکتریکی را رو به پایین و به سمت نرون های حرکتی و صفحه های انتهایی انتقال می دهند. در سیناپس های اختصاصی با اتفاقات یونی که می افتد منجر به تولید پتانسیل عمل در فیبرهای عضلانی می شود. حتی در حالت استراحت، عضلات بافت های تحریک پذیری دارند که فعالیتهای الکتریکی آنها می تواند ثبت شود. درون فیبرهای عضلانی پتانسیل الکتریکی در حدود ۹۰/. میلی ولت می باشد. این شیب ولتاژی در نتیجه وجود تفاوت بین غلظت یونهای سدیم و پتاسیم و کلر در سارکولما می باشد. به علاوه پتانسیل استراحت غشا ضرورتا ثابت نیست و می تواند تغییر کند؛ مثلا با انجام تمریناتAP. پیغام عصبی است که مسئول فعالیت فیبرهایی است که هر کدام از سارکومرهای آن نقشی در تولید نیرو دارند. این فرایند با تغییر در نفوذ پذیری غشا عضلانی به سدیم شروع می شود. به خاطر اینکه غلظت این یون های سدیم در خارج از فیبرهای عضلانی نسبتا بیشتر است، هر تغییر در نفوذپذیری باعث جریان یافتن سدیم(Na) در سرتاسر غشا می شود. سرانجام وقتی یون ها به میزان کافی وارد سلول شدند، اختلاف پتانسیل معکوس می شود و درون سلول در حدود ۳۰ میلی ولت مثبت تر می شود. همزمان که غلظت پتانسیل غشا معکوس است، نفوذپذیری غشا نسبت به پتاسیم(k+) تغییر و در نتیجه k از سلول خارج می شود. میزان زیاد بیرون ریزی k سلول را ریپولاریزه می کند و آن را به پتانسیل استراحت غشا بر می گرداند (گایتون و هال، ۱۳۸۴) (۴۸).
روی هم سوار شدن پتانسیل عمل های واحدهای حرکتی: آنچه در بالا در مورد پتانسیل عمل توضیح داده شد مربوط به چگونگی ثبت یک موج برآیند در داخل یک واحد حرکتی می باشد. در حالی که می دانیم در سطح مقطع یک عضله تعداد زیادی واحد حرکتی وجود دارد. در KEMG تمامی این پتانسیل های عمل زیر الکترودها به صورت الکتریکی روی هم سوار می شوند و در نهایت به صورت یک موج دو قطبی که حاوی دامنه های مثبت و منفی می باشد، ثبت می شود. به این فرایند الگوی تداخل می گویند.
عوامل موثر بر دامنه و تراکم موج های الکترومیوگرافی: دو عامل موثر بر دامنه و تراکم موج های الکترومیوگرافی عبارتند از:

 

 

تعداد واحدهای فعال

فرکانس آتش واحدهای فعال

سیگنال های خام الکترومیوگرافی: به موج اولیه نمایش داده شده توسط دستگاه EMG که هنوز از هیچ فیلتری عبور داده نشده و حاصل روی هم سوار شدن سیگنال های واحدهای حرکتی فعال در داخل عضله است، اصطلاحا سیگنال خام الکترومیوگرافی می گویند. این سیگنال ها می توانند دامنه ای بین ۱-۵۰۰۰ میکروولت و فرکانسی بین ۶ تا ۵۰۰ هرتز را داشته باشند (کونراد، ۲۰۰۵) (۴۹).
عوامل موثر بر سیگنال های EMG: از زمان ایجاد شدن سیگنال ها در غشای عضلات تا زمان ثبت توسط دستگاه الکترومیوگرافی ممکن است شکل و خصوصیات آنها تحت تاثیر برخی عوامل قرار گیرند اعم از:

 

 

خصوصیات بافت های بدن: بدن انسان یک هادی خوب برای الکتریسیته می باشد ولی متاسفانه میزان هدایت الکتریسیته در بافت های بدن بر حسب نوع بافت، ضخامت بافت و دمای بافت متفاوت می باشد. این عوامل نیز بین افراد متفاوت است.

کراس تاک (Cross talk): یکی از مسائل بسیار مهم در EMG توانایی الکترودها در ثبت انتخابی سیگنال از عضله مورد نظر است. چنانچه در طی ثبت و دریافت سیگنال های یک عضله خاص، سیگنال عضلات دیگر نیز ثبت می شود در این هنگام این پدیده رخ می دهد. بزرگی و میزان بروز این پدیده به عوامل زیر بستگی دارد:

الف- عضلات مورد بررسی و نقش آنها در عملکرد مورد نظر ب- نوع، نحوه قرار گرفتن و موقعیت الکترودها ج- نحوه پردازش سیگنال ها د- میزان تلاش فرد برای منقبض کردن عضله. از جمله Cross talk های مهم نمایش سیگنال های الکتروکاردیوگراف ([۲۰]ECG) در سیگنال های EMG می باشد.

 

 

تغییر مکان عضله و محل اتصال الکترود روی پوست نسبت به یکدیگر در هنگام حرکت دینامیک و سریع

الکترودها و تقویت کننده: کیفیت و جنس الکترودها و نویزهای ناشی از خود تقویت کننده های داخل دستگاه الکترومیوگرافی ممکن است از عوامل تاثیر گذار بر امواج EMG باشد.

اساسا در هر نوع سیستم الکترو فیزیولوژیک حساس، امواج کوچک خروجی ظاهر می شود که حتی هنگام عدم وجود سیگنال ورودی نیز مشاهده می گردند که به آن نویز یا نوفه گفته می شود. با اضافه شدن نویز به سیگنال، پردازش سیگنال مشکل می شود. این مورد کاملا شبیه تداخل پارازیت هنگام صحبت با تلفن است که صحبت کردن را مشکل می نماید. نویزها به دو دسته کلی نویزهای با منشا داخلی و نویزهای با منشا خارجی تقسیم می شوند(۴۹).
نویزهای داخلی یا الکتریکی: این دسته از نویزها مربوط به مدار الکتریکی داخل دستگاه EMG می باشد که به آن ها نویز تجهیزات می گویند که خودشان شامل دو دسته اند: الف) نویز حرارتی: این نویز در اثر عبور جریان از الکترودها و ایجاد مقاومت در مسیر عبور الکترون ها تولید می شوند و در واقع در درونده آمپلی فایر توسط حرکت تصادفی الکترون ها در آمپلی فایر به وجود می آیند. ب) نویر آمپلی فایر: میزان این نویز به جنس نیمه هادی آمپلی فایر بستگی دارد. استفاده از آمپلی فایر با توان مصرفی کم، این دسته نویزها را کاهش می دهد.
نویزهای خارجی: این دسته نویزها مربوط به منابع خارج از دستگاه EMG مربوط می باشد و نویزهای تداخلی نامیده می شوند و شامل پتانسیل های بیوالکتریک ناخواسته مانند امواج الکتروکاردیوگراف و سیگنال برق شهر و فرکانس های مختلف امواج رادیویی می باشد.
از دیگر انواع نویزهای خارجی آرتیفکت مکانیکی و یا آرتیفکت حرکتی می باشد که منابع زیر در ایجاد این دسته از نویزها نقش دارند: الف) محل الکترودها با بافت: بر هم خوردن تعادل شیمیایی در محل اتصال الکترود و بافت پتانسیل پولاریزه را دگرگون می کند و نتیجه آن جریانی است که نویز نامیده می شود (در صورتی که از ژل هادی استفاده شود امکان ایجاد این نوع نویز وجود دارد). ب) پتانسیل های پوستی: به طور طبیعی مرگ سلول های پوستی پتانسیل الکتریکی تا حدود ۲۰ میلی ولت ایجاد می کند که با کشیده شدن پوست مقدار آن تغییر می کند و این تغییر نویز به حساب می آید. ج) حرکت سیم های الکترود: حرکت سیم های انتقال دهنده سیگنال در میدان های الکترومغناطیسی باعث ایجاد جریان های القایی در سیم ها در نتیجه نویز خواهند شد. از دیگر موارد مهم آرتیفکت برق شهر می باشد. شایع ترین آرتیفکت ها در واقع برق سینوسی شهر ۶۰-۵۰ هرتز می باشد (۴۹).

 

پیشینۀتحقیق

حجم وسیع تحقیقات مربوط به توجه در علوم مختلف نشان می دهد که توجه نقش مهم و تعیین کننده ای در اجرای تکالیف حرکتی و شناختی دارد. محققان بسیاری از جمله سینگر (۱۹۸۸)، نایدفر(۱۹۹۰)، ولف و همکاران، (۲۰۰۹، ۱۹۹۸) عنایت ویژه به مقوله ابعاد توجه و نقش آن بر یادگیری مهارت های حرکتی داشته اند. از میان محققان علاقمند به موضوع توجه، به نظر می رسد گابریل ولف به عنوان سردمدار تحقیق در این زمینه شناخته شده است. در این بخش از فصل دوم به مرور برخی از تحقیقات انجام گرفته در زمینه توجه در اجرا و یادگیری مهارت های حرکتی و ورزشی پرداخته خواهد شد.
در مطالعات گسترده ای که از سال (۱۹۹۸) تا (۲۰۱۳) در زمینه تاثیر توجه بیرونی و توجه درونی بر اجرا و یادگیری مهارتهای حرکتی انجام شده، همواره نتایج حامی از این نکته بوده است که تمرکز توجه بیرونی موثرتر از تمرکز توجه درونی می باشد. به طور خاص نتایج تحقیقات نشان داده است که تمرکز بر حرکات بدن (تمرکز توجه درونی) نسبت به جهت توجه به اثر حرکت (تمرکز توجه بیرونی) برای اجرا و یادگیری کمتر تاثیرگذار است. مزایای تمرکز بیرونی در مهارت های مختلف، گروه های سنی و سطوح مختلف تجربه افراد نشان داده شده است (۲۴، ۲۹). با توجه به فرضیه عمل محدود (ولف ۲۰۰۱، مک نوین و ولف ۲۰۰۳) تمرکز توجه درونی موجب نوعی کنترل آگاهانه بر حرکت می شود و اجرای روان حرکت را مختل می کند در مقابل تمرکز توجه بیرونی اجازه می دهد سیستم حرکت را با بهره گرفتن از فرایندهای خودکار کنترل کند. مدارک و شواهد این دیدگاه توسط مطالعات انجام شده نشان می دهد زمانی که افراد به دستورالعمل تمرکز توجه بیرونی سازگار می شوند، خواست توجه کاهش می یابد (ولف، ۲۰۰۱)، کارایی حرکت بیشتر شده و فعالیت عضلانی کاهش می یابد (لوهسی، ۲۰۱۰).
در ادامه تحقیقات، محققان معتقدند که اثرات سودمند تمرکز توجه بیرونی به عنوان تابعی از فاصله ی پیامد حرکات بدن که آن را ایجاد کرده، متفاوت به نظر می رسد. به همین دلیل آنها توجه بیرونی را به انواع مختلف توجه دور از بدن و توجه نزدیک بدن با توجه به فاصله پیامد حرکت تقسیم کردند (۵).
نتایج پژوهش های آزمایشگاهی مرتبط با تکلیف تعادلی عمدتا حاکی از آن است که توجه بیرونی به فواصل دورتر از بدن برای اجرا و یادگیری مهارت های حرکتی در افراد مبتدی مفیدتراست (۱۷، ۲۲، ۲۳، ۲۴).
ولف، هاب و پرینز(۱۹۹۸) در تکلیف تعادل سنج اثرات متفاوت تمرکز درونی در مقابل تمرکز بیرونی را مورد ارزیابی قرار دادند. در این تحقیق بر روی صفحه تعادل نشانه هایی قرار داده شد که نشانه ها فاصله زیادی از پاهای آزمودنی نداشتند (پاها به نشانه ها چسبیده بود). نتایج نشان داد که تمرکز بیرونی (نشانه ها) در مقایسه با تمرکز درونی (پاها) موجب حفظ تعادل بهتر در آزمون یادداری می شود.
در ادامه تحقیق ولف، هاب و پرینز (۱۹۹۸)، مرتبط با اثر مسافت پژوهش جین- هون پارک (۲۰۰۰) روی اثر مسافت تمرکز بیرونی توجه انجام شد. وی فاصله های بیشتری را برای تمرکز بیرونی توجه در تکلیف تعادل سنج استفاده کرد. او نشانه ها را در انتهای دو میله که در حدود یک متر طول داشت و از صفحه تعادل سنج تا جلوی پای شرکت کنندگان امتداد داشت، قرار داد. تمرکز توجه به این نشانه ها که دورتر از فواصل تحقیقات قبلی بود، سبب افزایش حفظ تعادل گردید. پارک نیز نتیجه گیری کرد که تمرکز توجه به فواصل دورتر از بدن در یادگیری حفظ تعادل اثر مثبت دارد (۲۴).
مک نوین، ولف و شی (۲۰۰۳)، فواصل مختلف توجه بیرونی را مورد آزمون قرار دادند. آنها فرض کردند که شاید افزایش فاصله بین بدن و اثر حرکت اثرات مفیدتری بر یادگیری داشته باشد. آنها ۳ فاصله مختلف را روی صفحه تعادل سنج قرار دادند. اولین فاصله دقیقا جلوی محل پاهای آزمودنی ها بوده، فاصله دوم نقطه ای بین دوپا (دقیقا وسط محل پاها) روی صفحه تعادل سنج و سومین فاصله دو طرف سمت راست و چپ تخته تعادل بود. محققان ۴۰ نفر آزمودنی را شامل ۲۸ زن و ۱۲ مرد را در ۴ گروه به کار گرفتند. هر گروه دستورالعمل داشت تا بر فاصله تعیین شده تمرکز کند. گروه چهارم نیز تمرکز توجه درونی به وضعیت پاها را داشت. آزمودنی ها ۲ روز ۷ تلاش ۹۰ ثانیه ای را تمرین کردند. روز سوم آزمون یادداری به عمل آمد. همه گروه ها در آزمون یادداری پیشرفت داشتند.
ولی سه گروه تمرکز بیرونی توجه در مقایسه با گروه تمرکز درونی پیشرفت بیشتری را نشان دادند. در میان ۳ گروه تمرکز بیرونی توجه، گروه توجه به علائم نزدیک پاها خطاهای بیشتری داشت و در گروهی که تمرکز به علائم بین دو پا و بیرون پاها، روی صفحه تعادل داشتند، اجرای بهتری را از دو گروه دیگر داشتند. این محققان بیان داشتند که تمرکز توجه به فواصل دورتر از بدن برای اجرا و یادگیری مهارت مفیدتر است (۲۳).
شفیع نیا و همکاران (۱۳۸۵) پژوهش خود را روی اثر تمرکز توجه درونی و بیرونی (در دو فاصله متفاوت) در یادگیری و حفظ تعادل پویا روی دستگاه استواری سنج انجام دادند. آزمودنی ها به سه گروه با کانون توجه درونی (توجه به پاها)، توجه بیرونی (توجه به علامت نزدیک پاها) و گروه سوم توجه بیرونی (توجه به چراغ دستگاه) تقسیم شدند. نتایج آزمون یادداری و پس آزمون اکتساب بین گروهی معنی دار بود. در هر گروه نتایج پس آزمون و یادداری معنی دار نبود ولی در مجموع مقایسه گروه ها، عملکرد گروه تمرکز توجه بیرونی (توجه به چراغ دستگاه) در اجرای پس آزمون (اکتساب) و آزمون یادداری از دو گروه دیگر بهتر بود. در مقایسه گروه تمرکز توجه به پاها (درونی) و گروه تمرکز توجه به علامت نزدیک پاها (گروه بیرونی توجه)، گروه تمرکز توجه بیرونی بهتر از گروه با تمرکز توجه درونی عمل کردند، این پژوهش نیز اثر تمرکز توجه به مسافت دورتر از بدن را تایید نمود (۱۷).
اما نتایج در تکالیف میدانی همچنان سوال بر انگیز است، برخی فواصل نزدیک تر به بدن را مفیدتر می دانند و برخی تمرکز توجه به فاصله دورتر را مفیدتر می دانند
در مطالعاتی که ولف، لاترباچ و تول (۱۹۹۹) در زمینه گلف انجام دادند، مزیت های تمرکز بیرونی در ۱۰ روز اول تمرین به وضوح دیده شد. در این مطالعه، مسافت بین دست (تمرکز درونی) و چوگان، خصوصا راس چوگان (تمرکز بیرونی) حتی بزرگ تر بود. تاثیرات به وجود آمده در وضعیت نزدیکی فضایی در بدن تا هنگامی که از بدن دورتر باشد کمتر قابل تشخیص هستند. بر اساس این مشاهدات، محققین فرض کردندکه فاصله بیشتر بین بدن و پیامد ایجاد شده به وسیله حرکت ممکن است برتری یادگیری به همراه تمرکز بیرونی را افزایش دهد (۴۵).
در تحقیق دیگری اثر تمرکز بیرونی در ضربه گلف بر چوب گلف و مسیر حرکت توپ مورد آزمایش قرار گرفت. ولف، مک نوین، فوچز، ریتر و تول (۲۰۰۰) افراد را در دو گروه با کانون تمرکز بیرونی بر چوب گلف و مسیر حرکت توپ مورد آزمون قرار دادند. نتایج تحقیق نشان داد که گروه تمرکز بیرونی بر چوب در مقایسه با گروه تمرکز بر مسیر توپ به اجرا بهتری دست یافتند. این نتیجه حاکی از آن است که تمرکز بر اثرات مرتبط با تکنیک برای یادگیری مهارت موثرتر است که این یافته ها با تحقیق ولف، لاترباچ و تول (۱۹۹۹)متفاوت است (۲۶).
جیمز بل و جیمز هاردی (۲۰۰۹) در مطالعه ای به بررسی تاثیر تمرکز توجه بر اجرا در مهارت گلف پرداختند. در این مطالعه آنها تمرکز توجه را از طریق ۲ روش مورد بررسی قرار دادند. روش اول: تاثیر ۳ نوع تمرکز توجه (دورنی، بیرونی نزدیک و بیرونی دور) را در محیط اجرای طبیعی با هم مقایسه کردند، و در روش دوم استفاده از تمرکز توجه تحت وضعیت اظطراب را ارزیابی کردند. ۳۳ نفر گلف باز مرد در یکی از ۳ گروه تمرکز توجه قرار گرفتند و ۵ بلوک ۱۰ کوششی ضربه به توپ گلف را که ۳ بلوک در وضعیت طبیعی و ۲ بلوک در وضعیت اظطراب را کامل کردند. نتایج حاکی از این است که تمرکز توجه دور نسبت به دو نوع تمرکز توجه دیگر (درونی، نزدیک) دقت بیشتر را در اجرا نشان داد (۵۰).
پورتر و همکاران (۲۰۱۲) مطالعه ای در مورد افزایش مسافت توجه بیرونی انجام دادند. هدف از انجام این مطالعه بررسی تاثیر افزایش مسافت تمرکز توجه بیرونی در اجرا پرش طول ایستاده بود. فرضیه آنها این بود که آیا اثر مسافت تمرکز توجه بیرونی در مهارت هایی که نیاز به دستکاری ندارند مشاهده می شود. هر شرکت کننده ۲ کوشش پرش طول را در ۳ شرایط تمرکز توجه اجرا کردند. کوشش اول بدون دستورالعمل تمرکز توجه بود و از شرکت کنندگان خواسته شد که حداکثر پرش خود را به اجرا بگذارند. در کوشش دوم دستورالعمل، تمرکز توجه به نزدیک بدن بود. کوشش سوم که تمرکز توجه بیرونی دور بود شرکت کنندگان به هدف که دور از بدن بود توجه می کردند. نتایج نشان داد که مسافت پرش در شرایط تمرکز توجه بیرونی دور و تمرکز توجه بیرونی نزدیک به طور معنی داری از شرایط بدون دستورالعمل بیشتر بود و در بین ۲ شرایط تمرکز بیرونی، تمرکز توجه بیرونی دور نسبت به تمرکز توجه بیرونی نزدیک موجب افزایش مسافت پرش شد (۲۷).
عقدایی (۱۳۹۰) در تحقیق خود تاثیر دستورالعمل کانون توجه بیرونی در فاصله های مختلف، در مقایسه با کانون توجه درونی و خود توجه (بدون دستورالعمل) بر اکتساب و یادگیری سرویس بلند بدمینتون را مورد بررسی قرار داد. شرکت کنندگان پس از آموزش مهارت درپیش آزمون شرکت کردند و بر اساس نتایج به ۵ گروه همگن با دستورالعمل های مختلف تمرکز توجه تقسیم شدند. گروه “خود توجه” هیچ گونه دستورالعمل توجهی دریافت نکردند. گروه توجه درونی دستورالعمل توجه به حرکت دست را داشتند. سه گروه دیگر با دستورالعمل توجه بیرونی در فواصل مختلف، به ترتیب دستورالعمل تمرکز توجه به راکت، مسیر حرکت توپ و طناب را داشتند. نتایج تفاوت معنی داری را بین عملکرد گروه تمرکز توجه به راکت در مقایسه با گروه تمرکز توجه به طناب نشان داد. یافته های این تحقیق نشان داد که در ارائه دستورالعمل های توجهی، بهتر است تمرکز توجه به عواملی معطوف شود که در ارتباط مستقیم با حرکت است و توجه به عوامل بیرونی غیر مرتبط با تکلیف (مانند طناب در این تحقیق) می تواند نتایج ضعیف تری را به همراه داشته باشد. نتایج این تحقیق همراستا با مطالعات مبنی بر افزایش مسافت تمرکز توجه بیرونی سبب افزایش اجرا و یادگیری می شود نبود (۵۱).
همانطور که از بیشینه تحقیقات برداشت می شود محققین در مطالعات میدانی پیرامون اثر افزایش مسافت توجه بیرونی به نتایج متفاوتی دست یافته اند به همین دلیل نیاز به مطالعات بیشتر در زمینه اثر مسافت تمرکز توجه بیرونی بر اجرا می باشد (۲۹).
تحقیقات در بحث تفاوت های فردی در انتخاب کانون توجه(ترجیح افراد) به نتایج متفاوتی دست یافته اند. برخی الگوی ترجیح فرد را بر اجرای حرکتی موثر می دانند و برخی مطالعات دیگر ترجیح افراد را بر اجرا موثر نمی دانند. در زمینه ترجیح افراد در اتخاب کانون توجه مطالعات محدودی انجام شده است.
ولف، شیا، پارک (۲۰۰۱) مطالعه ای در مورد الگو ترجیح افراد و اثر بخشی توجه بیرونی در مقابل توجه درونی انجام دادند. در این مطالعه تفاوت های فردی در الگو ترجیحی و اثر بخشی انواع تمرکز توجه بر یادگیری تکلیف بالانس بررسی شد. نتایج نشان داد که اکثر شرکت کنندگان تمرکزبیرونی را انتخاب کردند. همچنین شرکت کنندگانی که ترجیح دادند تمرکز بیرونی را انتخاب کنند سودمندی بیشتری را در آزمون یادداری نسبت به شرکت کنندگانی که تمرکز درونی را ترجیح داده بودند نشان دادند. همچنین نتایج نشان داد افراد صرف نظر از نوع ترجیح انتخاب خود در شرایط تمرکز توجه بیرونی نسبت به درونی اجرا موثرتری داشتند (۱۲).
ویس، ریبر و اون (۲۰۰۸) به بررسی تمرکز توجه ترجیحی بر اجرای تکلیف حسی حرکتی پرداختند. در مطالعات گذشته، تمرکز توجه و تغییر یکی از تمرکزها در زمینه ای از مهارت های حرکتی پیچیده همراه با فاکتور ترجیح افراد به صورت سیستماتیک بررسی نشده بود. به شرکت کنندگان استراتژی هایی که ممکن است در اجرای تکلیف حسی حرکتی به کارببرند آموزش داده شد. به طور خاص، برای تمرکز داخلی، شرکت کنندگان بر روی حرکات بدن خود تمرکز می کردند در حالی که برای تمرکز بیرونی، به آنها تمرکز بر روی جنبه های محیطی آموزش داده شد. سپس از آنها در مورد اینکه کدام استراتژی را ترجیح می دهند سوال شد. در ادامه شرکت کنندگان یا با تمرکز ترجیحی خود ادامه دادند ویا برای انتقال به تمرکز غیر ترجیحی تحت آموزش قرار گرفتند. فرض آنها در این پژوهش این بود تمرکز بیرونی به طور معمول یک مزیت می باشد اما در تعامل با اولویت های فردی و با دستکاری در مقابل اجبار برتری آن مشخص نخواهد بود. نتایج نشان داد که تشویق افراد به اتخاذ استراتژی تمرکز درونی در تکالیف حسی حرکتی پیچیده زیان بار است. همچنین نتایج نشان داد که ترجیحات فردی بر اجرای افراد نقش دارد (۵۲).
ویس (۲۰۱۱) اثرات تغییر استراتژی تمرکز بر یادگیری مهارت های حرکتی پیچیده با بهره گرفتن از تکلیف پرتاب دارت را مورد بررسی قرار داد. دو استراتژی تمرکز توجه به شرکت کنندگان توضیح داده شد و سپس از آزمودنی ها خواسته شد به استراتژی ها در طول آزمون توجه کنند. بدون در نظر گرفتن ترجیح افراد، از آنها خواسته شد که تمرکز خود را تغییر دهند. پرتاب کننده های مبتدی یا از تمرکز دورنی غیر ترجیحی استفاده کردند، از آنها خواسته شد که به حرکت بدن تمرکز کنند، یا با تمرکز بیرونی غیر ترجیحی، که از آنها خواسته شده بود به اثرات حرکت تمرکز داشته باشند اجرا کردند. این روش دو گروه را از هم جدا کرد. شرکت کنندگان در گروه تغییر از تمرکز ترجیحی بیرونی به تمرکز درونی کمترین موفقیت را داشتند. علاوه براین به نظر می رسد که تغییر از الگو ترجیحی بیرونی به الگو غیر ترجیحی درونی، بیشتر موجب عملکرد ناموفق می شود. از نتیجه این تحقیق استنباط می شود که ترجیح افراد در انتخاب کانون توجه بر میزان عملکرد موثر می باشد (۵۳).

 

مولفه ها

 

 

حس پیوند؛ باور به این‌که فرد بخشی از جامعه بزرگ بشری است و نقش گریزناپذیر وی در تداوم هارمونی زندگی؛ جهان‌شمولی؛ باور به ماهیت توأم با وحدت زندگی ،تحقق دعا؛ احساس شعف و خشنودی ناشی از رویارویی شخصی با واقعیت متعالی، تحمل تناقضات؛ توانایی زیستی با ناپایداری و تناقضات در زندگی شخصی؛ توانایی پذیرش زندگی و دیگران به همان شکلی که هستند؛ حساسیت به نیازها و دردهای دیگران؛ وجودی بودن؛ میل به زندگی در لحظه و امید به زندگی بهتر در آینده؛ مشتاق رویارویی باتجربه‌های زندگی به‌عنوان فرصت‌هایی برای رشد و شادی؛ سپاس همیشگی در برابر نعمت‌های بی‌شمار الهی؛ حرکت همراه بابیم و امید در مسیر رضایت الهی در همه‌ی شئون فردی و اجتماعی.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

حس پیوند؛ باور به این‌که فرد بخشی از جامعه‌ی بزرگ بشری است و نقش گریزناپذیر وی در تداوم هارمونی زندگی؛ جهان‌شمولی؛ باور به ماهیت توأم با وحدت زندگی، تحقق دعا؛ احساس شعف و خشنودی ناشی از رویارویی شخصی با واقعیت متعالی، تحمل تناقضات؛ توانایی زیستی با ناپایداری و تناقضات در زندگی شخصی؛ اندیشه درباره امور بر اساس هم این هم آن به‌جای یا این یا آن؛ فقدان قضاوت؛ توانایی پذیرش زندگی و دیگران به همان شکلی که هستند؛ حساسیت به نیازها و دردهای دیگران؛ وجودی بودن؛ میل به زندگی در لحظه؛ مشتاق رویارویی باتجربه‌های زندگی به‌عنوان فرصت‌هایی برای رشد و شادی؛ سپاس؛ حس شگفتی و سپاس برای مشخصه‌ های بی‌همتا و مشترک با دیگران در زندگی خود.

 

 

 

شاخص‌ها

 

 

آخرت‌گرایی، پایداری، زندگی بر اساس فطرت، اصالت کمال

 

 

عمل‌گرایی محیطی و اجتماعی، ناپایداری، زندگی بر اساس غریزه، اصالت لذت

 

 

 

هدف

 

 

معرفت تام به‌حق، لذت ابدی معنوی

 

 

کسب مواهب مادی، لذت و آرامش دنیوی

 

 

تاثیر معنویت در کار با رویکرد اسلامی

آنچه در حال حاضر بر سر مشاغل و تصور درست درباره آن‌ ها مانع ایجاد می‌کند، این است که کار را به‌عنوان وسیله‌ای برای امرارمعاش، راه سود بردن، ترفیع گرفتن، ذخیره‌ای برای بازنشستگی در نظر گرفته‌اند و این در حالی است که روح معنوی عنوی در کار چیزی است که به دست فراموشی سپرده‌شده است و توجهی به آن نمی‌شود. امام هشتم علی بن موسی‌الرضا (ع) می‌فرمایند:”آن‌کسی که برای تأمین زندگی خویش تلاش می‌کند و مواهب الهی را در پرتو کار می‌طلبد بیش از مجاهدان راه خدا پاداش دارد”. با توجه به این حدیث برحسب اینکه کار ازنظر اسلام عبادت است، بنابراین کار جسمی دارد و روحی؛ ظاهری دارد و معنایی. اما روح آن ناشی از مواهب معنوی است که درنتیجه انجام این کار عاید انسان می‌گردد. روح کار وابستگی کامل به فرد دارد به‌طوری‌که او انگیزه را برای انجام کار برانگیخته و به بهره که از کار عملا عاید او می‌شود و اینکه کار تا چه حد سلوک الی الله و گام برداشتن در بساط قرب باشد. معنویت در کار نیز در دو بعد تأثیر گذار است(هیتون[۶۴]و همکاران، ۲۰۰۴).

 

 

بعد درونی: که همان هوشیاری از وجود خود به‌عنوان موجودی والاتر از جهان مادی.

بعد بیرونی: که قابلیت تأثیر بر رفتار، احساسات، تفکر، عقل و هوش و فهم وحیات انسان می‌باشد.
نتیجه تصویری برای موضوع هوش

 

جدول ‏۲‑۴- روش‌های تحقق معنویت در سازمان(نادری و رجایی پور،۱۳۸۹)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش‌های تحقق معنویت
ابعاد کار معنوی ذهنی عملی
درونی تجربه مستقیم و شخصی از آگاهی درونی تطابق‌های فیزیولوژیک تجربیات شخصی و حقایق ماوراء مادی، تجزیه‌وتحلیل پدیده‌ها
بیرونی بازتاب شخصی درباره عواقب، تجربه درجات بالای هوشیاری در محیط خارجی تحقیق کمی و کیفی فیزیولوژیکی، روان‌شناختی سازمان، اجتماعی، متغیرهای قبل و بعد از تجربه حقایق ماوراء مادی

هوشیاری و آگاهی از وجود خود به‌عنوان موجودی والاتر از جهان مادی اشاره به شرافت و جایگاه انسان در جهان هستی با توجه به دو اصل خلافت و کرامت دارد. در اصل خلافت با توجه به ایه “و اذ قال ربک للملائکه انی جاعل فی الارض خلیفه…“)بقره،۳۰)، انسان جانشین خداست و ملاک جانشینی همین است که این موجود تااندازه‌ای می‌تواند از طریق معنویت تعالی یابد و ارزش وجودی خود را پیدا کند که کارهای خدایی از او صادر شود. به‌عبارت‌دیگر می‌تواند کارهایی را انجام دهد که فراتر از مقتضیات اسباب و مسباب مادی در این جهان است. در اصل کرامت با توجه به آیه ” ولقد کرمنا بنی‌آدم…”(اسراء،۷۰)،انسان با شناخت خود به‌عنوان موجودی قابل‌تکریم ، بااستعداد و تعالی روحی که دارد، اگر همت پرواز داشته باشد از طریق کار معنوی چنان اوج می‌گیرد که هیچ موجود دیگری به برتری آن نخواهد رسید.

 

پیشایندهای موثر بر ارتقای سطح معنویت اسلامی در سازمان

 

بعد زمینه‌ای

در بعد زمینه‌ای سعی شده است عوامل زمینه‌ساز ارتقای سطح معنویت سازمانی مشخص شود این عوامل شامل عوامل فردی و سازمانی می‌باشند که هرکدام شامل زیرمجموعه‌هایی می‌باشد.
برای ایجاد معنویت در منابع انسانی لازم است به جنبه‌های شناختی، عاطفی و رفتاری کارکنان توجه شود و در این زمینه برنامه‌ریزی لازم صورت گیرد. مقام معظم رهبری می‌فرماید:
“با روش‌های برنامه‌ریزی‌شده و شیوه‌های ابتکاری معنویت و آگاهی و معرفت اسلامی را… رشد و عمق بخشید”(خامنه‌ای،۱۳۶۹).
برخی از عوامل در ایجاد زمینه معرفت می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
الف- عوامل فردی
– خدامحوری و خداباوری
محور زندگی در حیات طیبه خداست. هر کاری که از فرد در این مرحله از حیات سر می‌زند؛ برای خداست. برای جلب رضایت اوست. در نظر راه‌یافتگان به این مرحله از زندگی، جز او، دیگری ارزشی ندارد تا کاری برای وی انجام شود. هر پیامبری که عهده‌دار هدایت قومش شد؛ اولین پیامش بندگی خدا بود. درواقع هدف اصلی پیامبران استقرار همین نکته یعنی بندگی خداست و هر کاری فرع و ابزاری برای این امر است. انسان هر مقداری بتواند در این محور پایدار بماند؛ به همان نسبت از حیات طیبه بهره‌مند است و هر چه این محوریت به خلوص گراید؛ حیات معنوی زلال خواهد گشت(جمشیدی،۱۳۸۲: ۴۲). قرآن کریم در آیات مختلف بارها محوری بودن خداوند تبارک‌وتعالی را بیان می‌کند. از جمله:

 

 

 

 

 

قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ
بگو در حقیقت نماز من و سایر عبادات من و زندگیم و مرگ من برای پروردگار جهانیان است
(انعام،۱۶۲).

– ایمان
شهید مرتضی مطهری با این نگاه که ایمان پیوند ادراکی با حقیقت است، ایمان را گرایش‌های والا و معنوی و فوق انسانی می‌داند که پایه و زیربنای اعتقادی پیداکرده و مولود برخی جهان‌بینی‌ها و جهان‌شناسی‌ها است که از طرف پیامبران به بشر عرضه‌شده است(مطهری،۱۳۶۲: ۱۲).
اساسی‌ترین باور دینی، ایمان به خدا و یکتاپرستی است. ایمان عبارت است از پذیرایی و قبول مخصوصی از ناحیه نفس در آنچه قبول کرده؛ قبولی که باعث می‌شود نفس در برابر آن ادراک و آثاری که اقتضا دارد. تسلیم شود. علامت این تسلیم و قبول آن است که سایر قوا و جوارح آدمی نیز آن را بپذیرد و مانند خود نفس در برابرش تسلیم شود. هرگاه این ایمان نسبت به خدا باشد، آن را ” ایمان به خدا” می‌گویند. ایمان به خدا که همان اعتقاد قلبی و انجام دادن اعمال صالح است، صفاتی را در روح مومن پدید می‌آورد و بر اساس شدت و ضعف ایمان، صفات نیز شدت و ضعف می‌یابد و همین صفات، تعیین‌کننده رفتارهای انسان در زندگی فردی و اجتماعی و مادی و معنوی‌اند. انسانی می‌تواند به کمال و سعادت برسد که از آرامش برخوردار باشد. در تعالیم مذهبی اصلی‌ترین عامل برای رسیدن به آرامش و حفظ آن؛”ایمان به خداوند”بیان‌شده است. در روایتی کوتاه و پرمعنای حضرت علی(ع) می‌فرمایند: ” ایمان بیاور تا در امان باشی”. همچنین آن حضرت ایمان به خدا را مساوی با آرامش و امنیت می‌دانند و در روایتی دیگر می‌فرمایند: ” ایمان همان امنیت و آرامش است” (صفورایی،۱۳۹۰).
انسان مومن بر اساس ایمان به خدا جهان را به نور حق و حقیقت روشن می­بیند. این روشن‌بینی فضای روح و جان او را روشن می‌کند و در پرتو نور ایمان و عنایات خداوند متعال به حل مشکلات و برداشتن موانع پیشرفت می‌پردازد.
ایمان به تلقی فرد مومن از جهان شکل خاصی می­دهد، به این نحو که آفرینش را هدف‌دار و زندگی را معنادار می‌کند(قائنی،۱۳۸۹: ۲۲۳).
– توکل بر خدا