در نگاه کلی به نظر می رسد این وب سایت آن چنان که انتظار می رفت نتواند نقشی در اجتماعی شدن کودکان ایران زمین داشته باشد.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
ج: کانون توسعه فرهنگی[47]
تصاویر درج شده در بالای صفحه قوق العاده جالب و دبدنی است و در نگاه اول نظر هر بیننده ای را جلب می نماید.وجود لینک های جذاب و جالب در سمت راست صفحه از دیگر محاسن این وب سایت می باشد. گالری تصاویر این سایت در پایین و سمت راست قرارداده شده است. وجود لینک ارتباط با ما در پایین صفحه موجب شده تا بازدیدکننده بتواند به راحتی با مدیر سایت ارتباط برقرار نماید.
بخش سایر لینک ها که همانگونه که از نام آن مشخص است شامل یک سری لینک های مفید و کاربردی است که در این بخش قرارداده شده است.
اخبار سایت در نیم صفحه اصلی و پایین سایت قرارداده شده است.وقتی که روی لینکی کلیک کنیم اخبار و تصاویر مرتبط با آن لینک در مرکز صفحه به نمایش درخواهد آمد. البته لازم به ذکراست که تصاویر انتخاب شده برای هرلینک بسیار مرتبط و جذاب می باشد.
در قسمت انتشارات این سایت والدین و بزرگترهای کودکان می توانند نسبت به دریافت[48] فصلنامه ها و جزوات موجود بر روی سایت اقدام نمایند.
سایت کانون توسعه فرهنگی در صورت استفاده درست و به جا از مطالب قرارداده شده در آن می تواند نقش بسیار پررنگ و تعیین کننده در اجتماعی شدن کودکان 2تا11 ساله داشته باشد.
ح: کودک سیتی[49]
به راستی که عبارت کودک سیتی با معادل فارسی آن که همان شهر کودک می باشد، مطالبقت دارد . در واقع پس از ورود به این سایت متوجه خواهیم شد که واقعا ً وارد شهری شده ایم که ساکنان آن می توانند کودکان باشند و از آن لذت ببرند.
طراحی چشمگیر و زیبای کادر بالای عنوان صفحه اولین چیزی است که نظر بازدیدکننده سایت را جلب خواهد نمود.رنگ زمینه انتخابی بسیار زیبا و متناسب برای کودکان می باشد.وجود بنرهای گرافیکی زیبا در چهارگوشه سایت بر زیبایی و طراحی چشم نواز سایت افزوده است. مورد دیگری که نمی توان بی اعتنا از کنار آن رد شد وجود لینک آموزش رایگان در سمت چپ سایت است که کودکان با همراهی و کمک والدین خود می توانند از تور آموزشی موجود در سایت نهایت بهره و استفاده را ببرند.
وجود خبرنامه ایمیلی در سایت که از طریق آن و البته در صورت تمایل بازدیدکننده سایت و ثبت ایمیل خود در کادر مربوطه ، آخرین مطالب و اطلاعات درج شده در سایت را در ایمیل خود دریافت خواهد کرد.
معرفی سایت های مفید در سمت چپ صفحه اصلی سایت از محاسن دیگر این سایت می باشد. درواقع وقتی سایتی باعث می شود شما با یک یا چند سایت وب و متناسب با نیازتان آشنا شوید باعث پررنگ ترشدن نقش سایت مربوطه در ارائه خدمت و کمک به شما برای دستیابی به اهدافتان خواهد شد.
وجود دسته بندی در سمت چپ سایت که در آن عناوین مطالب همراه با تعداد لینک های آن قرارداده شده است یکی دیگر از محاسن بارز این وب سایت می باشد.
همچنین در این سایت بخش ویژه ای برای آموزش دروس کودکان و نمونه سوالات درس ها قرارداده شده است که این بخش را می توان برترین شاهکار این سایت دانست.
این وب سایت نقش پررنگ و فوق العاده تأثیرگذاری در اجتماعی شدن کودکان را به دوش خواهد کشید.
چ: کتابخانه دیجیتالی بین المللی کودکان[50]
این سایت به هیچ عنوان ظاهر زیبا و چشمگیری ندارد اما دسته بندی مطالب آن بسیار مرتب و جالب می باشد.تمامی مطالب و عناوین آن به زبان لاتین است وکودکان و نوجوانان تنها به واسطه ی والدین و بزرگسالان خود می توانند از این سایت بهره مند شوند.
در صورت استفاده به جا و متناسب با نیاز ، این سایت می تواند نقشی هرچند کمرنگ در اجتماعی شدن کودکان داشته باشد.
خ:بانک اطلاعات فرهنگ و ادبیات کودکان ایران[51]
نام انتخاب شده برای سایت بسیار متناسب با آن است و به نظر کودکانه می آید و کودک را وارد دنیای تازه ای می کند. همانگونه که قبلاً نیز اشاره شد یکی از موارد مهم در موفقیت یک وب سایت رنگ زمینه و طراحی صفحه اول وب سایت می باشد که رنگ زمینه این سایت بسیار جذاب و طراحی صفحه اول آن دارای سبک منحصر به فردی می باشد که در سایت های دیگر کمتر رؤیت شده است.
وجود سه لینک جذاب تحت عناوین پایگاه داده،موزه مجازی و فروشگاه که با مربع های به رنگ نارنجی کمرنگ،سبز و قرمز و در مرکز صفحه قرار دارند موجب شده که کاربر به هیچ عنوان سردرگم نشده و مسیر اصلی خود در سایت را بیابد.
ضمناً کاربر با ورود هر یک از قسمت های گفته شده قادر خواهد بود به سایر قسمت ها نیز وارد شده و از مطالب و محصولات استفاده نماید.
وجود زیر مجموعه های سایت (زیر لینک ها)در دو سمت راست و چپ باعث پدیدارشدن مطالب سایت شده است.
درج دو لینک مهم تماس با ما و ارتباط با ما هم باعث بیشتر شدن کارایی سایت و ارتباط بهتر و بیشتر بازدیدکننده و مدیر سایت خواهد شد.
در مجموع نقش این سایت در اجتماعی

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

شدن کودکان 2 تا11 ساله ایرانی بسیار مؤثر ، تأثیرگذار و پررنگ خواهد بود.
ن: وب سایت کودکانه[52]
شاهکار این سایت قراردادن دو بخش مجزا برای وب سایت می باشد. این دو بخش ، بخش های کودک و والدین نامگذاری شده است که بیننده را برای پیداکردن موارد مورد نیاز آسان تر خواهد نمود .
وجود لینک های فراوان در سمت راست و طراحی زیبا در مرکز صفحه از محاسن بارز این سایت می باشد. از دیگر بخش های جالب این سایت، بخش های فروشگاه و نرم افزارهای آموزشی می باشد.
موارد قید شده در بالا مربوط به بخش کودک می باشد.
در بخش والدین نیز که همانند بخش کودک دارای طراحی و قالب بندی جذابی می باشد،بخش هایی مانند اخبار سایت، اخبار کودک،خاطرات والدین،اخبارپزشکی،تماس با ما،آخرین مطالب پزشکی کودکان،آخرین مطالب پزشکی مادران، تغذیه،بازی با کودکان و موسیقی کودکان وجود دارد.
همچنین همانند خیلی از سایت ها ، این سایت شامل لینک های تماس با ما و عضویت در خبرنامه نیز می باشد.
این سایت نقش پررنگ و تأثیرگذاری بر اجتماعی شدن کودکان خواهد داشت.
آزمون فرضیه ها
فرضیه اول:
بین محتوی سایت های اینترنتی و اجتماعی شدن کودکان رابطه وجود دارد.
ما در بخش قبلی همین فصل به بررسی برخی سایت های اینترنتی مرتبط با کودکان پرداختیم و با بررسی که از این سایت ها انجام شد مشخص گردید تنها وب سایت هایی می توانند در اجتماعی شدن کودکان نقش و تأثیر داشته باشند که مطالب و لینک های آن برای کودکان مناسبت داشته باشد .
سایت های اینترنتی می توانند در روند اجتماعی شدن کودکان نقش داشته باشند و هیچ کس نمی تواند منکر این مسأله شود ، البته به شرطی که مطالب سایت مورد استفاده متناسب با نیاز و مطالب آن مناسب برای سن و سال مقطع سنی مورد نظر باشد.
پس این فرضیه تأیید می گردد.
فرضیه دوم:
بین تصاویر و نوشته های غیر اخلاقی در سایت ها و اجتماعی شدن کودکان رابطه وجود دارد.
والدین همیشه درصدد آن خواهند بود تا شرایطی را مهیا نمایند تا کودکانشان از شنیدن و دیدن نوشته ها و تصاویر غیراخلاقی به دور باشند، خواه در مدرسه،جامعه، استادیوم ورزشی و خلاصه هر جای دیگر. چراکه پدر و مادر کودک می دانند مسائل غیر اخلاقی آینده فرزندانشان را تحت تأثیر قرارخواهد داد.
باید گزینه ای به نام اینترنت و سایت های اینترنتی را هم به مواردی که موجب خواهد شد کودک در معرض تصاویر و نوشته های غیر اخلاقی قرار بگیرد اضافه نمود ، چراکه هم اکنون کامپیوتر و اینترنت به عنوان رسانه ای فراگیر در جامعه ما تبدیل شده و والدین بیش از پیش نگران این مسأله می باشند.
تصاویر و نوشته های غیر اخلاقی در سایت ها می توانند به شکلی ملموس تر و آشکارتر در دسترس کودک قرار گیرند و این نکته ای است که نباید از آن غافل شد.
با وجود موتورهای جستجوگر قوی در شبکه جهانی اینترنت همچون yahoo و altavista کافیست فقط عبارت کوتاه را در کادرهای متنی خواسته شده درج نمایید تا سریعاً با هزاران لینک و صفحه اطلاعات مربوط به همان موضوع روبرو شوید.
پس نتیجه می گیریم که تصاویر و نوشته های غیر اخلاقی به طور مستقیم بر اجتماعی شدن کودکان تأثیرگذار خواهند بود، در نتیجه فرضیه دوم نیز تأیید می گردد.
فرضیه سوم:
بین سایت های اینترنتی و تکامل فیزیکی و اجتماعی کودکان رابطه وجود دارد.
کودکان هم همانند سایر سنین و طبقات جامعه فقط در هنگام ضرورت به سراغ اینترنت خواهند رفت هرچند که شاید شغل بعضی افراد جامعه ایجاب نماید که در طول شبانه روز ساعت های زیادی درگیر کار با سایت ها و اینترنت باشند که این مسأله بحث و تفسیرش جداست.
سایت های اینترنتی هم همانند خیلی از ابزارهای دیگر همچون کتاب،دوستان،والدین، معلمان
مدرسه و… در روند اجتماعی شدن کودکان تأثیر گذار خواهند بود و حتی به نظر می رسد تأثیر سایر ابزار بیشتر از سایت های اینترنتی است چرا که استفاده از اینترنت به نسبت سایر ابزار خیلی کمتر می باشد و تنها درصد کمی از سایت ها مخصوص کودکان بوده و به فرایند اجتماعی شدن کودکان کمک می کند.
پس این فرضیه رد می گردد.
فرضیه چهارم:
بین نظارت وهمراهی وا لدین هنگام استفاده از سایت و روند اجتماعی شدن کودک رابطه وجود دارد.
برخی اعتقاد دارند نظارت والدین بر فرزندان مسأله ای است که پایان پذیر نیست و در دوران های مختلف زندگی ادامه دارد و تنها به تناسب رشد و گذر زمان شکل ظاهری آن تغییر خواهد کرد. در کودکی این نظارت به دلیل حساسیت ویژه ای است که والدین بر روی رفتار فرزندان خود خواهند داشت و دوست دارند رفتار آنها چیزی غیر از عرف اخلاقی و اسلامی جامعه نباشد.
در سنین کودکی والدین رفتار خاص فرزندان خود را تحت نظر و بررسی قرار می دهند. مواظب هستند که از تلویزیون فیلم ها و برنامه هایی را تماشا کنند که با روحیات آنها سازگار و مناسب سنین آنها باشد. به طور مثال والدین دوست ندارند فرزندان خردسال آنها زیاد به تماشای فیلم های اکشن مشغول شود .
اینجاست که والدین احساس می کنند که باید مواظب فرزندان خود در هنگام استفاده از اینترنت
و شبکه های خبری باشند و ضمن نظارت کمک یار آنها بوده و در راه درک مفاهیم و دسترسی به فایل های موجود در وب سایت های کودکانه یاری رسان آنها باشند.
استفاده از اطلاعات و مفاهیم خیلی از وب سایت ها بدون یاری و همراهی والدین بی فایده است و همراهی والدین در این مواقع ضروری به نظر می رسد که در ادامه این نظارت و همراهی مستمر سریع تر شدن روند اجتماعی شدن کودک می گردد.
پس این فرضیه نیز تأیید می گردد.
فصل پنجم
نتیجه گیری
پیشنهادات
منابع و مآخذ
نتیجه گیری
دنیای امروز، دنیای تلویزیون، ماهواره، کامپیوتر و اینترنت می‌باشد و موارد فوق چنان با سرعت وارد زندگی بشر شده و نفوذ خود را ادامه می‌دهند که نمی‌توان از کنار آنها با بی تفاوتی گذشت بلکه باید با آنها به روش صحیح برخورد نمود تا بیشترین سود و استفاده حاصل آید. نکته قابل ذکر آن است که هم چنانکه اثرات مفید تکنولوژی جدید در کیفیت زندگی ما قابل انکار نیست ولی درصورت عدم مدیریت صحیح نیز ممکن است تأثیرات مضر آن بر زندگی کودکان و نوجوانان ما غیرقابل جبران باشد.
رشد سریع تکنولوژی در زمینه اینترنت حوزه جدیدی از توجه را به وجود آورده است. اینترنت یک منبع بی پایان اطلاعات است و فرصتی است جهت تعامل، ولی با وجود آن می‌تواند یک خطر واقعی برای کودکان و نوجوانانی باشد که استفاده صحیح از آن را نیاموخته اند.
اکثر والدین به فرزندان خود می‌آموزند که با افراد غریبه صحبت نکنند،اگر در منزل تنها هستند درب منزل را به روی کسانی که نمی‌شناسند باز نکنند، اگر فرد ناشناسی تلفن زد به او اطلاعات ندهند.
اکثر والدین روی این موضوع کنترل و نظارت دارند که فرزندشان با چه کسی حرف می‌زند؟ با چه کسی دوست است؟ کجا می‌رود؟ چه کتاب یا روزنامه ای را می‌خواند؟ اما نمی‌دانند که همین نظارت، کنترل و راهنمایی را باید هنگام استفاده از اینترنت اعمال کنند.
ایِنترنت می تواند برای پدر و مادران و بچه ها به یک اندازه ترسناک باشد. ترسناک برای پدر و مادران چرا که می دانند بچه ها ممکن است به مطالب نامناسب در اینترنت برخورد کنند و ترسناک برای بچه ها، چون نمی دانند به چه سایتهایی بروند. با این حال کشش اینترنت برای بچه ها مقاومت ناپذیر است.
بر اساس نتایج تحقیقاتی که اخیراً در آمریکا انجام شده ، بیشتر بچه های 8 تا 17 ساله اگر مجبور شوند بین رسانه ها ی تفریحی مانند تلویزیون ، رادیو، اینترنت و حتی تلفن یکی را انتخاب کنند، اینترنت را ترجیح می دهند.
بنابراین پرسشی که والدین با آن روبه رو هستند ، این نیست که آیا بچه ها باید از اینترنت استفاده کنند ، بلکه این است که چگونه از آن استفاده نمایند. خوشبختانه با صرف اندکی پول ، قدری وقت و آگاهی از محل شروع ، می توانید فضای اینترنتی مناسبی را برای فرزند خود در کامپیوتر شخصی خانه پدید آورید.

 

فهرست نمودارها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار ۴-۱ : نمودار متغیرهای پژوهش ۵۴
نمودار ۲-۴: نمودار نگرش خانواده افراد بر دوستی قبل ازدواج : ۵۴
نمودار ۳-۴:نمودار تاثیر اعتقادات دینی بر دوستی قبل ازدواج ۵۵

فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱- مقدمه
در مجموعه حاضر به نکاتی در مورد نگرش و علل پیدیش ارتباط بین دختر و پسر قبل از ازدواج است. در مورد ارتباط دختر و پسر از نظر روان شناسان اجتماعی غربی روابط آزاد است. زنان نیز مانند مردان ازادند با هر فردی که دوست دارند روابط عاطفی و دوستانه برقرار کنند و هیچ نوعی ایرادی در این نوع روابط نمی بینند.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
و در این راه تفاوت های جنسی و طبیعی زنان با مردان را مجوز معقول و مشروعی برای مصنوعیت رابطه ی دوستی زنان و مردان نیست. پیامد طبیعی و منطقی چنین دیدگاهی که در کشورهای اروپایی و صنعتی غرب به دقت عمل می شود، طبق آمار و واقعیت این دو گونه کشورها، افزایش چشمگیر میزان روابط نامشر وع به ویژه در قشر دانش آموزان دبیرستانی و حتی راهنمایی است . منبع( روابط دختر و پسر، ص ۴۷)
بنا به دستور شرع مقدس اسلام، پاسخ گویی به نیازهای عاطفی و غریزی و تمایل و گرایش درونی به جنس مخالف تنها و تنها باید با ازدواج تأمین شود و بدون عقد قرار داد ازدواج بین دختر و پسر و جاری شدن صیغه ی عقد هر گونه ارتباز جدی و انسی و صمیمیت و معاشرت گناه تلقی می شود. بنابراین دختر و پسر می توانند پس از بلوغ عقلی و جسمی مرکب آمادگی لازم،به شرط یافتن یار موافق و مناسب برای تأمین این نیازها از یک صرف آلوده به گناه نشدن از طرف دیگر (ازدواج) کنند.
۱-۲- بیان مسأله
براساس قواعد کمی حاکم بر ارتباط میان فردی، نمی توان هر ارتباطی (دوستی دختر و پسر) نامید، بلکه می توان گفت،دوستی دختر و پسر) یعنی ارتباطی که بین دو جنس مخالف وجود دارد و در این ارتباط، محبت عاشق،صمیمیت و علاقه قلبی نمی تواند از مقوله دوستی دختر و پسر می باشد.
اما چه چیزی می تواند مانع تعقل و در نهایت شناخت درست و دقیق یک فرد می شود؟ چه چیز نور عقل انسان در چنین شرایطی ضعیف و دید آن را کور می کند؟
واقعیت این است که خداوند مهران ما این دو جنس مخالف، دختر و پسرف جاذبه قرار داده است. جاذبه و گرایشی جدی و انکار ناپذیر. این تمایل و گراش چیزی نیست که بخواهیم آن راهبردی مسلم ثابت کنیم، برای آن دلیل و مدرک بیاوریم. همه ی ما این جاذبه ها را حساب کرده ایم و البته این جاذبه، از جمله الطاف و موهبت های الهی است و هرگز نباید آن را نقطه ضعفی برای خود بدانیم. تمایل به ازدواج و تشکیل زندگی مشترک و تولد فرزند و بقا و پایداری مشترک، به میزانی چشمگیر به همین جاذبه هایی داشته است که خداوند میان دو جنس مخالف قرار داده است.
۱-۳- اهمیت و ضروت مسأله
امر شما عقیده دارید که برای شناخت بیشتر همسر آینده تان، با این دختر یا پسر مدتی ( چند هفته ای چند ماهی) دوست باشید تا در این رفت و آمدها و گفتگوها برای شما شناخت حاصل شود. مطمئن باشید اصلاًچنین اتفاقی نمی افتد بلکه این ارتباط به شما شناخت واهی می دهد و شما را به اشتباه و گمراهی می اندازد. در حقیقت شما ابتدا رابطه ای را تدارک می بینید، هیجانات و عواطف را تحریک می کنید و در نتیجه گسترش این رابطه آن را به اوج می رسانید و بعد، در چنین شرایطی می خواهید عقلانی بررسی کنید. که او فرد مناسبی برای ازدواج هست یا نه؟ در این زمان دچار چنان تعلق خاطر و وابستگی عاطفی شدیدی شده اید که مدتی از دوستی این دختر و پسر گذشته یکی یا هر دو مجاب شوند بروند و با یک مشاوره آگاه و با تجربه مشاوره کنند، بیش از این که بخواهند از نظر به دور از حب و بغض این مشاوره بهره بگیرند که این ازدواج صلاح است یا نه ما بیشتر به دنبال گرفتن مهر تأیید از او هستند و باعث کردن با مشاوره سعی دارند او را متقاعد کنند که این ازدواج درست و عالی است. دقت کنید ما با شما که عقیده دارید باید اول طرفتان را به خوبی بشناسید و بعداز دواج کنید صددرصد موافقیم ما شما را به سبب داشتن این باور درست و نظر عالی تحسین می کنیم. اما به همین شدت هم می گوییم که دوستی قبل از ازدواج ما به واسطه همین جاذبه هیا کور کننده هرگز روش درستی برای شناخت نیست و ابداً نیم توان به آن اعتماد کرد اگر شما به کسی بگوئید از یک فروشگاه با چشمان بسته لباسی با کیفیت و شرایط عالی را انتخاب کنیدو تهیه کند، چقدر احتمال می دهید که او انتخاب شایسته کند، با توجه به آنچه گفتیم، شناخت همسر آینده از طریق دوستی های قبل از ازدواج به واسطه همین جاذبه های کور کننده هرگز روش درستی برای شناخت نیست و ابداً نمی توان به آن اعتماد کرد. اگر شما به کسی بگوئید از یک فروشگاه با چشمان بسته لباسی با کیفیت و شرایط عالی را انتخاب و تهیه کند، چقدر احتمال می دهید که او انتخاب شایسته کند/ با توجه به آن چه گفتیم، شناخت همسر آینده از طریق دوستی های قبل از ازدواج، به این مسائل بسیار نزدیک است.
۱-۴- اهداف پژوهش
-اهداف کلی: برر سی ارتباط دختر و پسر دانشگاه پیام نور زابل سال ۱۳۹۲
-اهداف جزئی: بررسی دوستی های قبل از ازدواج و نگرش دانشجویان به این موضوع
۱-۵- سئوالات تحقیق
آیا سازگاری اقتصادی بر دوستی قبل ازدواج تاثیر دارد؟
عکس مرتبط با اقتصاد
آیا سازگاری فرهنگی بر دوستی قبل ازدواج تاثیر دارد؟
آیا سازگاری مذهبی بر دوستی قبل ازدواج تاثیر دارد؟
آیا دوستی قبل از ازدواج بر زندگی آینده تاثیر دارد؟
آیا دوستی قبل ازدواج بر پیشرفت تحصیلی تاثیر دارد؟
آیا رابطه دوستی قبل ازدواج بر سلامت روان افراد تاثیر دارد؟
آیا دوستی قبل ازدواج بر کنش اجتماعی تاثیر دارد؟
آیا اعتقادات دینی پاسخگویان بر نگرش ایشان نسبت به معاشرت و دوستی دختر و پسر پیش از ازدواج تاثیر دارد؟
رسد نگرش خانواده ی پاسخگویان بر نگرش ایشان نسبت به معاشرت و دوستی دختر و پسر پیش از ازدواج رابطه تاثیر دارد؟
۱-۶- فرضیه ی پژوهش:
فرضیه اول : سازگاری اقتصادی بر دوستی قبل ازدواج تاثیر دارد .
فرضیه دوم: سازگاری فرهنگی بر دوستی قبل ازدواج تاثیر دارد .
فرضیه سوم: سازگاری مذهبی بر دوستی قبل ازدواج تاثیر دارد .
فرضیه چهارم : :دوستی قبل از ازدواج بر زندگی آینده تاثیر دارد.
فرضیه پنجم:دوستی قبل ازدواج بر پیشرفت تحصیلی تاثیر دارد.
فرضیه ششم: رابطه دوستی قبل ازدواج بر سلامت روان افراد تاثیر دارد .
فرضیه هفتم : دوستی قبل ازدواج بر کنش اجتماعی تاثیر دارد.
فرضیه هشتم: اعتقادات دینی پاسخگویان بر نگرش ایشان نسبت به معاشرت و دوستی دختر و پسر پیش از ازدواج تاثیر دارد
فرضیه نهم: به نظر می رسد نگرش خانواده ی پاسخگویان بر نگرش ایشان نسبت به معاشرت و دوستی دختر و پسر پیش از ازدواج رابطه تاثیر دارد
۱-۷- تعاریف نظری:
-ارتباط: عبارت است از یک نوع ازتباط حاصل که مقاطع مختلف در زمان خاص میان افراد پیدا می شود.
۱-۸- تعاریف عملیات
در این تحقیق نمره هایی که آزمونی ها در پرسشنامه خود ساخته اند معرف انگیزه و ارتباط دختران و پسران است.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱- مقدمه:
عشق اصیل و حقیقی و به قول قرآن «مودت» و «رحمت» لازمه آغاز و استمرار زندگی خانوادگی و مایه نشاط جسمی و عاطفی و روحی است. اگر زن و مرد، پروانه های شمع عشق باشند، زیباترین زندگی را به تصویر می کشند اما برخی عشق در زندگی را با دوستی ها خیابانی … اشتباه گرفته اند، عشق مافوق نیازهای جسمی و مادی است زیرا نیاز مادی و شهوانی، چیزی جز یک نیاز موقت بدنی نیست که به مجرد تخیله انرژی فشرده جنسی به پایان می رسد. اما شور عشق همیشه باقی است.
به اعتراف دانشمندان اروپایی در جوامع آزاد که جاذبه های ظاهری و شوق جنسی حاکم است، عشق اولین قربانی است. دراین صورت، عشق های برخاسته از نهاد و درون به افسانه تبدیل شده جز مدعیان دروغین کسی یافت نمی شود زیرا پسری که هر روز با دختری می گردد و هر دم که نگاه می کند عده ای را در حال جلوه گری می بیند دیگر تنوع طلبی در او حاکم نشده و از عشق به دور است. جوانی کهدنبال چشم چرانی است و در کوی و خیابان و بیابان … دل به عشق بازی این و آن سپرده است، آیا چیزی جز شهوت و هوس می داند؟
استاد مطهری م یگوید: «در مورد غریز جنسی و برخی غرایز دیگر، برداشتن قیود در عشق به مفهوم واقعی را می میراند و طبیعت را هرزه و بی بند و بار می کند، در این مورد هر چه عرضه بیش تر گردد هوس و میل به تنوع افزایش می یابد».
«موریس مترلینگ» می گوید: «عشق در تمامی موجودات وجود دارد، ولی درک آن ابع شرایطی است که تا آن شرایط جور نشود امکان آن وجود ندارد … بعضی آن را منحرف می کنند و ندانسه به صورت تمتع از لزت، مصرف می نمایند و هیچ از حقیقت آن برخودار نمی شوند».
آری! هر که خود را رایگان و ارزان به این و آن بفروشد، معلوم می شود از بازار قیمت انسان بی خبر است. هر کسی هم که زود عاشق شود و مرتب معشوق عوض کند، معلوم است که عشق را به بازی گرفته یا خودش بازیچه هوس شده است. بازی گری و بازیچه بودن، هر دو ایه شرمساری است. باید درباره مرز میان عشق و هوس بیش تر اندیشید.
«کارن هرنای» می گوید: «فرق بین عشق و نیاز به جلب محبت آن است که درعشق احساس دوستی و محبت بر همه چیز مقدم است. در حالی که در نیاز عصبی به جلب محبت، همواره نیاز به رفع تشویش درونی مقدماست. بسیاری از این نوع روابط بین انسان ها گرچه اساسش سودجویانه است. مع ذالک ماسک عشق و دل بستگی به چهره می زنند … به همین جهت یکی از مشخصات عشق حقیقی، پایدار بودن احساس محبت می باشد».
بنابراین عشق جنسی و دوستی های خیابانی که با تشرح غدد جنسی آغاز و با ارضای زودگذر جسمانی پایان می یابد، نابودکننده عشق حقیقی و واقعی است. و عشق اصلی را به افسانه تبدیل می کند.
جوانی که با نامه و یا sms های «فدایت شوم» و «برایت می میرم» و «اگر تو نباشی من هیچم» و «دوستت دارم» خود را می بازد و همچون پر اهی به این سو و آن در حرکت است، همیشه در حال هیجانات روحی و التهاب جنسی به سر می برد خصوصا برای جوانانی که زمینه ارضاء غرائض جنسی فراهم نیست، این گونه افراد به شدت دچار کم خوابی، بی اشتهایی و عصبانیت هستند و به دنبال آن به شدت دچار بیماری های جسمانی می شوند.
روانشناسان بر این عقیده اند که امراضی از قبیل زخم معده، کمبود ویتامین ها، رماتیسم، و بیماری های روانی و اعصاب و … از هیجان و التهاب سرچشمه می گیرد،
«ویل کارنگی» به نقل از دکتری می گوید: «آنچه می خورید، باعث زخم معده نمی شود، بلکه آن چه که شما را می خورد (هیجان) موجب پیدایش این زخم می شود».
استاد مطهری می گوید: «(این نوع روابط) هیجان ها و التهاب های جنسی را فزونی می بخشد … با توجه به این که روح بشر فوق العاده تحریک پذیر است. اشتباه است که گمان کنیم تحریک پذیی روح بشر محدود به حد خاصی است و از آن پس آرام می گیرد. هیچ فردی از تصاحب زیبارویان و هیچ زنی از متوجه کردن مردان و تصاحب قلب آنان و بالاخره هیچ دلی از هوس (و رفاقت های هوس آلود» سیر نمی شود. تقاضای نامحدود خواه ناخواه انجام ناشدنی است و همیشه مقرون به نوعی احساس محرومیت و دست نیافتن به آرزوها و به نوبه خود منجر به اختلالات روحی و بیماری های روانی می گردد که امروزه در دنیای غرب بسیار به چشم می خورد.»
هرگونه ارتباط و دوستی دختر و پسر تا زمانیکه نامحرم هستند از دیدگاه شرع ممنوع است. از مراجع عظام پرسیده شده است که «نامه نگاری با نامحرم و طرح مسائل عشقی یا شهوانی در نامه و … چه حکمی دارد؟
فرموده اند: جایز نیست و از هر کاری که موجب مفسده است اجتناب شود.
این گونه روابط خلاف تقواس و ایمان و معنویت را نابود می کند. علی(ع) فرمود: «لا یجتمع الشهوه و الحکمه؛ شهوت و حکمت در یک قلب جمع نمی شود.» و در جایی دیگر فرمود: «لاتفسد التقوی الا غلبه الشهوات؛ هیچ چیز به اندازه چیرگی شهوت، تقوا ا از بین نمی برد». و در جای دیگر تصریح کرد که «قرین الشهوه مریض النفس معلول العقل؛ کسی که با شهوت همراه شود جان و عقلش بیمار می شود».

 

برای

مقایسه ساعات واقعی و ساعات بودجه شده پروژه های حسابرسی صورتهای مالی و بررسی انحرافات بودجه زمانی است.

 

 

 

۱-۶)چارچوب نظری تحقیق:
بدون وجود یک چارچوب نظری نتایج حاصل از تحقیقات صرفاً یک سرهم بندی یافته ها بوده که اغلب فاقد مفهوم می باشد. چارچوب نظری مبنایی است که فرد پژوهشگر بر اساس آن درباره روابط بین عواملی که در ایجاد مسأله مهم تشخیص داده شده اند نظریه پردازی می کند. این نظریه می تواند ضرورتاً سخن پژوهشگر نباشد و گاهی به طور منطقی از نتایج تحقیقات قبلی پیرامون مسأله نشأت می گیرد. تئوری که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته، تئوری تغییرات تدریجی بودجه می باشد. این تئوری که نخستین بار توسط ویتزمن در سال ۱۹۸۰ مطرح گردید، بر این فرض استوار است که تغییرات در بودجه سال جاری نسبت به سال گذشته تحت تأثیر انحرافات بودجه سال گذشته قرار می گیرد. میزان تأثیر انحرافات مساعد و نامساعد بر تغییرات بودجه زمانی متفاوت می باشد که تحت عنوان تغییرات تدریجی نامتقارن از آن یاد می شود.
نتایج تحقیقات گذشته حاکی از وجود ارتباط نامتقارن بین تغییرات بودجه و انحرافات بودجه زمانی میباشد.(Leon and roak. 2002, Fisher et al.2006, bedard et al.2007) بنابراین فرضیات گروه «الف» بر این اساس شکل گرفت. بر اساس مطالعات و تحقیقات گذشته بخش اعظم تغییرات ساعات بودجه شده در نتیجه اندازه شرکت صاحبکار و پیچیدگی و ریسک آن بوده است. (bedard.1991, simunic et al .1994 ) ,((francis. 1984 معیارهای معرف اندازه شرکت شامل میزان داراییها و فروش میباشد که مبنای تدوین فرضیه های ۱و۲ گروه «ب» قرار گرفت. معیارهای معرف پیچیدگی عملیات شرکت نیز شامل تعداد واحدهای فرعی است که فرضیه شماره ۳ گروه «ب» بر اساس آن شکل گرفته است. ریسک شرکت صاحبکار بر اساس متغیرهای نسبت موجودیها به کل داراییها و نسبت حسابهای دریافتنی به کل داراییها عملیاتی می شود و مبنای فرضیات ۴و ۵ گروه «ب» می باشد. به منظور عملیاتی کردن سودآوری نیز از نسبتهای ROE، ROA و PROFIT MARGIN استفاده شد.
۱-۷)فرضیه های تحقیق :
جهت دستیابی به اهداف تحقیق فرضیه های تحقیق در دو گروه صورت بندی شدند. فرضیات گروه «الف» به بررسی نقش انحرافات بودجه زمانی در تغییرات بودجه می پردازد و مبتنی بر تئوری تغییرات تدریجی بودجه می باشدو فرضیات گروه «ب» ارتباط عوامل صاحبکار و بودجه های زمانی را مورد بررسی قرار می دهد.
۱-۷-۱)فرضیه های گروه «الف»:

 

 

 

 

ساعات کار گزارش شده پروژه های حسابرسی در سازمان حسابرسی بیشتر از ساعات بودجه شده می باشد.

 

 

تغییرات بودجه زمانی سال جاری نسبت به سال گذشته با انحراف بودجه زمانی سال گذشته رابطه مستقیم[۷] دارد.

 

 

رابطه مستقیم بین تغییرات در بودجه زمانی سال جاری نسبت به سال گذشته و انحراف بودجه سال گذشته در مواردی که این انحرافات مساعدند، قویتر از مواردی است که این انحرافات نامساعدند.

 

 

تغییرات ساعات گزارش شده سال جاری نسبت به سال گذشته با انحراف بودجه زمانی سال گذشته رابطه معکوس[۸] دارد.

 

 

رابطه معکوس بین تغییرات در ساعات گزارش شده سال جاری نسبت به سال گذشته و انحراف بودجه زمانی سال گذشته در مواردی که این انحرافات مساعدند قویتر از مواردی است که این انحرافات نامساعدند.

 

 

تغییرات در ساعات گزارش شده سال جاری نسبت به سال گذشته با تغییرات در بودجه سال جاری رابطه مستقیم دارد.

 

 

 

۱-۷-۲) فرضیه های گروه «ب»:

 

 

 

 

بودجه زمانی سال جاری با میزان داراییهای پایان دوره ارتباط مستقیم دارد.

 

 

بودجه زمانی سال جاری با میزان فروش( درآمد) طی دوره مالی ارتباط مستقیم دارد.

 

 

بودجه زمانی سال جاری با تعداد واحدهای فرعی شرکت اصلی[۹] ارتباط مستقیم دارد.

 

 

بودجه زمانی سال جاری با نسبت موجودی کالا به کل داراییها ارتباط مستقیم دارد.

 

 

بودجه زمانی سال جاری با نسبت حسابها و اسناد دریافتنی به کل داراییها ارتباط مستقیم دارد.

 

 

بودجه زمانی سال جاری با نسبت سود خالص به کل داراییها[۱۰] رابطه معکوس دارد.

 

 

بودجه زمانی سال جاری با نسبت سود خالص به حقوق صاحبان سهام[۱۱] رابطه معکوس دارد.
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)

 

 

 

بودجه زمانی سال جاری با نسبت سود خالص به فروش(درآمد)[۱۲] رابطه معکوس دارد.

 

 

 

۱-۸)روش تحقیق: تحقیق مزبور از نوع تحقیقات توصیفی مبتنی بر روش های همبستگی رگرسیونی و مقایسه ای است.
آزمون فرضیه های گروه «الف»: برای آزمون فرضیه شماره یک از آزمون t و برای آزمون فرضیه های دوم تا ششم از مدل رگرسیون ساده به شرح زیر استفاده می شود.
(۱) ch-budgeted = a0 +a1 variance + ε
(۲) ch-budgeted = b0 + b1 under* variance + ε
(۳) ch-reported = c0 + c1 variance + ε
(۴) ch-reported = d0 + d1 under* variance + ε
(۵) ch-reported = e0 + e1 ch-budgeted + ε
متغیرهای وابسته:
Ch-budgeted : تغییرات در بودجه زمانی نسبت به سال گذشته می باشد که به صورت زیر محاسبه میشود
[(Budgeted Hourst+1 – Budgeted Hourst)/ Budgeted Hourst]*100 = Ch-budgeted
Ch-reported : تغییرات در ساعات گزارش شده نسبت به سال گذشته می باشد که به صورت زیر محاسبه می شود
[(Reported Hourst+1 – Reported Hourst)/ Reported Hourst]*100 = Ch-reported
متغیرهای مستقل:
Variance : انحراف بودجه زمانی سال گذشته می باشد و به صورت زیر محاسبه می شود.
[(Reported Hourst – Budgeted Hourst)/Budgeted Hourst]*100= Variance
Under* Variance : مقدار under در مورد انحرافات مساعد ۱ و در مورد انحرافات نامساعد ۰
آزمون فرضیه های گروه «ب»: برای آزمون فرضیات از یک مدل رگرسیون ساده و یک مدل رگرسیون چندگانه استفاده می شود.
مدل شماره۶: این مدل با بهره گرفتن از رگرسیون ساده بدست آمده است و برای آزمون فرضیه های گروه «ب» به کار می رود
Yi = α + ß Xi+ε
Yi: بودجه زمانی لازم برای شرکت i ام
Xi: هر یک از متغیرهای مستقل شرکت i ام
ε : جزء باقیمانده شرکت i ام
مدل شماره ۷: این مدل با بهره گرفتن از رگرسیون چندگانه به دست آمده است و برای آزمون فرضیه های گروه دوم به کار می رود. متغیرهای lnASSETS و lnSALES معرف اندازه شرکت، SUBS معرف پیچیدگی عملیات شرکت، DEFINV و DEFREC معرف ریسک واحد تجاری و PROFIT MARGIN،
ROE و ROA نیز معرف سودآوری واحد واحد مورد رسیدگی است.
LnHOURS = c0 + c1 lnASSETS + c2 lnSALES + c3 SUBS + c4 DEFINV + c5 DEFREC
+ c6 ROA + c7 ROE + c8 PROFIT MARGIN + γ
LnHOURS: ln ساعات بودجه شده حسابرسی
lnASSETS: ln داراییهای پایان دوره
lnSALES: ln فروش طی دوره
SUBS: تعداد واحدهای فرعی پایان دوره
DEFINV: نسبت موجودیها به کل داراییها
DEFREC: نسبت حسابها و اسناد دریافتنی به کل داراییها
ROA: نرخ بازده داراییها ( نسبت سود خالص به کل داراییها)
ROE: نرخ بازده سرمایه ( نسبت سود خالص به حقوق صاحبان سهام)
PROFIT MARGIN: نسبت حاشیه سود ( نسبت سود خالص به فروش(درآمد)
γ : جزء باقیمانده
۱-۹)روش جمع آوری داده ها:
داده ها و اطلاعات مورد نیاز این تحقیق به دو طریق جمع آوری خواهد شد:
۱- از طریق گزارشهای سالانه شامل صورتهای مالی و یادداشتهای همراه که توسط شرکتها منتشر و از طریق مراجعه به بورس اوراق بهادار تهران قابل دسترسی می باشد.

 

«اصل در اصطلاح حکمی، است که برای شخص مردد و شاک، قانون گذاری شده و در آن هیچ گونه نظر بر واقع وجود ندارد و صرفا یک حکم ظاهری است و بخاطر اینکه آن شخص در شک و بلاتکلیفی باقی نماند.»[۱۱]در حقیقت اصل برای تشخیص وظیفه فعلی مکلف قرار داده شده است، یعنی اگر مکلف برای دست یابی به حکم واقعی و شرعی تلاش کند و نتواند حکم شرعی را بدست آورد برای رهایی از سرگردانی در مقام عمل برای او حکم ظاهری وضع می شود که به آن اصل گویند.
از نتایج مطالعات و تحقیقات صورت گرفته می توان پی برد که اصل در اصطلاح فقها و اصولین در یکی از معانی پنج گانه زیر کاربرد دارد:
۱٫ «اصل به معنی دلیل یعنی کاشف و راهنمایی به چیزی، مثل اینکه برای اثبات حکمی می گویند اصل در این حکم کتاب، سنت یا اجماع یا عقل است.»[۱۲]
۲٫ اصل به معنای قاعده یعنی پایه ای که چیزی روی آن قرار گیرد که این به معنای لغوی نزدیکتر است به عنوان مثال قاعده «بُنِی الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَهِ »که اسلام بر ۵ قاعده بنا شده است[۱۳].
۳٫ «اصل در برابر فرع مثل (الخمر اصل النبیذ)یعنی حکم نبیذ از خمر گرفته شده است »[۱۴]
۴٫ اصل به معنای ظاهر (الاصل فی کلام الحقیقه) اصل در استعمال حقیقت است، یعنی در مقام تردید بین حمل کلام به معنی حقیقت یا مجازی اصل، اصل بر معنای حقیقی کلام است[۱۵].
۵٫ آنچه برای تشخیص وظایف مکلف قرار داده شده است مانند استصحاب، تخییر، برائت واحتیاط اگر مکلف برای دست یافتن به حکم واقعی تلاش کند و نتواندحکم شرعی را بدست آورد برای رهایی از بلاتکلیفی و سرگردانی در مقام عمل برای او حکم ظاهری وضع شده که به آن اصل می گویند[۱۶].
تفاوت اصل با مفاهیم مشابه

 

 

تفاوت اصل و اماره

 

اماره عبارت است از: هر چیزی که متعلق خود را ثابت نماید، اما به درجه قطع و یقین نرسد؛ مانند خبر واحد، ظواهر، بنای عقلا و…، اما اصول عملیه اموری هستند که متعلق خود را اثبات نمی‌کنند، بلکه برای رفع تحیر و سرگردانی مکلف نسبت به حکم واقعی قرار داده شده‌اند، تا مکلف برای نجات از سرگردانی به آنها تمسک نماید؛ مانند استصحاب، احتیاط، تخییر و برائت. اماره در واقع استنباطی است که قانون گذار و قاضی از اوضاع و احوال و نشانه های مادی می کند. به طور کلی می توان تفاوت های اماره با اصل را در موارد زیر بیان کرد :

 

 

 

در موضوع اصول، شک اخذ شده است، امّا در موضوع امارات شک اخذ نشده است، هر چند عمل به آن، در فرض شک و جهل به واقع صورت می‌گیرد.

 

در امارات صرف نظر از حجیت آن‌ ها حیث کشف از واقع وجود دارد، بر خلاف اصول که غالبا چنین حیثیتی در آن‌ ها وجود ندارد.

 

هنگام جعل حجیت برای امارات، صفت کشف و احراز آن از واقع مورد لحاظ قرار گرفته است، امّا در اصول، تنها تطبیق عمل بر طبق آن لحاظ شده است.[۱۷]

 

امارات حاکم و مقدّم بر اصول هستند و با وجود اماره، موضوع اصل تعبّدا و یا وجدانا منتفی است، بنابراین، مرتبه اصل بعد از اماره است.[۱۸]

 

«مثبتات اماره حجّت است؛ به این معنا که اثر شرعی مترتّب بر لازم عقلی یا عادی مؤدّای آن، به اماره ثابت می‌شود، بر خلاف اصل که مثبتات آن نزد اکثر اصولیان حجّت نیست و تنها مؤدّای خود اصل یا حکم شرعی که بدون واسطه عقلی یا عادی بر آن مترتّب می‌شود، بدان ثابت می‌گردد ».[۱۹]

 

جایگاه و محل حجیت اماره: حال سؤالی که ممکن است در ذهن ما به وجود بیاید؛ این است که جایگاه اماره و ظرف حجیت آن کجا است و تا چه مقداری مورد اعتبار قرار گرفته؟ آیا فقط در ظرف زمانی به دست نیامدن علم به احکام، حجت شده و در صورت امکان تحصیل علم به واقع، نباید به سراغ اماره برویم، یا ظرف حجیت آن گسترده‌تر است و حتی در صورت امکان تحصیل علم به واقع نیز حجت و اعتبار شده است و می‌توانیم به اماره تمسک نماییم و به مؤدای آن عمل کنیم؟ به عبارت دقیق‌تر، آیا جایگاه اماره در فرض انسداد باب علم است یا حتی در فرض انفتاح باب علم نیز اماره حجت است؟ آنچه از اطلاق ادله اثبات حجیت امارات به دست می‌آید این است که اماره به نحو مطلق حجت شده است، بدون در نظر گرفتن شخص خاصی یا زمان خاصی، بنابراین جایگاه حجیت امارات، مطلق است حتی در زمان انفتاح باب علم نیز حجت هستند و مختص به زمان انسداد باب علم نیستند.[۲۰]

 

 

تفاوت اصل و ظاهر

 

ظاهر در لغت به معنای پیدا در مقابل نهان به کار می رود و یکی از اسماء الهی است. اما در اصطلاح حقوقی واژه ظاهر زمانی به کار برده می شود که در مقام مقایسه با باطن یا اصل قرار گیرد اعم از اینکه قابل استناد باشد یا نباشد.[۲۱]
میرزای قمی در تعریف ظاهر بیان میکند:
«الظاهر ما یوجب الظن بخلاف ما اقتضاه الاصل والاصل هو الحکم امنسحب عن دلیل سابق من قول او نقل قطعی او ظنی و عدوا منه الا ستصحاب».
یعنی ظاهر به چیزی گفته می شود که پدیدآور گمان باشد، گمانی که بر خلاف اصل است و اصل در اینجا عبارت است از یک وضع حقوقی که قبلا بر آن اقامه شده است (قبلا به اثبات رسیده باشد)خواه نقل قطعی باشد و یا ظنی و استصحاب را از این قبیل شمرده اند[۲۲].
مقصود از ظاهر که در اصطلاح فقهی ظاهر حال گفته می شود، آن شواهد، قرائن و اوضاع و احوالی است که برای شخص ایجاد گمان می کند، که در حد اطمینان نیست. ظاهر هرچند که گاهی از امارات قضایی به حساب می آید ولی از اماراتی نیست که در فقه حجیت آن از ناحیه شرع اثبات شده باشد اگر چنین بود در تعارض اصل ، همواره مقدم بر اصل بود.«الاصل دلیل حیث لا دلیل»[۲۳]در بحث ظواهر میتوان ظاهر را در یک تقسیم بندى به دو قسم تقسیم نمود : «- ۱ ظاهرى که در مبحث الفاظ مورد بحث قرار می گیرد و از مصادیق مسلم اما رات معتبره شرعی است. اصاله العموم ، اصاله الاطلاق ، اصاله الحقیقه و مانند آن از این قبیل اند و مراد از آن عبارت است از کلمه یا کلامى که معناى آن معلوم باشد و احتمال معناى دیگر هم داشته باشد و لی این احتمال ضعیف ومرجوح باشد و اصطلاحات مقابل آن عبارتند از نص، مجمل . آنچه اصولیین در مباحث الفاظ گفت همانند همه براى تعیین ظواهر کلمات یا جملات است. ظاهرى که در اثبات موضوعات و احکام مورد بحث قرار می گیرد و از قبیل ظاهر الفاظ نیست ؛ که در اصطلاح به آن ظاهر حال می گویند ،این قسم از ظاهر نیز بر دو قسم است، ظاهرى که دلیل شرعى و قانونى بر اعتبار و حجیت آن وجود دارد و دیگر ظاهرى که از قرائن و عرف و عادت و شیوع و غلبه و… فهمیده می شود و دلیل قاطعى بر حجیت آن وجود ندارد . ظاهرى که دلیل شرعى بر اعتبار و حجیت آن وجود دارد، مانند بینه و اقرار . به اتفاق علماء ظاهرى که مستند به ادله و امارات معتبره باشد در مقام تعارض اصل و ظاهر بر اصل مقدم میشود و اختلافى در آن نیست.»[۲۴]

 

 

تقسیمات اصول

 

همه ارباب علوم، مسائل علوم خود را به نحویی تقسیم‏بندی می‏کنند. مثلاً منطقیین مسائل منطق را به بخش تصورات و بخش تصدیقات، و یا حکماء الهی، حکمت الهی را به امور عامه و الهیات بالمعنی الاخص تقسیم نموده اند. اصولیون نیز در نخستین نگاه علم اصول را به دوگروه اصول لفظیه و اصول عملیه تقسیم کرده‏اند که ما در ادامه به برسی این اصول می پردازیم و ازآنجایی که مبحث اصول لفظیه از بحث ما خارج است به یک توضیح مختصر بسنده می کنیم.

 

 

اصول لفظیه

 

هرگاه لفظى را گوینده استعمال نمایدکه آن لفظ یک معنى حقیقى و اولیه داشته باشد و نیز داراى معانى دیگرى باشد که مجازى و ثانوى آن لفظ محسوب گردد، اگر شنونده در مقام استفاده مردد شود و نداند که مراد متکلم کدامین معناى لفظ است، آیا معناى اولیه یعنى همان معنایى که اصالتا براى آن وضع شده و معناى حقیقى آن لفظ محسوب مى گردد منظور نظر است؟ یا آنکه گوینده از لفظى که استعمال کرده معناى ثانوى و مجازى را منظور نموده است؟ در اینگونه مواقع اصولیین یک سلسله قواعدى تحت عنوان اصول لفظى مقرر داشته اند که شنونده با اجراى آن اصول، بر حسب مورد به مقتضاى آن عمل نموده و بدینوسیله از تردید بیرون می آید. پس با توجه به گفته فوق، اصول لفظیه را چنین باید تعریف کرد: اصول لفظیه اصولى هستند که براى اثبات مراد متکلم از لفظ بکار مى روند .
مهمترین این اصول عبارتند از: اصل حقیقت، اصل عموم، اصل اطلاق، اصل عدم تقدیر و اصل ظهور .[۲۵]
حال بحث این است که: ملاک اعتبار و حجیت اصول لفظیه که نمونه هاى آن ذکر شد، چیست؟
ملاک اعتبار و حجیت اصول لفظیه، همانا بناء عقلاء است. به این ترتیب که مى دانیم خردمندان محاورت و مکالمات روز مره خویش را بر اساس چنین اصولى استوار کرده اند. آنان همیشه در گفتگوهاى خود بنا را بر آن قرار مى دهند که احتمال خلاف ظاهر لفظ را توجهى ننمایند. هم چنانکه احتمال این که شاید گوینده از آوردن قرینه غفلت نموده و یا خطا کرده باشد و یا کلام را از روى مزاح بر لب جارى نموده باشد، هیچگاه آنان را از استفاده و افاده باز نمى دارد و احتمال تخصیص و تقیید و تقدیر، موجب دست برداشتن آنان از ظواهر الفاظ نمى گردد.[۲۶]

 

 

اصول عملیه

 

اصول عملیه، اصطلاحى‌ در اصول‌ فقه‌، به‌ معنى‌ اصول‌ یا ضوابطى‌ که‌ در موارد بروز شک‌ در تعیین‌ حکم‌ شرعى‌، تکلیف‌ مکلف‌ را روشن‌ مى‌سازد و ملجأ نهایى‌ مکلفى‌ است‌ که‌ بر دلیل‌ و اماره‌ای‌ دست‌ نیافته‌ است‌. اصول‌ عملیه‌ در فقه‌ اسلامى‌ را مى‌توان‌ با «فرضهای‌ قانونى» در دانش‌ حقوق‌ متناظر دانست‌ که‌ اساس‌ آن‌ در نظامهای‌ گوناگون‌ حقوقى‌ دیده‌ مى‌شود و تفاوت‌ میان‌ مکاتب‌، در دامنه‌ و چگونگى‌ کاربرد آنهاست.‌ در اصول‌ متأخر امامیه‌، ۴ اصل‌، برائت‌، استصحاب‌، اشتغال‌ و تخییر اصول‌ عملیه‌ را تشکیل‌ مى‌دهد. در نگرش‌ تاریخى‌، دو اصل‌ نخست‌ از سابقه‌ای‌ دیرین‌ در فقه‌ اسلامى‌ برخوردارند، در حالى‌ که‌ شناختن‌ دو روش‌ اشتغال‌ و تخییر به‌ عنوان‌ مکمل‌ اصول‌ عملیه‌، امری‌ متأخر است‌. در مکاتب‌ گوناگون‌ اصولى‌ در طول‌ تاریخ‌، با وجود اختلاف‌ در بسیاری‌ شیوه‌ها، به‌ طور کلى‌ قلمرو کاربرد اصول‌ عملیه‌ محدود بوده‌، و تنها در اصول‌ متأخر امامى‌، گسترشى‌ بى‌سابقه‌ یافته‌ است‌.[۲۷]ودر تقسیات گوناگون دسته بندی شده است که ما در ادامه به بیان بعضی از این تقسیمات می پردازیم.

 

 

اصل عملی عام و خاص

 

در پى محور بندى نوینى که شیخ انصارى در مسائل اصول پدید آورد(اصول عملیه) نیز با ترتیبى منطقى و در بخشى جداگانه، در دانش اصول، جاى گرفت و در راستاى ایفاى نقشى برتر، به عنوان اهرم و ابزارى در خور و کارآمد در اجتهاد و استنباط احکام، پویایى یافت.
وی چهار اصل: استصحاب، برائت، احتیاط و تخییر را از میان دیگر اصولى که کم و بیش مورد بحث و سخن اصولیان بود، ممتاز ساخت و سومین بخش اصول را، تنها به نمایاندن همین چهار اصل اختصاص داد[۲۸].
سوال: چرا شیخ انصارى در میان اصول بسیارى که در عرصه ی فقه وجود دارد تنها چهار اصل را در اصول مورد توجه قرار داد؟پاسخ این پرسش، به برترى و تمایزى باز مى گردد که این چهار اصل در میان اصول برخوردارند. بى تردید، اصولى که در اجتهاد احکام به کار مى آیند بسیارند، اما از جهت کاربرد و نقشى که در اجتهاد دارند، متفاوتند.
بعضى مانند (اصل طهارت) تنها به یک باب از فقه اختصاص دارند و پاره اى دیگر مانند (اصل صحت)گرچه بابهاى بیشترى را فرا می گیرند ولى باز به شبهات موضوعى محدود مى باشند. در این میان، تنها اصولى که در سراسر بابهاى فقه و همه موارد شبهه، اعم از شبهه موضوعى یا حکمى همواره فقیهان به آنها تمسک مى جویند همین چهار اصل: استصحاب، برائت، احتیاط و تخییر مى باشدکه به اصول عام معروف هستند. از این روى، امتیازى که این چهار اصل از جهت شمول و وسعت کاربرد دارا مى باشند باعث برترى و برجستگى این اصول بر سایر اصول اجتهادى شده است. [۲۹]
نائینى در این خصوص اظهار مى دارد:
«ان الاصول الجاریه فى مورد الشک وان کانت کثیره الاّ انّ الاصول التى تستعمل فى مقام الاستنباط وتکون جاریه فى تمام الأبواب منحصره بحکم الاستقراء فى الأربعه».[۳۰]
اصولی که به هنگام شک در حکم شریعت به کار مى آیند، بسیارند اما اصولى که در مقام استنباط در تمام ابواب فقه به کار گرفته مى شوند براساس استقراء و تتبّع در موارد فقه، منحصر به چهار اصل است.
پس با توجه به مباحث مطرح شده اصل عملی عام، اصلی است که در تمام ابواب فقه یعنی از کتاب طهارت تا دیات کاربرد دارد. ولی اصل عملی خاص در مقابل اصل عملی عام قرار دارد و به اصلی گفته می شود که در موارد و ابواب خاص فقه جاری می شود[۳۱] مانند اصالت طهارت که تنها درمورد طهارت و نجاست جاری می شود.

 

 

اصل عقلی و اصل شرعی

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

۳-۱۱- معرفی مدل و داده های مورد استفاده ۶۲
۳-۱۲- جمع بندی ۶۳
فصل چهارم : برآورد مدل وتحلیل فرضیه تحقیق……………………………………………۶۵
۴-۱- مقدمه :………………………………………………………………………………………۶۵
۴-۲- معرفی مدل و روش تحقیق ۶۵
۴-۲-۱- مدل تحقیق ۶۵
۴-۳- روش تحقیق ۶۷
۴-۴- آزمون مانایی و نامانایی متغیرها ۶۷
۴-۵- کشورهای مورد بررسی ۶۹
۴-۶- آزمون F-limer 69
۴-۷- آزمون هاسمن ۷۰
۴-۸- نتایج برآورد مدل تحقیق ۷۰
جدول۴-۴، نتایج تخمین با روش GLS 71
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات ۷۶
۵-۱- مقدمه ۷۷
۵-۲- نتایج تحقیق ۷۸
۵-۳- آزمون فرضیه ۷۸
۵-۴- توصیه های سیاستی و پیشنهادات ۷۹
منابع و مآخذ ۸۲
پیوست ۸۷
فهرست جداول
جدول ۲-۱: شاخص های اقتصادی مهم منطقه منا ۲۱
عکس مرتبط با اقتصاد
جدول ۲-۲: سهم بخشهای مختلف اقتصادی منطقه منا(براساس درصد) ۲۲
جدول ۲-۳ :درآمدهای نفتی کشورهای منتخب منا ( هزار بشکه در روز ) ۲۳
جدول۲-۴: درصد تغییر در تولید کل جهان در سال های وقوع تکانه های نفتی ۳۵
جدول ۴-۱: نتایج آزمون مانایی و نامانایی متغیرها و مدل تحقیق ۶۸
جدول۲-۴: آزمون F-limer 69
جدول۳-۴:آزمون هاسمن ۷۰

فصل اول:
کلیات تحقیق

۱-۱مقدمه
منابع طبیعی از جمله نفت یکی از مهم ترین منابع ثروت ملی در جهان محسوب می شود.تصور اینگونه است که درآمد های فراوان حاصل از منابع طبیعی برای یک کشور ایجاد ثروت می کند و پیشرفت اقتصادی می­ کند ، تسریع سرمایه گذاری و کاهش فقر را به دنبال خواهد داشت اما همواره مشاهدات تجربی نشان داده است که اثر مخرب وابستگی دولت ها به درآمد منابع طبیعی از جمله نفت همواره وجودداشته بطوریکه در سال های متمادی نفت بعنوان یکی از عواملی که می تواند با تامین ارز برای کشور های جهان سوم مفید و مثمرثمر باشد شناخته می شده است و می توانسته برای کشورهایی که از وجود انحصاری و طبیعی آن بهره مند هستند ، به عنوان یک اهرم مثبت در جهت رشد و توسعه ی اقتصادی عمل کند اما هرگز این چنین نشده است.بانک جهانی استفاده از شو کها و درآمد های نفتی به نحوی که آسیب های اقتصادی را به حداقل و توسعه اقتصادی را به حداکثر برساند به عنوان بزرگترین چالش کشور های در حال توسعه صادرکننده ی نفت خام بر شمرده است.
نوسانات قیمت نفت یکی از عوامل اصلی بسیاری از بحرانهای اقتصادی در میان کشورهای وارد کننده و صادر کننده نفت است. به همین جهت، بررسی اثر تکانه های قیمت نفت بر اقتصاد کشورهای صادرکننده نفت که در آن، درآمد حاصل از صدرو نفت به عنوان موتور محرکه‌ی اقتصاد شناخته می شود، ضروری است. برای کشورهای صادرکننده نفت، درآمدهای حاصل از فروش نفت، منبع بسیار مهمی از درآمدهای مالی و ارزی دولتها را تشکیل می دهد. وابستگی این درآمدها به قیمت نفت در بازار جهانی نفت به بروز عدم تعادل و حتی بحران منجر می شود مگر آن که سیاست های صحیحی در مواجهه با این نوسانات از سوی دولت‌ها اتخاذ شود. اولین تکانه ی نفتی در اکتبر سال ۱۹۷۳ به دنبال حمله ی سوریه و مصر به اسرائیل رخ داد که منجر به کمبود عرضه ی نفت و رشد قیمت ها در طول یک سال از ۴ به ۱۲دلار شد. اقتصاد کشورهای صنعتی، به عنوان واردکنندگان نفت به شدت تحت تاثیر قرار گرفت و ارمغان این تکانه برای آنان چیزی جز تورم رکودی نبود. این امر سبب شد که سیاست گزاران این کشورها، برنامه ریزی بلند مدت و جامعی را برای مقابه با این بحران ها آغاز کنند. از آنجا که بیش ترین مطالعات انجام شده در این زمینه، حوزه‌ی کشورهای وارد کننده نفت را شامل میشود، این مطالعه اثر تکانه‌های قیمت نفت بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب عضو منا (صادر کننده نفت) را بررسی می کند. بدنبال اختلالات بازارهای جهانی نفت در دهه ۱۹۷۰ و به تبع آن نوسانات چرخه‌های تجاری، توضیحات تئوریکی در مورد رابطه تغیرات قیمت نفت و نوسانات ناشی از آن در سطح کلی فعالیت های اقتصادی (مطالعه فلیپس ۱۹۷۸، پیرس و انزلز ۱۹۷۴، گوردن ۱۹۷۵، مورک و هال[۱] ۱۹۸۰،) ارائه شد (مورک و همکاران[۲] ۱۹۸۹،) اولین بررسی تجربی نیز درباره این موضوع و توسط داربی[۳] (۱۹۸۲) انجام شد وی در مطالعه ی خود رابطه ی معنی داری میان تغییرات قیمت نفت و درآمد حقیقی کشورهای توسعه یافته پیدا نکرد. اما همیلتون [۴](۱۹۸۳)، درصد رشد قیمت های اسمی نفت را به عنوان شاخص نوسانات قیمتی نفت در نظر گرفت و با بهره گرفتن از آن نشان داد که تغییر در قیمت نفت علت تغییر در تولید ناخالص داخلی و بیکاری است و افزایش قیمت نفت باعث کاهش شدید تولید ناخالص داخلی در آمریکا می شود. بدنبال کاهش قیمت نفت در سال ۱۹۸۶ و عدم افزایش فعالیت‌های اقتصادی مطابق با آنچه که مطالعات پیشین بیان می کردند، تاثیر نا‌متقارن شوک های قیمتی مثبت (رشد افزایشی قیمت) و منفی (رشد کاهشی قیمت) نشان می دهد که افزایش قیمت نفت نتایج مطالعه همیلتون را بدنبال دارد، اما کاهش قیمت نفت در مقایسه با افزایش آن اثر کمتری بر تولید دارد. پیندایک [۵](۱۹۹۱) در طی یک بررسی تحقیقاتی مربوط به نااطمینانی و سرمایه گذاری، نشان داد که نوسانات و نااطمینانی قیمت نفت در رکود ۱۹۸۰ و ۱۹۸۲ اقتصاد آمریکا نقش داشته است . لی و همکاران [۶](۱۹۹۵) بیان کردند که افزایش قیمت نفت، به مقیاس نوسانات قیمت نفت (نااطمینانی قیمتی) بستگی دارد لذا لازم است حتی در بحث تصریح نا متقارن شوک ها نیز، نوسانات قیمت نفت در نظر گرفته شوند بر همین اساس لی و همکاران تصریح جدیدی از شوک های منفی و مثبت نفت را بر اساس قیمت های واقعی نفت به صورت نرمالیزه شده با بهره گرفتن از مدل ناهمسان واریانس شرطی اراءه کردند و سپس با بهره گرفتن از یک مدل VAR و تصریح های حدید، تاثیر نامتقارن شوک های نرمالیزه[۷] شده نفتی را بر فعالیت های اقتصادی نشان دادند. روتمبرگ و وودفرود[۸] (۱۹۹۶) نیز در طی مطالعه ای نشان می دهند که نوسانات قیمت نفت با فرض درجه‌ای نسبتاً کم از رقابت ناقص، کاهش تولید و دستمزهای واقعی را در اقتصاد آمریکا به دنبال دارد. بطوری که یک درصد افزایش(کاهش) در قیمت نفت بعد از ۵ الی ۷ فصل ۲۵ درصد کاهش(افزایش) تولید، بعد از ۵ یا ۶ ماه ۱درصد کاهش(افزایش) در دستمزهای را منجر می شود. فیدربر[۹] (۱۹۹۶)، از انحراف معیار ماهیانه قیمت نفت به عنوان شاخص نوسانات قیمت نفت استفاده کرده است. وی در مطالعه خود نشان داد که افزایش قیمت نفت همواره با نوسانات و تلاطم های بزرگ همراه بوده است و تاثیر این نوسانات بر فعالیت های اقتصادی ایالات متحده نسبت به تاثیر متغیرهای پولی و حتی خود قیمت نفت به مراتب قوی‌تر و بزرگ‌تر است ، بطوری که نوسانات قیمت نفت بیش از هر متغیر دیگری نوسان فعالیت های تولیدی بخش صنعت را توضیح می دهند. در نهایت وی نشان داد که نوسانات قیمت نفت بعد از یک سال تاثیر منفی بر رشد اقتصادی ایالات متحده دارند. در همان سال هوکر (۱۹۹۶) ، در مطالعه خود به این نتیجه می‌رسد که قبل از اولین شوک نفتی(۱۹۷۳)، ۱۰ درصد افزایش قیمت نفت بعد از ۳یا ۴فصل در آمریکا ۶درصد کاهش رشد اقتصادی را بدنبال داشته است اما پس از اولین شوک نفتی (۱۹۷۳) قیمت‌های نفت، علت گرنجری بعضی از متغیرها مانند میزان بیکاری، تولید ناخالص واقعی داخلی و اشتغال نیست، همچنین بدلیل اثر ناچیز کاهش قیمت نفت در دهه ۱۹۸۰ نسبت به اثر قابل توجه افزایش قیمت نفت در دهه ۱۹۷۳ بر اقتصاد کلان آمریکا، تاثیر شوک‌های نفتی بر اقتصاد نامتقارن است. همیلتون (۱۹۹۶) در پاسخ به هوکر (۱۹۹۶)، در مقاله خود بیان کرد؛ برای اطلاع از تاثیر شوک‌های قیمتی نفت بر مصرف و سرمایه‌گذاری، باید قیمت جاری نفت با قیمت یک سال قبل (۴فصل گذشته) مقایسه شود. وی در این مطالعه نیز، ارتباط مستقیم بین شوک‌های مثبت نفتی و فعالیت‌های اقتصادی را نشان داد. البته هوکر و همیلتون هر دو در مطالعات خود نشان دادند که تغییرات و نوسانات قیمت نفت نسبت به خود قیمت نفت در توضیح متغیرهای کلان اقتصادی نقش بیشتری دارند. همیلتون (۲۰۰۳) در مطالعه جدید خود با بهره گرفتن از مدل VAR که عامل اصلی تورم در تجارت جهانی، شوک‌های مثبت نفتی است و افزایش قیمتی که بعد از یک دوره ثبات قیمت نفت رخ می‌دهد نسبت به افزایشی که بعد از یک دوره کاهش قیمت نفت صورت می‌پذیرد اثر بیشتری بر اقتصاد دارد. گوآ و کلیسن[۱۰] (۲۰۰۵) با بکارگیری واریانس فصلی قیمت‌های معاملات آتی نفت در بورس NYMEX به عنوان شاخص نوسانات قیمت نفت، نشان داد که نوسانات قیمت نفت تاثیر منفی بر سرمایه‌گذاری ثابت، مصرف، اشتغال و تاثیر مثبت بر نرخ بیکاری در اقتصاد آمریکا دارد. رفیق و همکاران (۲۰۰۹)، با بهره گرفتن از نوسانات مشاهده شده در قیمت نفت و روش VAR نشان داده اند که نوسانات قیمت نفت بر متغیرهای کلان اقتصادی کشور تایلند تاثیر معنی داری دارد بطوری که این نوسانات بر بیکاری تاثیر مثبت و بر سرمایه گذاری تاثیر منفی دارد. علمی و جهادی (۲۰۱۱) با بهره گرفتن از مدل VAR نشان دادند که کشورهای عضو OPEC در کوتاه مدت و بلند مدت به شدت به نفت وابسته هستند و صرفا در کوتاه مدت دلیل اصلی نوسانات اقتصادی کشورهای OCED نوسانات قیمت نفت هستند. آنها در آخر پیشنهاد می کنند کشورهای عضو OPECاز تجارب کشورهای OECD همچون نروژ که صادر کننده نفت نیز محسوب می شوند، برای کاهش وابستگی به نفت استفاده کنند. الهادی اروری و همکاران (۲۰۱۱) با بهره گرفتن از مدل VAR-GARCHانتقال نوسانات را بین بازارهای جهانی نفت و بورس اوراق بهادار کشورهای GCCبررسی کردند، آنها نشان دادند رابطه ی دو طرفه ای بین نوسانات قیمتی در بازارهای جهانی نفت و بازدهی بورس در کشورهای GCCوجود دارد و در اغلب موارد، نوسانات از بازارهای جهانی به بازارهای بورس انتقال می یابد. رحمان و سرلیتز (۲۰۱۲) با بهره گرفتن از مدلهای VARMA, GARCH, BEKK نشان دادند که فرایند شرطی واریانس- کوواریانس بین رشد تولید و تغییرات واقعی نفت به صورت غیر قطری و نا متقارن معنی دار است همچنین افزایش نااطمینانی قیمت نفت باعث رشد پاییین فعالیت های اقتصادی در کانادا می شود. چن و هسو[۱۱](۲۰۱۲) با بهره گرفتن از داده های پانل مربوط به ۸۴ کشور جهان نشان دادند که نوسانات قیمت نفت باعث کاهش تجارت بین الملل می شود. جوهر علی احمد و همکاران (۲۰۱۲)، با تجزیه نوسانات قیمت نفت به دو جز نوسانات ثابت و نوسانات زودگذر(انتقالی) بوسیله ی مدل CGARCH، نشان دادند که شوک های قیمتی نفت تاثیر نامتقارن بر نوسانات زودگذر قیمت نفت دارند و در ادامه با بهره گرفتن از روش VAR نشان دادند که نوسانات زودگذر تاثیر منفی بر تولید صنایع آمریکا دارد همچنین این نوسانات باعث افزایش سطح عمومی قیمت ها و قیمت کالاهای غیر انرژی می شود
۱-۲٫ اهداف تحقیق
در این تحقیق هدف بررسی تاثیر شوک های نفتی بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب نفت خیز منا می­باشد.
۱-۳٫ضرورت و اهمیت موضوع تحقیق
اولین تکانه ی نفتی در اکتبر سال ۱۹۷۳ به دنبال حمله ی سوریه و مصر به اسرائیل رخ داد که منجر به کمبود عرضه ی نفت و رشد قیمت ها در طول یک سال از ۴ به ۱۲دلار شد. اقتصاد کشورهای صنعتی، به عنوان واردکنندگان نفت به شدت تحت تاثیر قرار گرفت و ارمغان این تکانه برای آنان چیزی جز تورم رکودی نبود. این امر سبب شد که سیاست گزاران این کشورها، برنامه ریزی بلند مدت و جامعی را برای مقابه با این بحران ها آغاز کنند.انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ و بروز بحران در روابط میان ایران و عراق و جنگ بین دو کشور، به افزایش قیمت نفت منجر شد. علاوه بر جنگ بین ایران و عراق، اشغال سفارت آمریکا در ایران و نیز اعمال تحریم هایی توسط آمریکا علیه ایران به کاهش شدید عرضه ی نفت منجر شد که نتیجه آن، افزایش قیمت نفت تا ۴۰دلار در هر بشکه بود. حاصل این تکانه همانند تکانه قبلی، چیزی جز تورم رکودی برای اقتصادهای صنعتی نبود. اما در اواخر سال ۱۹۸۵ و ۱۹۸۶ به دلیل کاهش شدید تقاضای نفت ، بهای متوسط نفت در بازارهای جهانی کاهش یافت، به نظر می رسد که این کاهش تقاضا، در پی موفقیت نسبی برنامه ی کشورهای پیشرفته در جهت کاهش وابستگی به نفت صورت گرفت. کشورهای صادرکننده ی نفت برای گریز از افت شدیدتر قیمت نفت و نیز به دلیل نیاز شدید به ارز خارجی، عرضه‌ی نفت خود را افزایش دادند. این رقابت میان تولید کنندگان نفت تا آنجا ادامه یافت که بهای آن روند کاهشی در پیش گرفت. به عبارتی، سیاست کنترل قیمت ها توسط اوپک[۱۲] که از طریق ایجاد سهمیه بندی اعضاء آن اعمال می شد، با شکست مواجه شد. در ۱۹۹۰ به دلیل وقوع جنگ خلیج فارس و حمله ی عراق به کویت و در پی آن قطع تولید نفت کویت، باز هم افزایش بهای نفت، اثرات رکودی بر اقتصاد جهان به جا گذاشت.(شفیعی،۱۳۸۷) .از سال ۲۰۰۲ قیمت نفت به واسطه‌ی بروز مشکلات در ونزوئلا و افت شدید تولید نفت در این کشور و پس از آن حمله‌ی آمریکا به عراق در مارس۲۰۰۳ روند صعودی یافت.ناآرامی های نیجریه و تشدید تنش‌ها بر سر پرونده ی هسته ای ایران، بار دیگر به افزایش قیمت نفت دامن زد و در ابتدای سال ۲۰۰۶ به رقمی معادل ۶۸ دلار به ازای هر بشکه رسید. گرچه در سال ۲۰۰۷ بازار نفت شاهد نوساناتی بوده اما هم چنان روند صعودی را حفظ کرد و برای نخستین بار بازار نفت قیمت ۱۰۰دلاری را تجربه کرد. به دلیل ناآرامی های نیجریه و پاکستان، این روند افزایشی در سال ۲۰۰۸ ادامه یافت و بهای نفت به ۱۴۷دلار در هر بشکه رسید. اما شدت گرفتن بحران مالی جهانی و به دنبال آن کاهش تقاضای نفت که نتیجه‌ی رکود بود منجر به افت قیمت نفت شد[۱۳] (کولونی و مانرا، ۲۰۰۸). همیلتون[۱۴] (۱۹۸۳) ، رابطه‌ی قیمت نفت و اقتصاد کلان آمریکا را در دوره‌ی زمانی ۱۹۴۹:۲ تا ۱۹۷۲:۴ بررسی کرده است. روش به کار رفته در این مطالعه، آزمون علیت گرنجر است که با ۴ دوره وقفه آزمون شد. نتایج حاصل از آزمون علیت نشان داد که تغییر قیمت نفت علت نوسانات تولید ناخالص داخلی در آمریکا است.مورک[۱۵] (۱۹۹۷) ، در مطالعه‌ای، به بررسی علی اثر قیمت نفت بر تولید ناخالص داخلی آمریکا طی دوره‌ی ۱۹۸۸:۳ – ۱۹۴۹:۲ پرداخت. متغیرهای به کار رفته در الگو شامل؛ قیمت واقعی نفت، نرخ تورم کالاهای وارداتی، دستمزد، بیکاری، شاخص ضمنی تولید ناخالص ملی، بهره‌ی اسناد خزانه‌ی سه ماهه هستند. مورک نتیجه گرفت که افزایش و کاهش قیمت نفت، به ترتیب اثر منفی و مثبت بر رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا دارد. البته اندازه‌ی این اثر به هنگام افزایش قیمت بزرگ‌تر از اندازه اثر در زمان کاهش قیمت است.موری[۱۶] (۱۹۹۳) در مطالعه ای تحت عنوان “قیمت نفت و فعالیت های اقتصادی:آیا ارتباط آنها متقارن است؟” ، میزان اثرات افزایش و کاهش بهای نفت خام را بر متغیر‌های کلان اقتصادی آمریکا، با بهره گیری از داده های فصلی طی دوره‌ای ۱۹۹۰-۱۹۵۲ اندازه میگیرد. روش به کار گرفته در این بررسی، آزمون علیت گرنجر است. موری فرضیه خود، مبنی بر این که افزایش بهای نفت خام در مقایسه با کاهش آن اثر بیشتری بر مصرف ملی، سرمایه گذاری ملی، مخارج دولتی، صادرات، واردات، نرخ بهره، شاخص قیمت و تورم در آمریکا را آزمون و تایید کرده است.جیمینز-رودریگوئز و سانچز[۱۷] (۲۰۰۴) در مطالعه ای تحت عنوان “تکانه‌های قیمت نفت و رشد تولید ناخالص داخلی واقعی”، به بررسی این رابطه در چند کشور عضو OECD شامل، آمریکا، کانادا، فرانسه، آلمان، انگلستان، ایتالیا، نروژ و ژاپن طی دوره ی ۲۰۰۱:۴ -۱۹۷۲:۳ پرداختند. الگوی به کار رفته در این مطالعه، الگوی خودرگسیون برداری چند متغیر(VAR) و با بهره گرفتن از هر دو مدل خطی و غیر خطی است. داده های تحقیق به صورت فصلی و شامل GDP واقعی، نرخ ارز موثر، قیمت واقعی نفت، دستمزد واقعی، تورم و نرخ بهره ی کوتاه مدت و بلند مدت بوده است. به جز نرخ بهره، سایر متغیرها با وقفه وارد الگو شدند. برای محاسبه‌ی تکانه‌های قیمت نفت از تعریف معمول استفاده شده است. نتایج مطالعه دال بر عدم وجود رابطه‌ی معنا‌دار قیمت نفت بر فعالیت اقتصادی این کشورها است. همچنین، اثر افزایش قیمت نفت بر تولید ناخالص داخلی، بزرگتر از اثر کاهش قیمت نفت است، که این امر در مورد بیشتر اقتصادهای مورد بررسی این تحقیق صادق است.
برومنت و کیلان[۱۸] (۲۰۰۵) به مطالعه ی اثر تکانه های قیمت نفت بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، طی دوره ی ۲۰۰۳-۱۹۶۰ پرداخته اند و برای تحلیل داده ها از الگوی خودرگرسیون برداری پویا استفاده نمودند. بر اساس نتایج حاصل، رابطه ی بین قیمت نفت و تولید ناخالص داخلی کشورهای ایران، عراق، الجزایر، اردن، کویت، عمان، سوریه، تونس و امارات متحده ی عربی مثبت و از نظر آماری معنا دار می باشد. در حالی که، در مورد بحرین، جیبوتی، مصر، مراکش و یمن رابطه‌ی معناداری از نظر آماری مشاهده نشده است.اولومالا و ادجومو[۱۹] (۲۰۰۶) در مطالعه مشابهی در مورد اثرات اقتصادی تکانه های قیمت نفت در نیجریه، الگوی خودرگرسیون برداریVAR را به کار گرفتند. این دو، واریانس شرطی تغییر در قیمت نفت را به عنوان تکانه ی قیمت نفت معرفی کردند. متغیرهای الگو، فصلی بوده و شامل شاخص تولید صنعتی، نرخ ارز واقعی، شاخص قیمت مصرف کننده و تکانه ی قیمت نفت است. تکانه‌ی قیمت نفت بر تولید نیجریه در دوره‌ی زمانی ۲۰۰۳-۱۹۷۰ اثری ندارد. هم چنین، تکانه‌ی قیمت نفت به تنهایی بر عملکرد اقتصاد اثر ندارد و این اثر بیشتر از طریق اثری است که نوسان قیمت نفت بر نرخ ارز و عرضه‌ی پول در بلند مدت است.فرزانگان و مارک وارد[۲۰]، (۲۰۰۷) در مطالعه‌ی خود با عنوان “اثرات تکانه‌های قیمت نفت و اقتصاد ایران” با بهره گرفتن از الگوی VAR اثر تکانه‌ی نفت بر تولید ناخالص داخلی را در دوره‌ی ۲۰۰۳:۴-۱۹۸۸:۱ بررسی نمودند. متغیرهای به کار رفته شامل تولید ناخالص داخلی صنعتی سرانه‌ی واقعی، مخارج مصرفی عمومی واقعی، نرخ ارز واقعی موثر، نرخ تورم و قیمت واقعی نفت است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هر دو تکانه‌ی مثبت و منفی بهای نفت خام، اثر معنا داری بر تولید ایران دارد. بر خلاف بیشتر مطالعات پیشین درمورد ایران، در این مطالعه نامتقارنی اثرات نوسانات قیمت نفت بر تولید مشاهده نشده است.بالک، براون و یوکل[۲۱] (۲۰۰۹) با توجه به کم رنگ شدن اثرات ناشی از تکانه ی نفتی دهه ۲۰۰۰ بر اقتصاد آمریکا نسبت به تکانه‌های دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰، اذعان می داند که در سالهای اخیر، رابطه ی قیمت نفت و تولید ناخالص داخلی آمریکا، از منفی به مثبت تغییر کرده است.الیو[۲۲] (۲۰۰۹)، اثر نوسانات قیمت نفت و نرخ ارز بر رشد تولید ناخالص داخلی نیجریه در دوره زمانی ۲۰۰۷:۴-۱۹۸۶:۱ را با بهره گرفتن از آزمون خود همبستگی یوهانسون و آزمون علیت گرنجر بررسی کرد. نتایج حاصل از ازمون علیت گرنجر نشان داد که قیمت نفت و نرخ ارز علت GDP هستند اما در جهت عکس، این رابطه تنها برای نرخ ارز صدق می کند. اثر نوسان قیمت نفت بر رشد اقتصادی، بیشتر از نوسانات نرخ ارز می باشد. الیو جهت تحلیل کوتاه مدت از روش تصحیح خطای برداری استفاده کرد و نتیجه گرفت تولید ناخالص داخلی نیجریه بر اساس مکانیسم تعدیل خودکار پس از خارج شدن از تعادل به دلیل نوسان در قیمت نفت با سرعت متوسطی به مقدار تعادلی خود در فاصله ی کمتر از ۲سال بر میگردد.نتایج حاصل از مطالعه ی ارسلانی(۱۳۸۰) در دوره‌ی ۱۳۷۹-۱۳۴۲ دلالت بر آن دارد که افزایش و کاهش قیمت نفت، بر تولید ناخالص ملی ایران اثر گذار است. وی همچنین بر وجود نامتقارنی اثر افزایش و کاهش بهای نفت تاکید می کند و نتیجه می گیرد اثرات کاهش بهای نفت بر GNP از اثرات افزایش بهای نفت بزرگ تر می باشد. تمیزی (۱۳۸۱) با بررسی نامتقارنی اثر تغییرات قیمت نفت بر رشد تولید واقعی ایران طی دوره ی ۱۳۷۸-۱۳۵۰ و بر اساس الگوی میشل داربی، نتیجه می گیرد که اثرات منفی حاصل از افت بهای نفت، به طور قابل ملاحظه ای از اثرات افزایش آن بزرگ تر می باشد. به طوری که زیان ناشی از افت بهای نفت بر فعالیت های اقتصادی، با افزایش بهای نفت جبران نمی شود. کشاورزیان (۱۳۸۴)، اثر نوسانات قیمت نفت را بر رشد اقتصادی هفت کشور OECD با تصریح غیر خطی قیمت نفت به روش GARCH، بررسی کرد و سپس از الگوی VAR استفاده نمود. متغیرهای مدل شامل شش متغیر GDP واقعی، نرخ واقعی ارز موثر، قیمت واقعی نفت، نرخ تورم، نرخ بهره ی بلند مدت و نرخ بهره ی کوتاه مدت می باشند.نتایج برآورد الگو نشان می دهد که تکانه ی قیمت نفت بر رشد اقتصادی این دسته از کشور ها اثر دارد و این اثر به هنگام افزایش و کاهش قیمت نفت نامتقارن است. مهرآرا و نیکی اسکویی(۱۳۸۵) با بهره گرفتن از مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) اثرات پویای تکانه های نفتی بر متغیرهای کلان اقتصادی را در مورد ایران، کویت، عربستان و اندونزی بررسی نمودند. این دو با بهره گرفتن از داده های سالانه طی دوره ی ۲۰۰۳-۱۹۶۰ نتیجه گرفتند که، اثر تکانه قیمت نفت بر GDPهمه ی کشورها مثبت است. بروجردیان (۱۳۸۶) اثرات تکانه های نفتی را بر رشد اقتصادی ایران طی دوره ی ۱۳۸۴-۱۳۳۲ بررسی کرد. نتیجه ی تحقیق نشان می دهد که تکانه های درآمدی نفت بر رشد اقتصادی (بدون احتساب بخش نفت) اثرات قوی و معناداری دارد. اما اثر تکانه های منفی به مراتب بزرگ تر و ماندگارتر از تکانه های مثبت است. این نا متقارنی به این معناست که رشد تولید نسبت به تکانه های کاهشی درآمد نفت در افق‌های زمانی مختلف، واکنش به مراتب بزرگتری نشان می دهد. تاثیر نوسانات قیمت نفت بر فعالیت های اقتصاد در مطالعات داخلی نیز موضوع مطالعات زیادی بوده است که در ادامه به مهم ترین آنها اشاره
می شود.پاسبان (۱۳۸۳) با بررسی تاثیر نوسانات قیمت نفت بر تولید بخش کشاورزی ایران، به این نتیجه رسید که در اثر افزایش قیمت نفت و به تبع آن رونق درآمدهای نفتی، تولید در بخش های سنتی و کشاورزی کاهش می یابد. مهرآرا و نیکی اسکوئی(۱۳۸۵) ، با بهره گرفتن از روش محدودیت های بلند مدت بلانچارد و کاه، با شناسایی تکانه های ساختاری برای چهار کشور مورد مطالعه نشان دادند که درجه ی برونزایی قیمت نفت در عربستان و کویت نسبت به ایران و اندونزی پایین تر بوده و تکانه های نفتی مهم ترین عامل نوسانات تولید ناخالص داخلی در ایران و عربستان هستند. در حالی که به دلیل ساز و کارهای صحیح اقتصادی دو کشور کویت و اندونزی، واردات؛ عامل اصلی نوسانات تولید در این دو کشور است. همچنین اثر شوک مثبت قیمت نفت بر روی واردات؛ تولید ناخالص داخلی و شاخص قیمت ها در همه کشورها مثبت بوده است. طیب‌نیا و قاسمی (۱۳۸۵)، در مطالعه ی خود به این نتیجه رسیدند که نوسانات نفتی نقش موثری در ایجاد ادوار تجاری داشته اند بطوری که تکانه های نفتی ۲۵درصد نوسانات تولید را توجیه می کنند. آنها نشان دادند که دوره های رونق و رکود در ایران، با زمان هایی که قیمت نفت در مقایسه با دوره های قبل و بعد از خود حد اکثر بوده، متقارن است. مطالعه ابریشمی و همکاران (۱۳۸۷) حاکی از آن است که شوک کاهش قیمت نفت تاثیر معنی داری بر تولید OECD و کشورهای عضو ندارد، ولی شوک نثبت قیمت نفت بر تولید موثر است. یافته دیگر مطالعه آنان این است که شوک های نفتی و پولی مهم ترین منبع بی ثباتی رشد تولید محسوب می شوند. ابراهیمی و قنبری(۱۳۸۸) به منظور کاهش زیان های ناشی از نوسانات قیمت نفت بر اقتصاد کشور قراردادهای آتی را پیشنهاد نمدند . بهبودی و همکاران (۱۳۸۸) با ایجاد شاخص بی ثباتی قیمت نفت و مدل VARنشان دادند که افزایش بی ثباتی قیمت نفت ، تاثیر منفی بر تولید دارد. جهادی و علمی (۱۳۹۰) با بهره گرفتن از فیلتر HP تکانه های نفت را شناسایی کردند و سپس با بهره گرفتن از الگوی VAR به این نتیجه می رسند که امارات و ایران بیشترین وابستگی را به نفت دارند؛ در حالی که اندونزی و اکوادور از کمترین وابستگی برخوردار هستند. وجه تمایز مطالعه حاضر با مطالعات صورت گرفته در کشور در تاکید بر نقش شوک های قیمتی نفت در ایجاد نوسانات قیمتی و تاثیر این نوسانات بر رشد اقتصادی به صورت الگوی چند رفتاری است که به لحاظ محتوایی و روش شناسی از مطالعات مذکور متمایز است.
۱-۴٫سوالات و فرضیه های تحقیق :
۱-۴-۱سوالات تحقیق:
در این تحقیق تلاش می­گردد که به سوالات زیر پاسخ داده شود:

 

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت fumi.ir

 

آیا رابطه مثبت و معنی داری بین شوک های نفتی و رشد اقتصادی کشورهای نفت خیز منا وجود دارد؟

آیا تکانه های نفتی در کشورهای نفت خیز منا سهم قابل ملاحظه ای در رشد اقتصادی آنها دارند؟

اندازه تأثیر تکانه های نفتی بر رشد اقتصادی چه میزان می باشد؟

۱-۴-۲فرضیه های تحقیق :
به منظور پاسخ به سوالات فوق فرضیه نیز مورد تجزیه و تحلیل قرار می­گیرد.
در این تحقیق فرضیه ان است که رابطه مثبت و معنی داری بین شوک های نفتی و رشد اقتصادی کشورهای نفت خیز منا وجود دارد.
۱-۵- مدل تحقیق :
مدل تحقیق برگرفته از مدلی است که جیمنز و دیگران[۲۳] (۲۰۰۵)، در مقاله ای تحت عنوان شوکهای قیمت نفت و رشد اقتصادی در کشورهای OECD بکار گرفته می­شوند.
= + + + + +
LGDP:لگاریتم تولید ناخالص داخلی است که آمار مربوط به آن از سایت بانک جهانی (۲۰۱۳)، استخراج می گردد.
لگاریتم متغیر قیمت نفت است که اطلاعات مربوط به آن از سایت سازمان کشورهای صادر کننده نفت ( اوپک ) و BP استخراج می گردد.
:لگاریتم تغیرجمعیت است که اطلاعات آن از سایت بانک جهانی(۲۰۱۳)، استخراج
می گردد.
LOPE:لگاریتم آزادی تجاری است (از تقسیم جمع صادرات و واردات بر تولید ناخالص داخلی بدست می آید)، و آمار مربوط به آن از سایت بانک جهانی (۲۰۱۳)، استخراج می گردد.
:LGلگاریتم اندازه دولت است که آمار مربوط به آن از سایت بانک جهانی (۲۰۱۳)، استخراج
می گردد.
:LGNلگاریتم شاخص حکمرانی خوب است و آمار مربوط به آن از سایت بانک جهانی (۲۰۱۳)، استخراج می گردد.
: جمله خطاست.
در این تحقیق متغیرهای حکمرانی خوب و آزادی تجاری و جمعیت علاوه بر متغیرهای بکار گرفته شده در مدل جیمنز می باشند.
۱-۶تعاریف عملیاتی متغیر ها و واژگان کلیدی
رشد اقتصادی[۲۴]
رشد اقتصادی، دلالت بر افزایش تولید یا درآمد سرانه ملی دارد. اگر تولید کالاها یا خدمات به هر وسیله ممکن در یک کشور افزایش پیدا کند، می‌توان گفت که در آن کشور، رشد اقتصادی اتفاق افتاده‌است.
تکانه های نفتی[۲۵]
هر گونه انحراف مقادیر متغیر های(اسمی و واقعی) اقتصادی در یک دوره از ارزش های انتظاری آنها به منزله تکانه متغییر مورد نظر در آن دوره نامیده می­ شود. در این چارچوب بسته به ماهیت متغییر ها و ساختارهای اقتصادی –اجتماعی و بستر زمانی که متغیرها در آن شکل گرفته اند رومد های انتظاری گوناگونی برای هر متغیر اقتصادی و در نتیجه تکانه های مرتبط مختلفی متصور خواهد بود. منظور از تکانه های نفتی، تغیرات ناگهانی در قیمت نفت است
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
بیماری هلندی[۲۶]
بیماری هلندی ؛ یک مفهوم اقتصادی است که تلاش می‌کند رابطه بین بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی و رکود در بخش صنعت را توضیح دهد. این مفهوم بیان می‌دارد که افزایش درآمد ناشی از منابع طبیعی می‌تواند اقتصاد ملی را از حالت صنعتی بیرون بیاورد. این اتفاق به علت کاهش نرخ ارز و یا عدم افزایش آن در حد نرخ تورّم صورت می‌گیرد، که بخش صنعت را در رقابت ضعیف می‌کند. در حالی که این بیماری اغلب مربوط به اکتشاف منابع طبیعی می‌شود، می‌تواند به «هر فعالیت توسعه‌ای که نتیجه‌اش ورود بی‌رویه ارز خارجی می‌شود» مربوط شود؛ مانند نوسان شدید در قیمت منابع طبیعی، کمک اقتصادی خارجی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی. واژه بیماری هلندی در سال ۱۹۷۷ توسط مجله اکونومیست برای توصیف رکود بخش صنعتی در هلند بعد از کشف گاز طبیعی در دهه ۱۹۶۰ به‌کار گرفته شد.
کشورهای نفت خیز منا [۲۷]
منا[۲۸] به معنی خاورمیانه و شمال آفریقا اصطلاحی می‌باشد که برای نامیدن کشورهای عمده تولیدکننده نفت که در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا قرار دارند به کار می‌رود. حد این منطقه از کشور مراکش در شمال غربی قاره آفریقا آغاز می‌شود و تا ایران، شرقی‌ترین کشور منطقه خاورمیانه امتداد می‌یابد. این منطقه دارای ۶۰ درصد منابع نفتی و ۴۵ درصد منابع گازی جهان می‌باشد. اقتصاد این کشورها رابطه تنگاتنگی با تغییرات جهانی بهای نفت دارد. این منطقه یکی از قدیمی‌ترین حوزه‌های برداشت نفت در جهان محسوب می شود. از اینرو ذخایر نفت کشورهای این منطقه بیشتر از سایر مناطق کره زمین کاهش یافته و فرسودگی ادوات حفاری و استخراج نفت نیز مشهودتر است.
۱-۷ روش تحقیق
این تحقیق از نوع توصیفی و تحلیلی است که اطلاعات آن از روش کتابخانه ای و از طریق اینترنت، از سایت های معتبر جمع آوری شده است. جامعه ی آماری این تحقیق از کشورهای منتخب نفتی در بازه زمانی ۲۰۱۲-۱۹۸۵ برگزیده شده است. روش های بهره گیری از روش های اطلاعات پنل دیتا این امکان را به ما می دهد که مکانیسم های مختلفی که از طریق آن بی ثباتی های قیمت نفت و همچنین تکانه های نفتی رارا که بر رشد اقتصادی تاثیر خواهد گذاشت را بهتر نشان دهیم و از این جهت حائز اهمیت است که اجازه می دهد تا رفتارهای واقعی تری از تاثیرات ویژگی های اقتصادی کشورها را برای توضیح “رشد اقتصادی” داشته باشیم.
۱-۸ قلمرو تحقیق