۲-۱۰ تعریف جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی
جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی، دانشی اجتماعی است که در آن گروه های اجتماعی و وسایل ارتباط جمعی و وضعیت هایی که آنها تحت تأثیر یکدیگر قرار می گیرند را مورد بررسی و شناخت و تبیین قرارمی دهد. جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی، دانش مطالعه تأثیر متقابل وسایل ارتباط جمعی و گروه های اجتماعی است.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
همچنین چارلز رایت، جامعه شناسی ارتباط جمعی را با سه ویژگی زیر تعریف کرد:

 

 

معطوف به مخاطبان نسبتا زیاد، ناهمگون و ناشناس است.

پیام ها به طور عمومی انتقال پیدا می کنند، اغلب برنامه ریزی شده اند تا همزمان به بیشتر افراد مخاطب برسند؛ خصلتی گذرا دارند.

ارتباط گر خود سازمان پیچیده ای است یا در سازمان پیچیده ای عمل می کند که هزینه زیادی را دربرمی گیرد.

اکنون تغییرات در فناوری ارتباطات به سرع رخ می دهد، به طوری که بیشتر از یک انقلاب ارتباطی صحبت می شود. از جمله این فناوری های جدید، تلویزیون کابلی، رایانه های خانگی، دستگاه های ویدئویی، ماهواره، انتقال الکترونیکی اطلاعات (ویدئو تکست و تله تکست)، چند رسانه ای (رسانه جدیدی که انتشار، تلویزیون، صوت و رایانه را ترکیب می کند)، لوح های فشرده و تلویزیون است.
یکی از پیامدهای فناوری جدید این است که دیگر به سادگی مشخص نیست چه چیزی ارتباط جمعی است و چه چیزی ارتباط جمعی نیست. مرز میان ارتباط جمعی و دیگر اشکال ارتباط، چندان روشن نیست.
جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی بین رشته ای است یعنی از علوم مختلفی مانند جامعه شناسی، روان شناسی، روان شناسی اجتماعی مردم شناسی، مدیریت و رشته های مرتبط استفاده می کند تا بتواند تاثیرات متقابل وسایل ارتباطی و جامعه را مورد توجه قرار دهد.
۲-۱۱ وظایف اجتماعی وسایل ارتباط جمعی

 

 

خبری، آموزشی و اطلاع رسانی

راهنمایی و رهبری (هدایت و رهبری)

تفریحی، تبلیغی، سرگرمی

۲-۱۲ کارکردهای آشکار و پنهان وسایل ارتباط جمعی

 

 

کارکردهای آشکار (مستقیم): به آثار و پیامدهای مستقیم وسایل ارتباط جمعی بر مخاطبان اشاره دارد.

کارکردهای پنهان (غیرمستقیم): به کارکردهای غیر مستقیم وسایل ارتباطی اشاره دارد.

۲-۱۳ دیدگاه های مخاطبان درباره وسایل ارتباط جمعی

 

 

استفاده از وسایل ارتباطی

تاثیرات وسایل ارتباط جمعی

۲-۱۴ استفاده
مخاطب ممکن است که بیشتر به استفاده های ارتباط جمعی علاقه مند باشد تا به اثرهای آن. احتمالا مخاطب به روزنامه، رادیو، تلویزیون، مجله، فیلم سینمایی و رسانه های دیگر به عنوان چیزهایی که برای اهداف خاصی استفاده می شوند، فکر می کند. این اهداف گستردگی زیادی دارند مانند: فراغت، آرامش و تفریح، هشدار دادن نسبت به خطرها (طوفان، سیل و حمله تروریست ها)، تدارک اطلاعات مورد استفاده در ارزیابی نامزدهای ریاست جمهوری، کسب اطلاعات برای زندگی روزانه (گزارش وضع هوا، صورت غذای ناهار در مدرسه)، اطلاعات خرید (حراج ها، آگهی محصولات جدید)، اخبار مجله و همسایگان… .
نظریه ارتباط جمعی می تواند به مخاطب در درک استفاده گوناگون از رسانه های جمعی کمک کند. در ضمن می تواند اطلاعات ارزشمندی راجع به استفاده های مطلوبی که رسانه ها تامین نمی کنند، فراهم آورند و هدف نظریه استفاده و خشنودی فراهم کردن این نوع اطلاعات است.
۲-۱۵ اثرات
همچنین مخاطب می تواند به اثرهای ارتباط جمعی علاقه مند شود، بویژه وقتی این اثرها ممکن است منفی یا ناخواسته باشد. مانند تماشای خشونت تلویزیونی ممکن است موجب گرایش مخاطبان به رفتار پرخاشگرانه نسبت به دیگران شود. تماشای فیلم های غیر اخلاقی ممکن است سبب شود مردان نگرش های بی رحمانه تری نسبت به زنان پیدا کنند یا تبلیغات نوشابه های الکلی در تلویویون و مطبوعات احتمال دارد به افزایش خرید و مصرف آنها کمک کند. پیشداروی های جنسی مردان و زنان در تبلیغات و برنامه های سرگرم کننده تلویزیونی ممکن اسن این نکته را آموزش دهد که افراد مذکر و مونث می توانند تنها نقش های معینی را ایفا کنند، شغل های خاصی را داشته باشند و نظایر آن.
۲-۱۶ هزاره سوم و تاثیرات رسانه های نوین
گسترش شبکه جهانی اطلاعات و ارتباطات و تاثیر پذیری همه ابعاد زندگی بشر از این انقلاب تکنولوژیک در دهه های پایانی قرن بیستم و سال های آغازین هزاره سوم، منجر به خلق واژه های جدید و در پی آن بروز فرهنگ های جدیدی شده که با پسوند الکترونیک همراه است: دولت الکترونیک، شهروند الکترونیک و جامعه الکترونیک.
فن‌آوری‌های‌ جدید نه‌ تنها تعامل‌، چند‌صدایی‌، تنوع‌، قابلیت‌ دسترسی‌ و حق‌ انتخاب ‌را به‌ عرصه‌ گفتمان‌ غالب‌ رسانه‌ای‌ کشانده‌اند، بلکه‌ این‌ فرصت‌ را برای‌ رسانه‌های‌ همگانی‌فراهم‌ کرده‌اند که‌ به‌ منابع‌ متنوع‌، گسترده‌ و سهل‌الوصول‌ در مقیاس‌ جهانی‌ دسترسی‌ داشته‌باشند. بنابراین‌، رقابتی‌ که‌ درگرفته‌ است‌، هم‌ می‌تواند فرصت‌سوز باشد و هم‌ تحول‌ آفرین‌. حتی‌ «رادیو تلویزیون‌های‌ دولتی‌ در دهه‌ گذشته‌، خود را به‌ نحوه‌ عملکرد رسانه‌های‌ خصوصی نزدیک‌ کرده‌اند، تا بتوانند در عرصه‌ رقابت‌ جهانی‌ دوام‌ آورند و بدین‌سان‌ به‌ همان‌ اندازه به‌ سنجش‌ مخاطب‌ نزدیک‌ شده‌اند.»
از سوی دیگر در پی انقلاب ارتباطات، رشد روزافزون وبلاگ ها و وب سایت ها و نیز تلفن همراه، به عنوان وسایل ارتباطی نوین که به سرعت جایگاه خود را در میان جوامع حتی جوامع در حال توسعه پیدا کرده است، تحولات مهمی را در عرصه سنجش افکار به عنوان یکی از ابزارهای تاثیرگذار بر افکار عمومی ایجاد کرده است. از این رو مقایسه کارکردها، نقش ها و علل ظهور و رواج این پدیده ها و البته مهمتر از همه تاثیراتی که بر جامعه برجای می گذارند، ضروری است.
از آنجا که افکار عمومی در یک میدان گفتگوی آزاد و به تعبیر دقیق تر در یک گستره همگانی شکل می گیرد، و از سوی دیگر امروز با پارادایم اطلاعاتی در جامعه شبکه ای مواجه هستیم، اینترنت و تبعات آن مانند وبلاگ ها و وب سایت ها به عنوان اصلی ترین ابزار انتقال این پارادایم با توجه به خصوصیات ممتازی همچون دامنه وسیع، سرعت انتشار و فضایی مجازی قابلیت ارائه نظرات و بروز عقاید افراد را به صورتی آزادانه فراهم می آورد؛ بدون آنکه احساس ناامنی یا هراس ناشی از شیوه پاسخگویی یا نوع پاسخ را به همراه داشته باشد. به تعبیری دیگر حفظ حریم خصوصی افراد عاملی مهم در ابراز عقاید و نظرات محسوب می شود و فناوری های امروزی از این امتیاز بهره مندند.
از سوی دیگر گسترش چشمگیر فناوری اطلاعات و ارتباطات به مثابه کاتالیزوری عمل می کند که قادر است عطش اظهارنظر و ابراز عقیده را در افراد که تا پیش از این به دلیل خودسانسوری و رازداری در تحقیقات پیمایشی جلوه گر بوده است تا حدود زیادی فرونشاند و آنها را به حضور در این فضای مجازی و پاسخگویی به سوالات و مسایل مبتلابه ترغیب نماید. بر این اساس ویژگی های جوامع توده وار یا صنعتی که قبل از دوران سبز فایل یا عصر اطلاعات عبارتند از:
نتیجه تصویری درباره فناوری اطلاعات

 

 

فراوانی جمعیت (بر اثر افزایش سطح بهداشت، رفاه و امکانات و کاهش مرگ و میر)

توسعه شهرنشینی

تغییر و دگرگونی در روابط اجتماعی

تعدد و تنوع در مشاغل

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

۴-۹- نظارت وکنترل……………………………………………………………………………………………………………

 

 

۱۷۹

 

 

 

فصل پنجم- خلاصه، نتیجه گیری و پـیشنهادها

 

 

 

 

 

۵-۱- خلاصه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………….

 

 

۱۸۲

 

 

 

۵-۲- نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………..

 

 

۱۸۲

 

 

 

۵-۳-پیشنهادها …………………………………………………………………………………………………………………..

 

 

۱۸۶

 

 

 

فهرست منابع و ماخذ

 

 

۱۸۹

 

 

فصل اول
کلیات

 

 

مقدمه

از آن روز که آدم با وسوسه شیطان عصیان کرد «…فعَصىَ ءَادَمُ رَبَّهُ فَغَوَى‏» (طه/۱۲۱) و میوه ممنوعه را خورد و به کیفر این گناه از بهشت رانده شد و در زمین جای گرفت باب گناه گشوده شد و در همان آغاز پسر آدم، قابیل، برادرش هابیل را کشت و بزرگ‌ترین جرم را در روی زمین مرتکب گشت، لذا آفت سعادت انسان که جرم و گناه بود، شکل گرفت، چرا که گناه، ماده وجود آدمی را فاسد و آن را از خاصیت می اندازد. گناهکاران در دنیا نزد مردم بی ارج و ارزش و در آخرت در پیشگاه خدا و صالحان خجل و شرمنده اند. حتی این گروه در برابر وجدان خود احساس خفت و خواری می کنند. لذا بر هر‌کسی که طالب آرامش در برابر وجدان، عزت و سربلندی در میان مردم و سعادت و سرافرازی در محضر خداوند است، لازم است تا جداً از گناه و معصیت دست بکشد و به هیچ وجه مرتکب جرم و جنایت نشود.
دیر زمانی نیست که اندیشه حقوقی مبتنی بر صیانت و پیشگیری، در میان جوامع علمی و حقوقی کشورهای مختلف رواج یافته است و در این مسیر، پیشرفت هایی نیز داشته اند؛ اما با نگاهی به آموزه‌های دینی درمی‌یابیم که آنچه امروزه از آن به عنوان صیانت و پیشگیری از وقوع جرم یاد می شود در تار و پود پیام های آسمانی و رهنمودهای انبیا و اولیای الهی تنیده شده است؛ تا آنجا که می‌توان رسالت دین را رهایی انسان از تباهی، فساد و گمراهی دانست.
در نظام الهی اسلام[۱] که بر اساس توحید و خدا محوری است، تجلی احکام دین از خلقت حضرت آدم تا کنون در حیطه دستورهای اعتقادی، اخلاقی و احکام قرآن کریم نمود پیدا می کند و قرآن به عنوان یک کتاب مقدس برنامه هایی برای سعادت انسان درنظرگرفته است که وی را در بالاترین جایگاه قرار می‌دهد. این برنامه‌ها باعث می شود که انسان به جرم، انحراف و گناه فکر نکند، مبادرت به ارتکاب آن ننماید و اگر بر اثر غفلت یا وسوسه های شیطان منحرف شد، توبه نماید و از خدا طلب عفو کند؛ این کتاب آسمانی برای رسیدن به چنین هدفی، مبانی را مطرح می نماید، راه سعادت را نشان می دهد و عوامل انحراف و موانع رشد را تبیین می‌کند.
براین اساس، توحید محوری به عنوان فرهنگ دینی ما مسلمانان که شالوده فکری، فردی، قانون‌گزاری و ارزش‌های اجتماعی-اسلامی جامعه ما را شکل داده است، در دین مبین اسلام به طور کامل تجلی نموده و اسلام به عنوان آخرین مکتب بشری که تنها سرمایه سعادت، نسخه علاج دردهای بشری و رسیدن به کمال است؛ بر پایه های کلام الله مجید(قرآن) بنا گردیده است. این کتاب گران‌قدر که سرچشمه آموزه‌های دینی و متن اصلی تربیتی را ارائه می‌دهد، در حوزه جرم و گناه بیش از پیش باید موردتوجه و استفاده قرار گیرد. حتی در برخی از کتاب‌های داخلی و خارجی به تحقیقات و مقاله‌هایی درباره رابطه دین با کاهش جرم که تا کنون اثبات شده، اشاره گردیده است.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
همان طور که می دانیم صیانت و پیشگیری از جرم، مهم‌ترین و کارآمدترین راه مبارزه با جرم است. از سوی دیگر مبانی، نظریه ها و تعاریف برای جرم و بزهکاری ما را به راهکارهایی برای پیشگیری از جرم و گناه رهنمون می سازد که از جمله مهم‌ترین منبع آن، گونه جدید پیشگیری قرآنی است که باید پاسخ گوی نیازهای امروز و مشکلات ایجاد شده در حوزه جرم و گناه باشد. ما در تحقیق حاضر به دنبال ارائه کارکردهای قرآنی جهت پیشگیری بوده و با بهره گرفتن از قرآن کریم که مهم‌ترین و اصلی ترین منبع تعلیم و تربیت می باشد، روش‌هایی جهت پیشگیری از جرم و گناه ارائه، ارزیابی و تحلیل می نماییم.
در پژوهش حاضر در فصل اول به بیان کلیات تحقیق پرداخته و در فصل دوم به توضیح کامل صیانت در معنا، مفهوم و انواع آن و سپس در فصل سوم به مقوله پیشگیری از جرم و گناه می‌پردازیم. در فصل چهارم راهکارهایی جهت نهادینه کردن صیانت و پیشگیری در بین کارکنان ناجا تحلیل و ارائه می‌شود و در فصل آخر با پیشنهادهایی ضمن نتیجه‌گیری، تحقیقات آتی و محدودیت‌‌های تحقیقات فعلی را بررسی می‌کنیم.
۱-۲-بیان مسأله
صیانت و پیشگیری، بهتر، راحت تر و کم هزینه‌تر از درمان است، همه علماء بر این مساله اعتراف دارند که بیشترین توان، همت و اراده را قبل از وقوع جرم باید به کار برد. قرآن کریم به عنوان مهم ترین و متقن ترین منبع اسلامی به موضوع صیانت و پیشگیری از جرم و گناه توجه ویژه ای دارد هرچند که در قرآن به طور مستقیم کلمه صیانت و پیشگیری به کار نرفته است اما به شکل ضمنی، آیات فراوانی دال بر این مساله می باشد. برای مثال بیشتر آیات نهی از منکر، به نوعی انسان را از چیزی برحذر می دارند که این خود بدون شک نوعی پیشگیری از وقوع گناه است. از طرفی دیگر با توجه به ماموریت های نیروی انتظامی، کارکنان این سازمان بسیار در معرض آسیب ها قرار می گیرند و برای گرفتار نشدن در ورطه این آسیب ها، منطقی ترین راه، پیشگیری و صیانت کارکنان می باشد که لازمه آن ارتقاء و نهادینه کردن فرهنگ صیانت و پیشگیری از طریق آموزش و بیان اهمیت آن از منظر قرآن کریم می باشد.
بنابراین با توجه به بعد انسانی- تربیتی صیانت و بنابرگفته اساتید حوزه علوم انسانی که می‌گویند آموزش و خودآگاهی، لازمه بینش و ساخت شخصیت می باشد؛ ایجاب می نماید که در وهله اول جهت مراقبت نفس و تزکیه ضمن درنظر گرفتن وابستگی جامعه اسلامی به آموخته ها و فرهنگ و ارزش‌های دینی، با مطالعات و بررسی‌های دینی مطالبی در این حوزه استخراج شود تا با توجه به علوم روز انسانی بتوان از ترکیب آن جهت صیانت و پیشگیری راهکارهایی ارائه نمود.
از جمله روش های آموزشی در این زمینه، استفاده از فرهنگ و ارزش های قرآنی است. اگر چارچوب ذهنی ما بر اساس مفاهیم و معارف قرآنی شکل بگیرد، خود، بهترین روش برای صیانت و پیشگیری از جرم و گناه می‌باشد؛ زیرا قرآن کریم می‌فرماید: «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَى شَاکِلَتِهِ فَرَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَى سَبِیلاً؛ تو به خلق بگو هرکس بر حسب ذات و طبیعت خود عملی انجام خواهد داد.» (اسرا/۸۴)
اگر شاکله وجودی جامعه پلیسی ما با معارف قرآن کریم عجین شود، خود، بهترین راهگشا برای صیانت کارکنان و پیشگیری از وقوع جرم و گناه بین آنان می‌باشد. در این نوشتار به دنبال آن هستیم که جرم و گناه را از منظر قرآن کریم تبیین نموده و سپس روش‌های صیانت افراد و راهکارهای پیشگیری از جرم و گناه از منظر قرآن کریم را بیان نموده و در ادامه روش‌های نهادینه‌کردن صیانت در بین کارکنان ناجا و پیشگیری از وقوع جرم و گناه بیان شود.
۱-۳- سوال های تحقیق
۱-۳-۱- سوال اصلی
صیانت و پیشگیری از جرم و گناه از منظر قرآن کریم چه جایگاهی دارد و راهکارهای نهادینه‌کردن آن در بین کارکنان ناجا چیست؟
۱-۳-۲- سوال های فرعی
۱- معنا و مفهوم، اهمیت، ضرورت و شیوه های صیانت از منظر قرآن کریم چیست؟
۲- معنا و مفهوم، اهمیت، ضرورت و شیوه های پیشگیری از جرم و گناه از دیدگاه قرآن کریم چیست؟
۳- راهکارهای نهادینه کردن صیانت و پیشگیری در بین کارکنان ناجا چیست؟
۱-۴- اهمیت و ضرورت تحقیق
همه اندیشمندان به این نکته معترفند که پیشگیری، آسان‌تر، بهتر و کم هزینه تر از درمان است. این اهمیت به سبب هدفی است که از اجرای آن دنبال می شود؛ یعنی جدا از اینکه نفس این عمل، نوعی عمل به معروف است و از این جهت مقدمه رسیدن به اهداف عالی تری است؛ زمینه های رشد و تعالی آدمی در پرتو پیشگیری از جرم، فرصت ظهور و نمود می یابد.
به بیان دیگر، از بین بردن زمینه های بزهکاری و انحراف، خود مقدمه و مدخلی برای فعلیت یافتن و تحقق زمینه‌ها و فرصت‌های هدایت و کمال آدمی و دسترسی او به عبودیت و سعادت حقیقی است؛ ازاین رو، پیشگیری از جرم در جهت این هدف غایی، ارزش و اهمیت والایی دارد.
در قرآن کریم شیوه هایی ارائه شده که اساسا به اعمال کیفر نیازی نیست و به همین جهت کتاب تعلیم و تربیت محسوب می شود و نباید قانون جزا تلقی گردد. از آنجا که قرآن به عنوان کتاب قانون، مستند قرار می گیرد، اشکال فوق الذکر جلوه می نماید. این پژوهش چنین هدفی را تبیین تربیتی بودن قرآن برای انسان در قانون جزا دانسته و به عنوان هدف اصلی دنبال می کند.
براین اساس، راه‌های صیانت و پیشگیری از جرم هرچه باشند، براین اصل استوارند که هرگونه برخورد منطقی و موثر با پدیده جرم و گناه، مستلزم درک صحیح و عالمانه ماهیت این پدیده و علل و عوامل موثر آن است. قرآن کریم به دلیل جامعیت و اشراف در کلیه زمینه های اخلاقی، فردی، انسانی و اجتماعی، نمونه کامل یک الگوی موفق است که باید از آن بهره جست. لذا قرآن کریم از نظر فردی، به دنبال ایجاد یک تحول اساسی در شخصیت انسان ها براساس ارزش های متعالی است تا از این طریق انسان را به مرحله ای از رشد و تعالی برساند که کمترین نتیجه آن اجتناب و خودداری داوطلبانه از انحراف و کجروی است و از نظر اجتماعی نیز به دنبال ساختن جامعه ای نمونه از نظر اخلاقی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی می باشد که در آن کلیه عوامل و زمینه های انحراف از بین رفته باشد.
عکس مرتبط با اقتصاد
از طرف دیگر با توجه به این که سیاست اصلی اسلام در مبارزه با جرم و گناه سیاستی کنشی و پیشینی است و نه واکنشی و پسینی و همچنین سیاست کیفری اسلام، بخش بسیار کوچکی از سیاست جنایی آن را در مبارزه با جرم و گناه تشکیل می‌دهد، اساس و شالوده این مباحث، کتاب قرآن کریم و تحلیل آن در این زمینه است زیرا قرآن پایه و اساس دین اسلام را تشکیل می‌دهد، به علاوه تبیین سیاست های پیشگیرانه قرآنی این فرصت را فراهم می آورد تا مقایسه ای بین این روش ها با آنچه در جرم شناسی پیشگیری و صیانت مطرح شده است، صورت گیرد و ویژگی ها و برجستگی های روش های پیشگیرانه قرآنی مطرح شود. به ویژه این واقعیت روشن گردد که رویکرد پیشگیرانه جرم، مساله جدیدی نیست که خاستگاه آن نظریه های جرم شناسی مغرب زمین باشد و از آنجا به کشورهای دیگر صادر شده باشد؛ بلکه مفاهیم قرآن در دورانی که این مفاهیم برای اندیشمندان غربی ناشناخته و غیرقابل تصور بوده است، آموزه هایی را در راستای پیشگیری از جرم و گناه و صیانت ارائه نموده است؛ هر چند این آموزه ها مهجور و ناشناخته مانده است.

پایان نامه رشته حقوق

۱-۵-اهداف تحقیق
۱-۵-۱- هدف اصلی
تبیین صیانت و پیشگیری از جرم و گناه از منظر قرآن کریم و راهکارهای نهادینه کردن آن در بین کارکنان ناجا.
۱-۵-۲- اهداف فرعی
۱٫ تبیین معنا، مفهوم، اهمیت، ضرورت و شیوه های صیانت از منظر قرآن کریم .
۲٫ تبیین معنا، مفهوم، اهمیت، ضرورت و شیوه های پیشگیری از وقوع جرم وگناه از دیدگاه قرآن کریم.
۳٫ تبیین راهکارهای نهادینه کردن صیانت و پیشگیری در بین کارکنان ناجا.
۱-۶-پیشینه تحقیق
با وجود تک نگاری‌ها و مقاله‌های نوشته شده گوناگون، تاکنون نوشته مستقلی درباره صیانت و پیشگیری از جرم و گناه از دیدگاه قرآن و راهکارهای نهادینه کردن آن در بین کارکنان ناجا منتشر نشده است و این نوشتار به دنبال آن است که راهکارهای علمی و عملی برای جامعه کارکنان ناجا با بهره گرفتن از قرآن کریم ارائه نماید. در نظام حقوقی پس از انقلاب اسلامی در دانشگاه ها، حوزه های علمیه و حتی قوای سه گانه علی رغم اینکه جرم شناسی آن هم با تلاش تعداد کمی از اساتید علاقمند به این رشته موضوع بحث قرار گرفته است، اما «جرم شناسی دینی» چندان موردتوجه واقع نگردیده است. متاسفانه در نظام دانشگاهی مباحث جرم شناسی و پیشگیری از جرم از حقوق غرب متاثر بوده و کمتر به پیشگیری از جرم از منظر سیاست جنایی اسلام پرداخته است. از طرفی در حوزه‌های علمیه، صاحبان فن و متخصصین علوم دینی نیز رغبت زیادی به ورود به این بحث ها نشان نداده اند و در واقع جرم شناسی دینی و سیاست جنایی اسلام غریب مانده است، علی رغم اینکه امکان دسترسی به منبع عظیمی چون قرآن کریم وجود دارد. لذا ضرورت تحقیق پیرامون نگرش قرآنی به مقوله بزهکاری و پیشگیری از آن و شناسایی راهکارهای ارائه شده، اهمیت پرداختن موضوع را به خوبی آشکار می‌سازد.
اما در ارتباط با خود موضوع که صیانت و پیشگیری از جرم و گناه در آموزه های قرآنی است، تا آنجا که نگارنده بررسی کرده است یک مقاله با عنوان «استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی» یافت شد که در دو قسمت توسط حجه الاسلام نصراله آقاجانی در دو شماره مجله کتاب زنان (شماره ۱۸و۱۷) در سال ۱۳۸۱ نگاشته شده است.
نویسنده در قسمت اول مقاله با ارائه تعاریف و مفاهیم جامعه شناختی، انحراف‌ها از دیدگاه قرآن کریم و مبانی نظری آسیب شناسی اجتماعی از منظر قرآن کریم را بررسی کرده و در قسمت دوم انواع مختلف انحراف‌های اجتماعی و راه‌های مقابله با آنها را از دیدگاه قرآن مورد بررسی قرار داده است.
این نوع تحقیقات که البته محدود هم می‌باشند، رابطه دین (به مفهوم کلی آن) را با جرم، انحراف و کنترل اجتماعی به صورت تجربی مورد بررسی قرار داده و نتایج بعضا متناقضی را هم ارائه نموده‌اند، اما در هیچ یک از آنها راهکارهای پیشگیرانه دین و به ویژه اسلام به صورت جزئی و تفصیلی مورد بحث قرار نگرفته است.
پژوهش های داخل کشور که در ارتباط با پیشگیری و کنترل اجتماعی صورت گرفته به شرح زیر است:
-کتابی با عنوان «نقش اسلام در پیشگیری و کاهش بزهکاری» توسط آقای مهدی علیزاده در سال ۱۳۸۲ انتشار یافته است و بخش هایی از آموزه های پیشگیرانه اسلامی را ارائه نموده است.
-کتابی با عنوان «پیشگیری و ریشه یابی جرم در اسلام» توسط آقای عباسعلی محمودی در سال ۱۳۶۱در تهران انتشار یافته است و ضمن علت شناسی جرم و انحراف از دیدگاه اسلام به ارائه راهکارهای پیشگیرانه از دیدگاه اسلام پرداخته است.
-پایان نامه ای با عنوان «پیشگیری از وقوع جرم در اسلام » در سال ۱۳۷۱در دانشگاه شهید بهشتی توسط آقای مرتضی درودیان نگاشته شده است و درآن به برخی از اعتقادات و اخلاقیات پیشگیرانه اسلام پرداخته شده است .
-پایان نامه ای با عنوان «نقش امر به معروف ونهی از منکر در پیشگیری از جرم» توسط آقای سید هادی آل طاهر در سال ۱۳۷۷ در دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق نوشته شده است و در آن به تاثیر یکی از آموزه های قرآنی بر پیشگیری از جرم پرداخته شده است.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

I : هزینه ی بهره
T: نرخ مالیات
Dp: سود سهام ممتاز
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)
به عنوان مثال چنانچه در شرکت آلفا هزینه بهره برابر ۲۰۰۰۰ ریال و سود سهام ممتاز برابر ۱۰۰۰۰ ریال و نرخ مالیات بردرآمد ۵۰۰۰۰ریال باشد، نقطه ی سربه سری مالی برابر خواهد بود با :
EBIT*=20000+10000|50%=40000
تغییرات درجه ی اهرم مالی را با بهره گرفتن از مفروضات شرکت آلفا در چند سطح مختلف سود قبل از بهره و مالیات محاسبه می کنیم:
۱) EBIT*= 10000
۲) EFL = 10000|10000-20000-10000|50%=33%
۳) EBIT*=40000
۴) DFL = 40000|40000-20000-10000|50%=∞
به طور کلی در رابطه با تغییرات در اهرم مالی می توانیم بگوییم:
۱- برای هر سطحی از سود قبل کسر بهره و از مالیات درجه ی اهرم مالی خاصی وجود دارد.
۲- درجه ی اهرم مالی در این ترازنقطه ی سربه سری مالی منفی است( البته به این معنی نیست که با افزایش سود قبل از بهره مالیات، سود سهامداران عادی کاهش پیدا کند).
۳- درجه ی اهرم مالی در نقطه ی سربه سر تعریف نشده است.
۴- در بالاتر از نقطه ی سربه سری مالی درجه ی اهرم مالی مثبت است. با افزایش سود قبل از بهره و مالیات مقدار درجه ی اهرم مالی کاهش یافته و نهایتا به سمت ۱ میل می کند( دلاوری، ۱۳۷۷).
۲-۵ منابع مالی شرکت ها
در طبقه بندی متداول منابع مالی، سه گونه منبع مالی وجود دارد، گروه اول و دوم مربوط به منابع داخلی شرکت ها و گروه سوم مربوط به منابع خارجی است این سه گره به شرح زیر است ( جهانخانی، ۱۳۷۳ : ۲)
۱- منابع مالی که هزینه ای ندارند:
این گروه از منابعی مانند بستانکاران تجاری، پیش دریافت از مشتریان و هزینه های پرداختنی تشکیل شده است که استفاده از این گروه منابع بسیار به نفع شرکت است. زیرا منابع مذکور بدون صرف هزینه موجب کاهش هزینه سرمایه و افزایش سود سهامداران و ارزش سهام می شود ( نیکومرام و همکاران، ۱۳۷۸، ۲۴۸).
۲- منابع مالی با هزینه
۲-۵-۱ سود انباشته و هزینه های غیرنقدی
گروه دوم منابع داخلی شرکت عبارت از : سود انباشته و هزینه های غیرنقدی مانند استهلاک است به نظر می رسد که منابع مالی داخلی از عمده ترین منابع مالی شرکت هاست که اکثریت نیاز مالی آنها را مرتفع می کند. سهولت بدست آوردن این منبع مالی، بر گرایش استفاده از آن افزوده است. زیرا تنها کافی است که موافقت سهامداران در مورد تقسیم نکردن سود جلب شود و سود تقسیم نشده مجددا در شرکت سرمایه گذاری شود. این شیوه بویژه در بازارهای سرمایه تکامل نیافته مانند بازار سرمایه ایران رایج تر است. چرا که مدیران شرکت ها آگاهند چنانچه سود تقسیم شود برای تامین مالی از محل های دیگر با دشواری های بسیار روبرو خواهند شد در حالی که در کشورهایی که دسترسی به بازار سرمایه آسانتر است شرکت ها با اطمینان خاطر، سود شرکت را تقسیم می کنند ( نوروش و عبادی ، ۱۳۸۴، ۹).
۲-۵-۲ سود انباشته
سود انباشته همیشه یکی از منابع مهم تامین مالی بلند مدت برای شرکتها بوده است. از آنجا که سود سالانه شرکت به دو بخش تقسیم می شود، یعنی بخشی از آن به عنوان سود به صاحبان سهام داده می شود و بخشی از آن به حساب سود انباشته منظور می گردد، هیئت مدیره می تواند سیاستهای مربوط به تقسیم سود را به عنوان یک راهنما مورد استفاده قرار دهد.
اولین عاملی که در سیاستگذاری تقسیم شود مورد توجه قرار می گیرد سود انباشته است، زیرا اندوخته کردن سود یکی از منابع تامین مالی به حساب می اید. اگر سود انباشته یک منبع تامین مالی انگاشته شود، آنگاه شرکت ها باید مقدار زیادی از سود را تحت عنوان سود انباشته کنار بگذارد و مقدار کمی از سود شرکت را بین سهامداران تقسیم کنند.
تامین مالی از طریق انتشار اوراق قرضه
اوراق قرضه آن دسته از اوراق بهاداری است که به دارنده ی آن سود از پیش تعیین شده وثابت تعلق می گیرد. این اوراق دارای سررسید مشخصی است و منتشر کننده آن متعهد است که در زمان های معین سود تعیین شده را بپردازد.
۲-۵-۳ مزایا و معایب تامین مالی از طریق اوراق قرضه
۱- هزینه خالص سرمایه مربوط به اوراق قرضه از سهام ممتاز کمتر است چرا که اولا هزینه بهره اوراق قرضه یک هزینه قابل قبول مالیاتی است ثانیا با توجه به شرایط مندرج اوراق قرضه، ریسک دارندگان اوراق قرضه از ریسک سهامداران ممتاز به مراتب کمتر اس بنابراین نرخ بهره مورد توقع خریداران اوراق قرضه کمتراز نرخ بازده مورد نظر سهامداران ممتاز شرکت است.
۲- معمولا اخذ وامهای بلند مدت از طریق انتشار اوراق قرضه بر وامهای کوتاه مدتی که باید مرتب آنها را تمدید کرد ارجحیت دارد.
۳- اوراق قرضه که قابل بازخرید هستند به شرکت این امکان را می دهند که در زمانی که نرخ بهره کاهش می یابد، اوراق قرضه را بازخرید کرده ، اوراق قرضه با نرخ کمتری را جانشین آن کند. اوراق قرضه قابل تمدید و بازخرید به شکرت این امکان را می دهد که آنها را با سهام مبادله کند و مسئله بازپرداخت اصل وام و بهره ثابت را از این طریق حل کند.
۴- دارندگان اوراق قرضه در مجمع عمومی شرکت حق رأی ندارند و نمی توانند در مورد مسائل مربوط به کنترل واداره شرکت نظر بدهند.
۲-۶ سهام ممتاز[۱۳]
سهام ممتاز سهامی است که نسبت به سایر انواع سهامداری امتیازاتی باشد که دارنده آن نسبت به درآمدها و داراییهای شرکت، حق تقدم یا ادعای محدود و معینی دارد. از چهار منبع تامین مالی بلند مدت که شرکت می تواند از آنها استفاده کند( اوراق قرضه، سهام ممتاز، سهام عادی و سودانباشته) سهام ممتاز کمتر به عنوان یک منبع مالی مورد استفاده شرکت ها قرار می گیرد( رودپشتی و دیگران، ۱۳۸۵ ، ۲۰۷).
۲-۶-۱ ویژگیهای سهام ممتاز
۱- سهام ممتاز در بردارنده نوعی حق مالکیت ( برای دارنده آن) در شرکت است.
۲- سهام ممتاز سررسید ندارد و عمر آن به عمر شرکت بستگی دارد.
۳- به دارندگان سهام ممتاز سود پرداخت می شود و از این نظر دارندگان این اوراق نسبت به دارندگان سهام عادی در اولویت هستند.
۲-۶-۲ مزایای تامین مالی از طریق سهام ممتاز از دیدگاه شرکت
۱- سود سهام ممتاز می تواند پرداخت نشود و حال آنکه بهره بدهی حتما باید پرداخت شود.
۲- سهامداران ممتاز نمی توانند موجب ورشکستگی شرکت شوند.
۳- سهامداران ممتاز درسودهای اضافی شرکت سهیم نخواهند بود( به استثنای سهم ممتاز با مشارکت).
۴- برای شرکت های درحال رشد، انتشار سهام ممتازی که مستلزم، نرخ سود ثابتی است، در مقایسه با انتشار سهام عادی، درآمد بیشتری برای مالکان اصلی فراهم خواهد کرد.
۵- انتشار سهام ممتاز منجر به رقیق شدن علائق مالکیتی سهامداران عادی( حق رأی و مشارکت در سود) نخواهد شد( در صورتی که سهام ممتاز فاقد حق رأی باشد).
۶- برخلاف بدهی های نظیر اوراق قرضه، انتشار سهام ممتاز، به وثیقه دارایی های شرکت نیاز ندارند( مدرس و عبدالله زاده، ۲۳۰).
۲-۶-۳ معایب تامین مالی سهام ممتاز از دیدگاه شرکت
۱- سهام ممتاز مستلزم بازده بالاتری نسبت به اوراق قرضه است.
۲- سود سهام ممتاز مالیات کامل نیست.
۲-۶-۴ مزایای تامین مالی از طریق سهام ممتاز از دیدگاه سرمایه گذار
۱- سهام ممتاز معمولا بازده ثابتی به شکل مبلغ مشخصی سود دارد.
۲- در موقع ورشکستگی، سهامداران ممتاز نسبت به سهامداران عادی اولویت دارند.
۳- در صورت داشتن حق رأی بیشتر می توان کنترل بیشتری بر شرکت داشت.
۲-۶-۵ معایب تامین مالی از طریق سهام ممتاز از دیدگاه سرمایه گذار
۱- به دلیل ثابت بودن نرخ سود سهام ممتاز، معمولا بازده آن محدود است.
۲- سهام ممتاز فاقد سررسید است لذا نوسانات قیمت آن در مقایسه با اوراق قرضه، بیشتر است.
۳- برخلاف بهره اوراق قرضه، شرکت ملزم به پرداخت سود سهام نیست.
۲-۷ سهام عادی[۱۴]
سهام عادی یک نوع دارایی مالی است که نشان دهنده مالکیت در یک شرکت است. از ویژگیهای سهام عادی می توان به حق مالکیت، مسئولیت محدود سهامداران، حق رأی و کنترل شرکت و حق تقدم در خرید سهام جدید را نام برد.
۲-۷-۱ مزایای تامین مالی از طریق سهام عادی
۱٫سهام عادی هیچ گاه به سررسید نمیرسند این نوع سهام یکی از منابع دایمی تامین مالی به حساب می آیند.اگر شرکت بخواهد می تواند تعدادی از سهام عادی خود رابازخرید(طبق قانون تجارت ایران این عمل مجاز نیست).
۲٫از آنجا که سود سهام عادی میزان مشخص وثابتی نیست،انتشار وفروش سهام جدید باعث خواهد شد که انعطاف پذیری مدیریت شرکت از لحاظ تامین سرمایه در آینده بیشتر گردد.
۳٫شرکت الزام قانونی به پرداخت سود به سهامداران عادی خود ندارند،لذا انتشار سهام عادی ریسک ورشکستگی وریسک مالی شرکت را افزایش نمی دهد.
۴٫قابلیت عرضه به سرعت وبدون تحمل هزینه زیاد سهام عادی به بازار
۲-۷-۲ معایب تامین مالی ازطریق سهام عادی
۱٫هزینه خاص سرمایه سهام عادی در مقایسه باسایر ابزارهای تامین مالی بیشتر است.
۲٫سود سهام عادی پس از کسر مالیات پرداخت می شود ودر حالی که در بهره اوراق قرضه یک هزینه قابل قبول مالیاتی است.بنابراین پرداخت سود سهام باعث صرفه جویی مالیاتی برای شرکت نمی شود.
۳٫انتشار سهام جدید باعث کاهش سودهر سهم می شود وکاهش سود هرسهم برقیمت سهم آثار منفی خواهد داشت(نیکومرام ودیگران،۱۳۸۵،۲۰۸).
۲-۸ اعتبارات تجاری
اعتبارتجاری حاصل خرید نسیه کالاها یاخدمات از فروشندگان است واین بدهی درحساب بستانکاران یا حسابهای پرداختنی تجاری،منعکس می شود.چون اعتبار تجاری ناشی از عملیات عادی تجاری است،نوعی تامین برای بدست آوردن موجودی مواد یا کالا می باشد و مزایای آن عبارتست از: ۱- سهولت دسترسی ۲- نداشتن هیزنه ۳- عدم نیاز به وثیقه ۴- عدم سخت گیری طلبکاران ( مدرس و عبدالله زاده، ۱۳۷۸، ۲۶۴).
۲-۸-۱ تامین مالی از بانکهای تجاری

 

برای

شرکتها مانند موجودات زنده دارای منحنی ( دوره های ) عمر و یا سیکل حیات هستند. از یک طرف در هر مرحله از مراحل این دوره ها با مشکلات خاص آن دوره مواجه هستند و از طرف دیگر در مراحل انتقالی بین دور ها با مسائل و مشکلات از نوع خاص مواجه می گردند.( ادیزس، ۱۳۸۸)
همانطور که در شکل نیز مشاهده می فرمائید، شرکت می تواند مانند کودکی نو پا، می تواند مراحل ایجاد، طفولیت، رشد سریع، بلوغ، تکامل، ثبات، اشرافیت، بوروکراسی اولیه، بوروکراسی و در نهایت مرگ را سپری نماید. و در این بین ممکن است دچار عارضه هائی مانند رابطه نافرجام، مرگ در طفولیت، تله بنیانگذار، تله کارآفرینی و پیری زودرس شود. حرکت در جهت عکس این منحنی امکان پذیر نمی باشد.

سوال این است که هم اکنون شرکت یا شرکتی که در آن فعالیت می کنیم، در کجای این منحنی عمر قرار گرفته است؟
۲-۳-۲- مرحله ایجاد یا COURTSHIP
با توجه به چرخه عمر شرکتی مشاهده می نمائیم که اولین دوره ایجاد (Courtship) می باشد که دارای ویژگی های زیر می باشد:
۱٫ هدف و انگیزه اصلی ایجاد شرکت، گسترش ارائه خدمات به مشتریان، برطرف نمودن نیاز امروز بازار، تغییر رفتار بازار از طریق ارائه محصولات جدید و ایجاد ارزش افزوده می‌باشد.
۲٫ نوع کار و چگونگی انجام آن تا حدود زیادی مشخص گردیده است.
۳٫ میزان تعهد بنیانگذار (بنیانگذاران) متناسب با درجه خطر پذیری لازم برای تحقق ایده‌ ایجاد شرکت می‌باشد.
۴٫ بنیانگذار (بنیانگذاران) ضمن تعهد نسبت به ایده خود، در عین حال واقع بین نیز می‌باشد.
۵٫ بنیانگذار (بنیانگذاران) انعطاف پذیر بوده، آمادگی استفاده از تجارب دیگران را دارد.
۶٫ بنیانگذار (بنیانگذاران) مستقلا و بدون دخالت دیگران در مورد ایده تشکیل شرکت تصمیم گیری می‌کند.
۷٫ تعهد مالی کافی و متناسب با حجم کار وجود دارد.
۸٫ شخص مناسبی برای مدیریت شرکت در نظر گرفته شده است.
۹٫ افراد مناسب برای به دست گرفتن امور در بدو ایجاد شرکت، در نظر گرفته شده‌اند.
۱۰٫ همه افراد ذینفع با تعهدی غیر رسمی حمایت خود را به طریقی نسبت به بنیانگذار (بنیانگذاران) اعلام کرده‌اند و تعهدات افراد به طور موفقیت آمیزی به معرض آزمایش گذاشته شده است.
۲-۳-۳- رابطه نافرجام یا AFFAIR
با توجه به چرخه عمر شرکتی مشاهده می نمائیم که عارضه دوره ایجاد (Courtship) رابطه نافرجام می باشد که دارای ویژگی های زیر می باشد:
۱٫ محو شدن تعهدات و فقدان وجود آزمایش تعهد
۲٫ متعصب و غیر واقع گرا بودن بنیانگذار
۳٫ توجه به سود و نرخ بازگشت سرمایه
۴٫ تعهد نامتناسب با خطر مورد نیاز
۵٫ تحت کنترل و آسیب پذیر بودن بنیانگذار
۶٫ نبود یک آزمایش واقعی از طریق پاسخگوئی به سوالاتی همچون چه کاری را می خواهیم انجام دهیم؟ چگونه و جه موقعی و بوسیله چه کسی می خواهیم آن را انجام دهیم؟
۲-۳-۴- طفولیت یا INFANT
با توجه به چرخه عمر شرکتی مشاهده می نمائیم که دومین دوره طفولیت (Infant) می باشد که دارای ویژگی های زیر می باشد:
۱٫ شرکت پیوسته در حال خلق نیازهای جدید برای بازار و کارآفرینی است.
۲٫ مدیریت با طرحها و ایده‌هّای فراوانی مواجه است که از سوی کارکنان یا از راه های دیگر و به صورت پیشنهاد مطرح گردیده‌اند.
۳٫ از مطرح شدن و ارائه نمودن ایده ‌های جدید در شرکت استقبال می‌شود و مشکلات ناشی از آن به عنوان فرصتی برای کارآفرینی یا بهبود کارهای جاری شرکت تلقی می‌شود.
۴٫ تصمیمات گرفته شده در قسمتهای بازاریابی و فروش، جهت نفوذ و افزایش سهم شرکت در بازار، بر نحوه پذیرش طرحها و برنامه‌ها در دیگر قسمتها تاثیر می‌گذارد.
۵٫ افرادی که طرحها و ایده‌های جدیدی پیشنهاد دهند، مورد تشویق مدیریت قرار می‌گیرند.
۶٫ طرحهای توجیهی شرکت به موقع به تصویب مدیریت می‌رسند.
۷٫ مدیریت تلاش می‌کند با مشارکت بیشتر کارکنان، دامنه فعالیتهای شرکت گسترش یابد و روند رشد شرکت تسریع گردد.
۸٫ نقش کارکنان در حصول نتایج موفقیت آمیز در چرخه فعالیتهای شرکت و میزان فداکاری و مسئولیت پذیری آنان در انجام امور محوله، در ارزشیابی و ارتقای آنان موثر است.
۹٫ تعویض رهبر (بنیانگذار یا مدیر عامل) منجر به دگرگونی اساسی در شرکت می‌گردد.
۱۰٫ تصمیمات استراتژیک و حیاتی شرکت در مورد جهت حرکت شرکت، نوع و نحوه انجام فعالیتها توسط مدیریت اتخاذ می‌شود.
۱۱٫ مدیریت در برخی از امور که لازم باشد، به مشاوره نیز می‌پردازد.
۱۲٫ مدیریت، به راحتی، می‌تواند هرگونه مقرراتی را، حتی خارج از قاعده معمول در سوابق همین شرکت و یا شرکتهای مشابه، وضع نماید.
۱۳٫ ایجاد تغییرات در ساختار شرکتی به راحتی میسر می‌گردد.
۱۴٫ تغییرات عمدتا، در ساختار شرکتی، سیستم حقوق و پاداش یا سیستمهای اطلاعاتی صورت می‌گیرد.
۱۵٫ کارکنان برای انتخاب نحوه انجام امور محوله آزاد هستند، مگر در مواردی که مدیریت، صراحتا، محدودیتی وضع کرده باشد.
۲-۳-۵- گذر از مرحله طفولیت
گذر از مرحله طفولیت دارای ویژگی های زیر می باشد:
۱٫ تشکیلات شرکتی، پست شرکتی، عنوان و سلسله مراتب درشرکت وجودنداردوشرکت دارای حداقل مقررات،سیستم،دستورالعمل انجام کاروبودجه بندی است
۲٫ تمرکز زیادی در اداره شرکت وجود دارد و تقریبا، همه اختیارات در دستان مدیر عامل است و تفویض اختیار صورت نمی‌گیرد.
۳٫ شرکت تامین اجتماعی اجازه نداده است که دخالت عوامل خارجی موجب خارج شدن کنترل شرکت رفاه گستر از دست وی شود.
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
۴٫ مدیریت تلاش می‌کند تا حد ممکن توازنی بین هزینه‌ها و درآمدهای شرکت برقرار کند.
۵٫ مدیریت اقدام به سرمایه گذاری در زمینه‌هایی کرده است که در کوتاه مدت به نتیجه می‌رسند.
۶٫ شرکت تمام توان خود را جهت افزایش تولید و فروش هر چه بیشتر محصول به کار گرفته است.
۷٫ شرکت از طریق ارائه تخفیف های ویژه توانسته است به میزان قابل توجهی فروش خود را افزایش دهد.
۸٫ شرکت تا حد ممکن به شکایت های مشتریان رسیدگی می‌کند.
۹٫ کارکنان نسبت به انجام وظایفشان متعهد هستند.
۱۰٫ کارکنان تمام وقت در اختیار شرکت هستند و حتی، گاهی، مجبور می‌شوند در ایام تعطیل نیز به سر کار بیایند.
۲-۳-۶- مرحله مرگ در طفولیت(InfantMortality)
مرحله مرگ در طفولیت دارای ویژگی های زیر می باشد:
۱٫ سیستمها، مقررات و آیین نامه‌هایی وجود دارد که تناسبی با فعالیتهای شرکت ندارند.
۲٫ مدیریت (بنیانگذار) اقدام به تفویض اختیارات زودتر از موعد کرده است.
۳٫ مقررات و آیین نامه‌های دولتی موانع زیادی برای ادامه حرکت شرکت ایجاد کرده‌اند، به نحوی که هزینه مشاوران حقوقی و زمان لازم جهت برخورد با این قوانین و مقررات از توان شرکت خارج گشته است.
۴٫ دخالت عوامل خارج از شرکت ( شرکا، سهامداران، دولت و …) درامورشرکت به حدی است که،عملاکنترل شرکت ازدست مدیریت (بنیانگذار) خارج گردیده است.
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)
۵٫ جریان نقدینگی شرکت بیش از حد منفی است و شرکت توان برآوردن تعهدات مالی خود را ندارد.
۶٫ مدیریت در محاسبه هزینه‌ها و درآمدهای حاصل از حسابهای دریافتنی و موجودی جنسی شرکت، دقت کافی را ندارد.
۷٫ مدیریت برای تامین نقدینگی شرکت، اقدام به دریافت وامهای کوتاه مدت کرده است.
۸٫ مدیریت قراردادهای بزرگ و پرخطری را منعقد کرده است که، عملا، از توان شرکت خارج هستند.
۹٫ مشتریان معاملات خود را تکرار نمی‌کنند.
۱۰٫ علایم وظیفه شناسی در میان کارکنان کمتر مشاهده می‌شود و اغلب آنها تنها در وقت اداری در شرکت حضور می‌یابند(واعظ پور،۱۳۹۲).
۲-۳-۷- مرحله رشد سریع(Go-Go)

 

 

۱٫آشنای باسیره نبی اکرم.
۲٫به کارگیری رفتاری نبی اکرم درتبلیغات دینی.
۳٫تهیه و تدوین سیره اخلاقی نبی اکرم در تبلیغ.
۱-۸- روش تحقیق:
روش تحقیقی که در انجام این پژوهش به کار گرفته شده، به صورت کتابخانه‌ای و تحلیلی می‌باشد. در روش کتابخانه‌ای با مراجعه به کتاب المعجم المفهرس الألفاظ القرآن الکریم و فرهنگهای موضوعی آیات مربوط به هر بحث گردآوری شد، سپس با مراجعه به کتب در رابطه با تبلیغ، روایی، تفسیری و سیره کار مطالعه و جمع آوری مطالب مورد نیاز تحقیق صورت گرفت، بعد از تفکیک فیش‌ها و تنظیم و دسته بندی مطالب جمع آوری شده، تفکر و پردازش اطلاعات به روش تحلیلی، تطبیقی توصیفی انجام شد و تدوین بخش‌ها صورت گرفت و در پایان با توجه به متنوع بودن فیش‌ها سعی شده مطالب طوری تدوین و تحلیل شود که قرآنی بودن موضوع مورد غفلت واقع نشود.
۱-۹- تعریف مفاهیم و مصطلحات:
۱-۹-۲- اخلاق
«اخلاق» جمع واژه‌ی «خُلق» یا «خُلُق» و کلمه ای عربی است[۴۳]. «خُلق» یا «خُلُق» عبارت است از: «خوی، خصلت، عادت، طبیعت، نهاد و سرشت»[۴۴]. و از آنجا که «خُلق» درباره ویژگی های باطنی انسان به کار می رود[۴۵]، باید گفت «اخلاق» یعنی خویها، خصلتها، صفات و خصایص نفسانی پایدار که منشأ افعال نیک و بد آدمی‌اند. به عبارت دیگر، اخلاق، چهره‌ی نفس آدمی است و شخصیت معنوی وی را می سازد و می نمایاند.
۱-۹-۳- تبلیغ
مفهوم لغوی: «تبلیغ» واژه ای عربی، ثلاثی مزید و مصدر باب تفعیل است. معنای لغوی آن رساندن، رسانیدن و واصل کردن است.[۴۶] ریشه و مشتقات آن بارها در قرآن به کار رفته است. راغب اصفهانی در مفردات می نویسد:
بلوغ و ابلاغ یعنی رسیدن به انتهای مقصد، اعمّ از آنکه مقصد، مکان باشد یا زمان یا امری معیّن.[۴۷]
وی در ادامه، به کار رفتن «بلّغتُ» و «أبلَغتُ» و زیاد بودن استعمال «بلّغتُ» را در قرآن یادآور می شود و «بلاغ» و «تبلیغ» را هم معنا می شمرد.
مفهوم اصطلاحی: هر زبان و فرهنگی، واژه یا اصطلاح خاصّی برای بیان مفهوم تبلیغ دارد. در زبان عربی، علاوه بر «تبلیغ»، از «دعوت»، «اعلام»، «دعایه» و امثال آن و در فرهنگ غرب، به طور معمول، واژه «پروپاگاند»[۴۸] و یا «ایندوکترین ایشن»[۴۹] و در عرف فارسی اغلب از واژه «تبلیغ» و یا «تبلیغات» و یا «پروپاگاندا» استفاده می کنند که واژه‌ی لاتین آن به «آوازگری» نیز ترجمه شده است.
بِرنیز[۵۰] می گوید:
تبلیغات، به ویژه تبلیغات نوین، تلاشی است پیگیر برای ایجاد یا شکل دادن رخدادها به منظور تحت تأثیر قرار دادن روابط عامّه‌ی مردم با کاری فکری یا گروهی.[۵۱]
لاسول تبلیغات را چنین تعریف می کند:
در واقع می توان گفت تبلیغات، کوشش کم و بیش عمدی و سنجیده ای است که هدف نهایی آن، نفوذ در عقاید یا رفتار برای تأمین مقاصد از پیش تعیین شده است.[۵۲]
دایره المعارف فارسی، «تبلیغات» یا «پروپاگاندا» را به ایجاد نظر خوب یا بد نسبت به شخص، یا سازمان، عقیده یا چیزی از طریق تحت تأثیر قرار دادن افکار و عقاید مردم معنا می کند و توضیح می‌دهد: «تبلیغات ممکن است برای منظورهای دینی، اجتماعی، فرهنگی و یا سیاسی باشد»[۵۳].
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
نویسنده دیگری می نویسد: «آوازه گری یا تبلیغ، فعالیتی است برای دگرگون کردن عقاید عمومی از راه هایی غیرمستقیم و احیاناً پنهانی، با وسایلی مانند زبان، خط، تصویر، نمایش و…»[۵۴].
باید اذعان کرد تعریف های اصطلاحی زیادی برای تبلیغ ذکر کرده اند که تمامی آنها نزدیک به هم و شبیه اند. با این حال، ارائه یک تعریف اصطلاحی مورد وفاق برای این واژه امری بس دشوار است. ولی آنچه می تواند برآیند مشترکات انبوهی از تعاریف موجود باشد این است که تبلیغ عبارت است از: رساندن مجموعه اطلاعاتی به مخاطب به منظور اقناع و برانگیختن احساسات وی، به سود یا بر ضدّ یک موضوع.[۵۵]
مفهوم اصطلاحی تبلیغ، نخست در حیطه‌ی امور دینی به کار می رفت و سپس به تدریج در سایر حوزه ها نیز تعمیم یافت. البته در حوزه های خارج از دین، بیشتر از شکل جمع آن یعنی تبلیغات استفاده می کنند.[۵۶]
مفهوم اصطلاحی مذکور، مفهومی است وسیع که تمامی انواع تبلیغات را چه دینی و چه غیردینی شامل می شود؛ اما واضح و روشن است که مقصود ما از تبلیغ در این نوشتار، تبلیغ اسلامی است. بنابراین بی مناسبت نیست که تعریفی دیگر، و این بار برای تبلیغ اسلامی، ارائه کنیم.
تبلیغ اسلامی عبارت است از رساندن پیام الهی به شیوه روشنگرانه، از طریق ایجاد ارتباط و تشویق به پذیرش محتوای مورد نظر، با بهره گرفتن از ابزارهای مشروع هر عصر.[۵۷]
در نتیجه میان تبلیغ اسلامی و غیراسلامی تفاوتهایی هست؛ در تبلیغ اسلامی – برخلاف تبلیغ غیراسلامی – انگیزه‌ی الهی، معنوی و از روی عشق به هدایت انسانها وجود دارد. در تبلیغ اسلامی، پیام رسان شرط امانت و صداقت را رعایت می کند و بدون افزودن یا کاستن بر محتوای پیام، آن را به پیام گیرندگان می رساند و مهمتر از همه اینکه در تبلیغ اسلامی از ابزار و وسایل نامشروع و ترفندها و حیله های شیطانی استفاده نمی شود و ابزار آن همانند هدفش مشروع و مقدّسات؛ چرا که شعارِ مبلّغ اسلامی در به کارگیری وسایل تبلیغی این است که هدف وسیله را توجیه نمی کند.
در حقیقت، تبلیغ اسلامی شناساندن خوبیها و تشویق به انجام آن، و ترسیم بدیها و راه گریز و منع از آن است.[۵۸]
۱-۹-۴- اخلاق تبلیغ
تبلیغ، گام نهادن در مسیر هدایت انسانهاست و این امر از کسی ساخته است که خود هدایت شده باشد. پس مبلّغ باید هدایت یافته باشد تا بتواند دیگران را هدایت کند.
یکی از نشانه های هدایت یافتگی، بهره‌مندی از اخلاق نیکو و فضایل اخلاقی است. در میان انبوه فضایل اخلاقی، برخی بیش از سایرین برای مبلّغ ارزشمندند و سبب تسریع و پیشرفت وی در امر تبلیغ می شوند. به این گروه از صفات و ویژگی های نفسانی خاص که در فراهم آوردن زمینه‌ی توفیق در امر تبلیغ، تأثیر بارز و بسزایی دارند، «اخلاق تبلیغ» می گوییم.
۱-۹-۱- سیره
سیره در زبان عربی از ماده سَیر است. یعنی حرکت و رفتن. راه رفتن[۵۹]، سیره یعنی سبک و روش[۶۰]، و سیره بر وزن فعله نیز بر نوع دلالت می‌کند[۶۱]. مثل جِلسهَ و نیز به معنای کردار و رفتار است[۶۲].
«سیره» واژه ای عربی و اسم مصدر از واژه «سَیر» است. سِیر به معنای رفتن و سیر کردنِ در زمین است؛[۶۳] و نیز بر «گذاشتن»، «روان شدن» و «حرکت کردن» دلالت می کند[۶۴]. راغب اصفهانی در این باره می نویسد: «سیر یعنی گذشتن و عبور کردن در زمین»[۶۵].
سه حرف «سین»، «یاء» و «راء» به صورت «سیر»، حرکت در روز و نیز حرکت در شب را معنا می‌دهد؛[۶۶] در حالی که به صورت «سری» تنها حرکت در شب را می رساند.[۶۷]
از آنجا که وزن فِعلَه در زبان عربی بر نوع، کیفیت و هیئت عمل دلالت می کند، پس «سیره» به معنای حالت و چگونگی حرکت است. مانند: «جلستُ جلسه العبد؛ مانند عبد نشستم».
از این رو، معنای لغوی «سیره» عبارت است از «طریقه، هیئت و حالت»؛[۶۸] و نیز آن را به «سنّت»، «مذهب» و «راه و روش» نیز معنا کرده اند.[۶۹]
در این راستا، از «سیره فرد» به «صحیفه اعمال» و «کیفیت سلوک» او در میان مردم تعبیر می کنند.
راغب اصفهانی می نویسد: «سیره حالتی است که نهاد و وجود انسان و غیرانسان بر آن است؛ چه غریزی چه اکتسابی. چنانکه گفته می شود فلانی سیره و روشی نیکو یا سیره و روشی زشت دارد».[۷۰]
با توجه به آنچه بیان شد و با عنایت به آثار نگارش یافته در عرصه‌ی سیره، برای این واژه دو مفهوم اصطلاحی لحاظ می شود:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

 

فعالیتها و عملکردهای یک شخصیت در عرصه های مختلف، که با توجه به آثار نگاشته شده در سیره، این اولین مفهومی است که از این واژه به ذهن تبادر می کند و به نظر می رسد که این معنا استعمال بیشتر و رایج تری در میان سیره نویسان و تاریخ نگاران گذشته و حال داشته و دارد.

سبک، شیوه و قاعده رفتار؛ توجه به این معنا، رویکردی تازه و نو در سیره نگاری است. این جریان از عملکرد سیره نگاران پیشین انتقاد می کند و برخلاف آنان که به شرح حال نویسی و گزارش وقایع و اتفاقات زندگی پیامبر (ص) اکتفا می کردند، به شناخت و تبیین اصول و سبک رفتار و کردار پیامبر اکرم (ص) می پردازد.[۷۱]

سیره در اصطلاح: در این ارتباط علامه مرتضی مطهری درسیری درسیره نبوی:
سیر غیر از سیره است، سیر یعنی رفتار هر کسی در عالم همچنان که گفتار دارد، رفتار هم دارد، ولی سیره عبارت است از سبک و اسلوب و متد خاصی که افراد صاحب اسلوب و سبک و منطق در سیر خودشان به کار می برند، همه مردم سیر دارند ولی همه مردم سیره ندارند، یعنی این چنین نیست که همه مردم در رفتار خودشان، از یک منطق خاص پیروی بکنند و یک سلسله اصول و رفتار خودشان داشته باشند که آن اصول، معیار رفتار آنها باشد[۷۲].
بنابراین می توان گفت که سیره همان منطق عملی است که دارای اصول ثابت و استوار است، اصولی که راهنمای عملی ایمان است[۷۳].
۱-۱۰- جمع بندی فصل اول
در فصل اول ازتحقیق که کلیات محسوب می شود، بعد از مقدمه و بیان مساله به تبیین موضوع و اهمیت و ضرورت آن پرداخته شد که این ضرورت و اهمیت از نگاه قرآن، پیامبر و ائمه اطهار است.
اهمیت موضوع ام را که انتخاب شده، بیان کردم هم از منظر قرآن، پیامبر و هم از منظر ائمه آن را بررسی کردم. چون در واقع موضوع تبلیغ و هدایت مردم از اصلی ترین و مهمترین برنامه های پیامبران الهی بود و از آدم تا خاتم و پس از آن ادامه دارد و یک موضوع بسیار مهمی است که بی‌توجهی به آن خشم خداوند و ائمه را به دنبال دارد .و بعد فواید علمی و کاربردی موضوع بیان شده، و پیشینه تحقیق نیز مورد بررسی قرارگرفته. اما پیشینه تاریخی تبلیغ، که شامل: پیش از اسلام، در اسلام، و درعصر حاضر. چون زندگی انسانها دارای فراز نشیب فراوان است و تبلیغ و ارتباطات فکری و اعتقادی همواره بوده و هست و در هر عصر با ابزار خودش. ولی امروزه چون جهان تبلیغات و ارتباطات است و در واقع نبرد امروز نبرد اندیشه هاست و در واقع تبلیغ و تبلیغات است که سرنوشت نبرد را رقم می زند. چون استکبار جهانی در واقع از هر حربه استفاده می کند تا اذهان عمومی را تسخیر کند. و در اینجاست که حس انسان دوستی و حقیقت طلبی است که ایجاب می کند که انسان هایی مسلمان، مؤمن وارسته و آراسته به فضایل اخلاقی، به عنوان مبلغ اسلامی، قدم به میدان بگذارند و همچون پیامبر اکرم (ص) به هدایت و ارشاد انسانها قیام کنند و آنها را از دسیسه های شیاطین روزگار آگاه کنند و به آیین ناب محمدی فراخوانند. و تبلیغ اسلام از رسول گرامی شروع شد تا عصر غیبت امام زمان (عج) ادامه یافت و در دوران غیبت کبری، مسئولیت تبلیغ بر دوش عالمان شیعه است و به امید روزی که انتظار به پایان برسد و عالمان شیعه تبلیغ را بدون دشواری از حضرت حجت بگیرند و منجی بشریت تحول اساسی در تبلیغ ایجاد کند.
سوالات، هدف، و روش از این تحقیق هم در این فصل بیان شده است.
در پایان این فصل، کلیدواژه ها بیان شده که عبارتند از:
اخلاق، تبلیغ، اخلاق تبلیغ، سیره.

 

فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق

۲-۱-
تاریخ تفکر، بیانگر این نکته است که فرق نهادن میان نیک و بد از دغدغه‌های دیرین آدمی است.
با همه کوشش به کار رفته، اختلاف عقیده در این باب، هنوز باقی است. از رساله کرایتون افلاطون تا فلسفه اخلاق معاصر، در این باره فراوان سخن گفته شده، ولی پیش از فیلسوفان و بیش از آنان، ادیان در این باب سخن گفته اند. اغراق نیست اگر گفته شود در روزگار بحران زده کنونی، آنچه از اخلاق برای آدمیان باقی مانده، میراث ارزشمند انبیاء است و اصولاً اخلاق بدون دین، اخلاقی بی‌پشتوانه و اساس است.
از این رو، پیامبر خاتم (ص) کامل کردن کرامتهای اخلاقی بشر را از اهداف رسالت خود شمرده است: «انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق»[۷۴] و نیز فرموده است: «الخلق الحسن نصف الدین»[۷۵]. خداوند هم در توصیف برترین بنده خویش چنین فرموده: وَإِنَّکَ لَعَلَی خُلُقِ عَظیمٍ[۷۶].
تأکید فراوان اسلام بر به دست آوردن فضیلتهای اخلاقی و پرهیز از بدیها، نشان از توجه ویژه به تربیت اخلاقی انسان است. اسلام گرچه نگاهی خوشبینانه به طبیعت آدمی دارد و گوهر وجودی و فطرت انسان را حق شناس و حق جو شمرده: فَأَلهَمَهَا فُجُورَها وَ تَقوَیها[۷۷]، ولی شکوفا ساختن این فطرت را نیازمند تربیت می داند.
آنچه از تعالیم اخلاقی و تربیتی اسلام در عرصه تربیت اعتقادی و رفتاری انسان در سنین مختلف رشد و نیز مسئولیت خانواده و اجتماع در فراهم ساختن زمینه های آن بیان شده، همگی هدفی یگانه را پی می جویند که از آن به عنوان قرب الهی یاد می شود. فراموش کردن این حقیقت که تعالی انسان در گرو توجه به خداوند و تقرب جستن به وی است، به مثابه از خود بیگانگی شمرده شده است:
وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّـهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ[۷۸]…
علاوه بر این، ادیان و به ویژه اسلام، بر ارائه الگوهای اخلاقی و تربیتی تأکید دارند. چهره تابناک انبیاء و اولیاء همواره درس آموز و الهام بخش طالبان رشد و کمال بوده است: لَّقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّـهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ[۷۹]… ، قَدْ کَانَتْ لَکُمْ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ فِی إِبْرَاهِیمَ وَالَّذِینَ مَعَهُ[۸۰]… .

 

فصل سوم: داده های تحقیق

 

آشنایی با سیره عملی پیامبر اکرم (ص) در تبلیغ

۳-۱- بخش اول
تبلیغ درسیره رسول الله(ص)
«تبلیغ» کلمه‌ای است که در قرآن مجید زبان استعمال شده است. در قرآن کریم، از پیغمبران خدا به عنوان مبلغان رسالات الهی یاد شده است. البته منحصر به پیغمبران نیست، غیر آنها هم هست، مثلاً قرآن از زبان پیغمبر نقل می کند که: یا قُومَ لَقَدْ اَبْلَغْتُکمْ رسالَه رَبی وَ نَصحت لَکُمْ وَلکِن لا تُحِبّونَ الناصِحین.
و یا در مورد پیغمبران می گوید: ما عَلَی الرسول الّا البلاغ. عرض این است که کلمه‌ی «بلاغ» «تبلیغ»، «یبلغون» و آنچه که مربوط به این ماده است. معنای این کلمه چیست؟ به نظر من بدبختانه این کلمه در عرف امروز سرنوشت شوم، یعنی معنای منحوس و منفوری پیدا کرده، به طوری که امروز در عرف ما فارسی زبان‌ها، تبلیغ [یعنی راست و دروغ جور کردن، و در واقع فریبکاری و اغفال برای به خوردِ مردم دادن یک کالا]. مفهوم اغفال به خودش رفته است، و لذا گاهی اوقات که کسی درباره‌ی موضوعی صحبت می کند، وقتی می خواهد بگوید اینها اساسی ندارد می گوید: آقا اینها همه تبلیغات است، همه دروغ و فریبکاری است. بدین جهت گاهی می‌بینیم بعضی‌ها با استعمال این کلمه در مورد امور دینی موافق نیستند. ولی به نظر من اگر کلمه‌ای معنای صحیحی دارد و آن معنای صحیح در استعمالات قرآن مجید و نهج البلاغه آمده است، نباید به جرم اینکه معنای تحریفی پیدا کرده است، آن کلمه را مجازات کنیم بلکه باید همیشه معنای صحیحش را به همه مردم بگوییم.
ابلاغ به معنای رساندن یک فکر و یا یک پیام است، یعنی در مورد رساندن چیزی به فکر و روح و ضمیر و قلب کسی به کار می رود. و لهذا محتوای ابلاغ نمی تواند یک امر مادی و جسمانی باشد. حتماً یک امر معنوی و روحی است، یک فکر و یک احساس است. به عبارت دیگر، معمولاً ابلاغ را در مورد پیام‌ها و سلام‌ها و امثال اینها به کار می‌برند. می‌گویند: ابلاغ پیام کرد، یعنی فکری را، پیغامی را به دیگران می‌رساند، در مورد چنین چیزهایی، کلمه‌ی «تبلیغ» و «ابلاغ» به کار می‌رود[۸۱] و در واقع تبلیغ همان رساندن پیام است، با بهره گرفتن از ابزار مناسب و مؤثر. اما امروز، برای جذب انسانها به افکار و عقاید مختلف تبلیغات وسیعی صورت می‌گیرد و صاحبان مکاتب برآنند تا با بهره گرفتن از تبلیغ مناسب مردم را پیرو خویش سازند و اندیشه های خود را بر آنان تحمیل کنند[۸۲]. اما در اسلام، مراد از تبلیغ آشنا نمودن مردم با احکام اسلامی و معارف الهی است و بشارت دادن مؤمنان و انذار و هشدار مخالفان است.
در قرآن کریم برای تبلیغ، کلمات «انذار»، «ابلاغ»، «تبشیر»، «تخویف»، «هدایت»، «ارشاد»، «دعوت»، و «امر به معروف و نهی از منکر» آمده است که هر یک به بعدی از ابعاد تبلیغ، اشاره دارد.
بلاغ: