هموارسازی سود ،توانایی سود در پیش بینی سود دوره های آتی را افزایش می دهد،اما توانایی سود در پیش بینی ااقلام تعهدی آتی را افزایش نمی دهد

 

 

 

اعتمادی، حسین و جوادی مژده محمد علی

 

 

۸۹

 

 

عوامل موثر در ارتباط بین هموارسازی سود و سو دآوری شرکت ها

 

 

میزان سود آوری شرکت ها بر هموارسازی سود آنها تاثیر گذار است.این موضوع ممکن است از این واقعیت ناشی شده باشد که وجود نوسان در جریان سود ،تاثیر نامطلوب شدیدتری بر این نوع شرکت ها دارد

 

 

۲-۱۶-تحقیقات خارجی و داخلی در زمینه نسبت مالی اهرمی
۲-۱۶-۱ تحقیقات خارجی
بارلف در سال ۱۹۹۰ در تحقیق به عنوان “بررسی محتوای اطلاعاتی نسبت های گردش وجوه نقد”به مقایسه محتوی فزاینده اطلاعاتی نسبت های صورت گردش وجوه نقد با محتوایاطلاعاتی نسبت های حاصل از صورت سود وزیان و ترازنامه پرداخت.نتیجه تحقیق به شرح ذیل است :”نسبت های مالی استخراج شده از صورت گردش وجوه نقد در مقایسه با نسبت مالی اهرمی استخراج شده از صورت سود و زیان و ترازنامه ارتباط بیشتری با بازده سهام دارند”
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)
دیتر و همکاران(۱۹۹۸)طی تحقیقی تاثیر نقدینگی را بر روی نرخ بازده یهام مورد بررسی قرار دادند. در این تحقیق نرخ گردش موجودی کالا به عنوان معیار اندازه گیری نقدی مورد استفاده قرار گرفت .دوره زمانی تحقیق از سال ۱۹۶۳-۱۹۹۱ بود. خط رگرسیون مقطعی بین نرخ بازده سهام (متغییر وابسته)و تغییر نرخ گردش موجودی کالا به عنوان متغییر نرخ بازده سهام (متغییر وابسته)و تغییر نرخ گردش موجودی کالا به عنوان متغییر مستقل ایجاد شد.نتایج نشان دادند که گردش موجودی کالا به عنوان متغییر مستقل ایجاد شد. نتایج نشان دادند که گردش موجودی کالا به طور منفی با نرخ بازده سهام در ارتباط می باشد.
مطالعات انجام شده داخلی
عبدلی(۱۳۷۹)رابطه بین نسبت بدهی و بازده سهام بررسی کرد.مساله اصلی این تحقیق بررسی شکل گیری تئوری ساختار سرمایه و نیز اثر تغییر در آن با بهره گرفتن از اهرم ،بر ارزش سرکت در بازار بورس تهران بود.علوه بر این میزان حساسیت و عکس العمل بازار سرمایه نسبت به ریسک شرکت ها به دلیل استفاده آنها از بدهی در ساختار سرمایه خود،مورد بررسی قرار گرفت.تحقیق در دوره زمانی ۱۳۷۵ تا۱۳۷۸ بوده در چهار گروه از صنایع خاص همچون داروسازی ، نساجی ،سیمانو لوازم خانگی انجام شد.نتایج تحقیق نشان داد که فقط در صنعت داروسازی ،بین نسبت بدهی و بازده مورد انتظاررابطه مستقیم و با اهمیت وجود داردو برای بقیه صنایع ارتباط ضعیف بوده یا اصلا وجود ندارد.
دکتر تقی بهرام فر و نقی فاظلی تحقیقی با عنوان “بررسی رابطه شاخص نقدینگی و ارزشیابی با بازده سهام “انجام دادند.این تحقیق در سالهای۱۳۷۶ الی۱۳۷۸و در شرکتهای پذیرفته شده در بورسی اوراق بهادار تهران صورت پذیرفته است.در تحقیق از روش پیمایشی استفاده شده است.تعداد ۳۰نمونه از شرکت های سودده و فاقد ماده۱۴۱ قانون تجارتانتخاب شده اند.برا تحقیق اطلاعات از آماره t ودرسطح اطمینان۹۵ درصد استفاده شده است.
۱۷-۲- خلاصه فصل
فصل حاضر به تفصیل راجع به ادبیات تحقیق بحث گردید و مباحثی نظیر قدمت هموار سازی سود, تعاریف متفاوتی که متفکران صاحب‌نظران علم حسابداری و مالی راجع به هموار سازی سود ارائه کرده‌اند آمده، انواع هموار سازی سود (هموار سازی واقعی هموار سازی مصنوعی) بیان گردیده، انگیزه‌های هموار سازی سود به تفصیل مورد بحث قرار گرفت . ابزارهای هموار سازی مصنوعی سود، عوامل موثر بر هموار سازی سود، تحقیقاتی که در مورد تاثیر هموار سازی سود بر بازده شرکت‌ها که مبنای تحقیق حاضر نیز می‌باشد و در بورس نیویورک صورت گرفته است آمده تحقیقاتی که در مورد مدل سرمایه‌گذاری دارائی‌های سرمایه‌ای در بورس تهران و کشورهای خارجی صورت گرفته بود آمد و در نهایت تحقیقاتی که در مورد هموار سازی سود در ایران صورت گرفته است به آن پرداخته شد.
حسابداری
در فصل بعد راجع به روش تحقیق و آزمون‌های مورد استفاده برای بررسی هر یک از فرضیات تحقیق گفته خواهد شد.
فصل سوم
روش تحقیق
۳-۱ روش شناسی تحقیق:
تمامی تحقیقات علمی ،براساس دو مبنای الف)هدف و ب)ماهیت ،روش،طبقه بندی می شود.تحقیقات بر مبنای هدف خود در سه دسته تقسیم می شوند.تحقیقات بنیادی ،کاربردی وعلمی.همچنین بر مبنای ماهیت و روش ،تحقیقات علمی را می توان در پنج گروه تاریخی ،توصیفی،همبستگی ،علی و تجربی قرار دارد
این تحقیق بر مبنایی هدف ،از نوع کاربردی و بر مبنای ماهیت و روش ، از نوع همبستگی به حساب می آید.
۲-۳ متغیرهای مورد بررسی
متغییرها:
متغییر مستقل
متغییر مستقل :نسبت های اهرمی مالی می باشد : و برای محاسبه متغییر مستقل (نسبت های اهرمی مالی (Y=از رابطه منابع مالی مورد استفاده واحد تجاری را از لحاظ بدهی یا حقوق صاحبان سهام تعیین و ارزیابی می کند و در واقع نحوه ترکیب آنها را بررسی می نماید.
مهمترین نسبت های اهرمی عبارتند از نسبت بدهی ،نسبت کل بدهی به حقوق صاحبان سهام
نسبت بدهی :این نسبت از تقسیم جمع بدهی به جمع دارایی بدست می آید.
نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام : این نسبت از تقسیم کل بدهی ها به حقوق صاحبان سهام بدست می آید.
متغییر وابسته
متغییر وابسته در این تحقیق هموارسازی سود است .نوسان های سود را می توان با بهره گرفتن از اقلام تعهدی ،هزینه های اختیاری ،تغییر در روش حسابداری ،زمان بندی وقوع رویدادها تغییر زمان بندی فروش دارایی های ثابت ،زمان پذیرش تغییرات اجباری و نظایر آن هموار نمود. برای اندازه گیری هموارسازی سود از همبستگی منفی بین عامل تغییرات اقلام تعهدی اختیاری و تغییرات در سود از قبل پیش بینی شده استفاده شد.این شیوه اندازه گیری فرض می کند که یک سری سود از قبل مدیریت شده وجود دارد و مدیران از اقلام تعهدی اختیاری برای تهیه گزارشهای هموارسازی سود استفاده می کنند.هموارسازی سود بیشتر ،در همبستگی منفی بیشتر میان DAP ∆ و PDI∆ نمایان می شود .برای برآورد اقلام تعهدی اختیاری ،شیوه مقطعی مدل جونز اصلاح شده توسط کتاری و همکاران (۲۰۰۵)به کارگرفته شد :
=)+
در این رابطه :Accruals جمع اقلام تعهدی است که از طریق کسر کردن “جریان نقدی و عملیاتی ،بازده سرمایه گذاری و سود پداختی بابت تامین مالی و مالیات بر درآمد بجز سود سهام پرداختی “از سود خالص بدست می آید . در واقع در استانداردهای حسابداری بین المللی و آمریکا ،چون صورت جریان های نقدی سه بخشی است ،برای محاسبه اقلام تعهدی تنها جریان نقدی عملیاتی از سود خالص کسر می شود ،اما چون در بورس اوراق بهادار تهران ،شرکتها صورت جریان نقدی طبق استاندارد حسابدای ایران ،پنج بخشی گزارش می کنند ،باید برای محاسبه اقلام تعهدی “سه بخشی اول صورت جریان نقدی “از جمع اقلام تعهدی کسر می شد . البته “سود سهام پرداختنی”چون در استاندار ایران همچنان در بخش بازده سرمایه گذاری و سود پرداختنی بابت تامین مالی اراه می شود باید از مجموع سه بخش اول مستثنی شود .∆sales تغییرات در فروش :PPE اموال ماشین آلات و تجهیزات ناخالص که همگی ssets∆دارایی های ابتدایی دوره (پایان دوره قبل )یکنواخت شده اند . ROA که بازده دارایی هاست به عنوان یک متغییر کنترل کننده اضافی محسوب می شود.اقلام تعهدی اختیاری ،انحراف اقلام تعهدی واقعی از اقلام تعهدی واقعی از اقلام تعهدی غیر اختیاری (NDAP)است.
DAP =NDAP-
NDAP= ++cRoe+
سود از قبل پیش بینی شده نیز با کسر اقلام تعهدی اختیاری از سود خالص به دست می آید :(PDI=NI-DAP) واحد تجاری با همبستگی منفی بیشتر از نظر هموارسازی سود در درجه بالاتری قرار می گیرند .در این پژوهش واحد تجاری با توجه به مقدار هموارسازی سود بین (۰و۱)رتبه بندی می شوند .برای مثال ،اگر ۱۰شرکت که از نظر مقدار موارسازی سود از (کمتر به بیشتر )مرتب شده اند ، بر اساس طبقه بندی شوند ،به آنها به ترتیب اعداد “۱/. و۲/.و…..و۹/.” نسبت داده می شود . در واقع در شیوه سنتی مرتب سازی شرکت ها بر اساس هموارسازی سود ،یک شاخص برای هموارسازی انتخاب میشود وشرکت را به دو دسته هموارساز وناهموارساز تقسیم می کند و به این شکل بخش زیادی از شرکت ها از بررسی بعدی حذف می شوند.
Leverge(
Leverge(AS)=
Leverge(FA)=

 

برای

خدا همزمان با موجودات زمانی وجود دارد پس ویژگیهای خدا تغییر می­ کند.

خدا عالم مطلق است لذا خداوند می­داند هم ­اکنون چه ساعتی است پس زمانمند است.(همان)

نقدهای ابدیت و بی­زمانی فراوان است ولی اینوگن این صفت را خیلی کم توضیح داده است.
تغییر ناپذیر: یعنی اوصاف خدا تغییر نمی­ کند. متفکرانی چون ارسطو، فیلون، بوئتیوس، آگوستین، آنسلم، آکوئیناس و در قرن بیستم الئنور استامپ و نورمن کریستمن این وصف را به خدا نسبت داده­اند. از قرن بیستم اندیشمندانی چون وایتهد، هارتشون و ریچارد سوئین برن نقدهایی بر آن وارد کردند. ازجمله:

 

 

موجود کامل مطلق قدرت بر فاعلیت خواهد داشت یعنی می ­تواند از روی قصد علت وقوع اشیا بشود یعنی علت چیزی که از قبل نبوده و این لازمه آنست که خدا اراده کند چیزی بشود و این یعنی تغییر.

خدا باید به اشیا همانطور که هستند علم داشته باشد، برخی اشیا تغییر می­ کنند لذا خداوند باید به این اشیا در حال تغییر علم داشته باشد و علم به تغییر در معلوم مستلزم علم به تغییر در عالم است.(همان)

اینوگن توضیح خاصی در مورد تغییر نمی­دهد فقط آن را توصیف می­ کند.
نویسنده کتاب مسأله شر مجموع صفات خدا را حاصل تلاش آگاهانه و مستمر متفکران برای بدست دادن بزرگترین موجود ممکن از تصور آنسلمی بیان می­دارد. از نظر نویسنده این صفات کاملند و نمی­توان صفت دیگری بدانها افزود. شاید این اولین دسته­بندی باشد که بدین طریق از این صفات ارائه شده است و باید اذعان کرد ابتکار مؤلف در همین است. هر یک از این صفات قبلاً هم مورد بحث بوده اما انسجامی که نویسنده به آنها داده، جالب است که در نهایت مجموع این صفات عقیده بزرگترین موجود ممکن آنسلمی را فراهم می­آورد. در اینجا گریزی می­زنیم به ابتدای مبحث که نویسنده نظر کانت را مبنی بر عام بودن نظریه­ های الهیاتی رد می­ کند؛ و گفتیم شاید به دلیل وفادار ماندن به عقیده آنسلمی این کار را کرد؛ به نظر می­رسد اینطور است. و در نهایت اینوگن به سؤالاتی که در آغاز فصل دوم مطرح کرده پاسخ می­دهد.
«مفهوم خدا تصور بزرگترین موجود ممکن است نه مفهوم متشکل از صفات یکپارچه­ای که برشمرده است. این صفات فقط می­خواهد به زبانی انسانی خاص­ترین مضمون را برای انتزاعی­ترین و عام­ترین مفهوم ,بزرگترین موجود ممکن، فراهم کند و نشان دهد این موجود شبیه چه چیزی است.»
درمبحث بعدی به اشکال فلسفی می ­پردازد: وقتی می­گوییم برهانی مخدوش است، منظور ما از مخدوش خواندن آن چیست؟ فیلسوف دلیل می­آورد اما دلایل فلسفی قطعیت دلایل ریاضی را ندارد و اگر آن دلایل قطعی نیستند هدف از طرح آنها چیست؟ مزیت آن چیست؟ آیا اصلاً موفقیت و شکست یک برهان معنا دارد؟
در واقع غیر از نظریات بنیادین فلسفی، بقیه نظریات فلسفی موفقند به شرط اینکه به نسبت شرایطی که برهان در آن ارائه می­ شود، مورد ارزیابی قرار گیرند. در توجیه موفقیت و شکست فلسفی باید به هدف فیلسوف و ویژگیهای مخاطبان فیلسوف توجه داشت.
آخرین گام مبحث برهان فراگیر شر است. مقدمات این برهان عبارتند از:

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

 

ما میزان بسیار زیادی شر واقعاً هولناک در جهان می­یابیم.

اگر خدایی وجود داشت نباید میزان بسیار زیادی شر واقعاً هولناک در جهان می­یافتیم.

پس: خدایی وجود ندارد.

این جملات یادآور جملات پترسون و دیگران است:
تفسیر منتقدان از مسأله منطقی شر بستگی به گزاره­هایی دارد که در باب شر اختیار می­ کنند. مثلاً عده­ای از منتقدان معتقدند که صرف وجود شر با وجود خدای ادیان توحیدی ناسازگار نیست بلکه کثرت شر در عالم است با وجود چنان خدایی ناسازگار می­افتد. در واقع مبنای این رأی آنست که خدا وجود اندکی شر را روا می­دارد اما مقادیر زیاد شر را جایز نمی­داند.(ص ۱۷۹)
ما برهان شر را در مقایسه با براهین محدود شر بررسی می­­کنیم. مقدمات «برهان فراگیر شر» که مد نظر نویسنده است جملات بالا را به ذهن متبادر می­ کند. در اینجا او به نقد نظریات لایب نیتس و پوپ می ­پردازد که سعی در توجیه شرور جهان در متن یک مجموعه یا یک کل را دارند. به نظر می­رسد او نیز همچون پلنتینگا تئودیسه را قبول ندارد. با توجه به داستان برادران کارامازوف ما نمی­توانیم وجود شرور را انکار کنیم.(pp46-250 ،۱۹۷۶،dostoeski) برخی متفکران معتقدند حادثه­ای مثل کشتار ترکها در بلغارستان در صورتی شر خواهد بود که کلّ جهان را دربر گیرد و چون چنین اتفاقی نمی­افتد پس جهان فاقد هرنقطه و لکه شری است و آنچه به نظر ما انسانها می­رسد بخاطر ابعاد محدود دید ماست؛ ترسها و قساوتهای جهان ما، مانند قطعات ناموزون یک قطعه موسیقی­اند که به تنهایی زشت و در کل بسیار زیبا هستند. از طرفداران این نظریه می­توان لایب نیتس و پوپ را نام برد.
به نظر اینوگن در این مبحث برخلاف بسیاری از کسانی که با مورد نقد قرار دادنِ برهان شر مخالفند، آن را نقد می­کنیم. از جمله این کسان می­توان جان استوارت میل را نام برد؛ (p7-186، ۱۸۷۸،Stuart Mill)
نویسنده بهترین راه برای ارائه برهان فراگیر را در طرح دفاعیه اراده آزاد می­داند. این شکل پیچیده دفاع مبتنی بر اختیار را می­توان در کتاب خدا، اختیار و شر از آلوین پلنتینگا دید؛ وی معتقد است موحدان دو راه در پیش دارند:

 

 

پاسخ سنتی به مسأله شر براساس نظریه عدل الهی برای مجاز دانستن شر مبنی بر اینکه اگر خدا دلیل

خوبی برای روا داشتن شر دارد پس شر بیانی علیه وجود خدا نیست. لذا انسان باید هدفهای الهی را
تشخیص دهد.

 

 

خداباور اثبات کند که وجود شر با وجود خدا ناسازگار نیست.

او خود نظریه­ های عدل الهی را رد می­ کند وبه گزینه دوم پایبند است. وی اظهار می­دارد:
«چرا باید فرض کنیم اگر خداوند دلیل موجهی برای تجویز شر داشته باشد، شخص خداپرست نخستین کسی خواهد بود که از دلیل پیش گفته آگاهی دارد؟»(ص ۲۴۸)
بنابراین تنها یک راه باقی می­ماند: از آنجا که تئودیسه رد می­ شود پس از طریق دفاعیه و از جمله دفاعیه اراده آزاد به برهان فراگیر شر باید پاسخ داد.
۳-۲- خلاصه فصل­ها:
۱-۳-۲- فصل اول
پیتر ون اینوگن فصل اول را به «مسأله شر» و «برهان بر مبنای شر» اختصاص می­دهد. نکته اصلی این فصل اینست: رابطه برهان شر با مسأله شر چیست؟ گاهی مسأله شر همان مسأله ارزیابی شر است، گاهی برهان شر، به عنوان تعریف مسأله شر به کار می­رود. اما از آنجا که تعریف معنا را محدود می­ کند و مسأله شر معنای محدودی ندارد، نمی­توان آن را به عنوان تعریف به کار برد. در واقع مسأله شر طیف وسیعی از مسائل را در بر دارد که ما در نگاه اول آنها را به مسائل عملی و نظری تقسیم می­کنیم. مسائل عملی خود به دو دسته شخصی و ارشادی تقسیم می­شوند که مسائل شخصی نیز به مسائل مربوط به خود شخص و مسائل مربوط به دیگران قابل تفکیک­اند.
در گام بعدی مسائل نظری به مسائل احتجاجی یا دفاعی و اعتقادی یا اصولی تقسیم می­شوند.
مسائل عملی مسائلی­اند که هنگام مواجهه با شر، در مقابل موحدان قرار می­گیرند. مسائل شخصی مثل زلزله لیسبون یا هولوکاست و مسائل ارشادی مثل راهنمایی یک شخص که مسئول خیر روحی دیگران است مثلاً یک کشیش.
مسائل اعتقادی مسائلی­اند که الاهیدانان برای پاسخ به آنها خود را مسؤول می­دانند و احتمالاً در پاسخ به تئودیسه­ها و دفاعیه­ها ارائه شده ­اند.
مسائل احتجاجی در دو حالت مطرح می­شوند:
الف) وقتی دشمنان توحید از شر برای یک حمله بیرونی به توحید استفاده می­ کنند.
ب) وقتی موحدان بی­آنکه مورد حمله بیرونی قرار گیرند، در درون خود با این چالش فکری مواجهند که چگونه یک خالق عاشق و مقتدر وجود شر را روا می­دارد. در اینجا تا حدّ زیادی با برهان شر مرتبط است زیرا درصدد پاسخ به آن است.
از آنجا که براهین شر متفاوتند، مسائل مطرح شده بر اساس آ نها نیز متعدد است؛ مثلاً فلاسفه براهین منطقی شر را برای ناسازگاری وجود خدا و شر و براهین قرینه­ای- معرفتی و استقرائی را برای عدمِ وجود خدا به کار می­برند. اما نویسنده بجای این تمایزات، تمایز بین برهان فراگیر و برهان محدود شر را به کار می­برد که اولی می­گوید جهان دارای شرور زیاد است و خدای مقتدر چنین شروری را روا می­­دارد و دومی به شرور خاصّ مثل مرگ یک بچه گوزن و هولوکاست اشاره دارد. به نظر مؤلف ما نمی­توانیم از براهین محدود به براهین فراگیر برسیم زیرا برهان فراگیر قاعده خاصی است که نمی­توان بوسیله آن براهین محدود را توجیه کرد. در واقع برهان فراگیر، برهانی نظری است که نمی ­تواند وقایع و امور بد خاص را که عملاً اتفاق می­افتند، توجیه کند. این باعث چالشهای فکری جدیدی می­ شود که در این فصل بدان می ­پردازد.
اما فرق بین مسائل نظری و عملی را می­توان با مثالی نشان داد: ما نمی­توانیم در جواب مادری غمزده که بچه­اش را در اثر سرطان خون از دست داده است، با توجه به برهان فراگیر شر بگوییم که خدا برای این کار دلیل خوبی داشته است. زیرا این پاسخ او را تسکین نمی­دهد همانطور که ما را هم اگر در شرایط آن مادر غمزده بودیم تسکین نمی­داد. با اینهمه بین مسائل نظری و عملی ارتباطی هم وجود دارد. مباحث نظری شر موادی برای مباحث ارشادی فراهم می­ کند که کشیش یا مقام روحانی می ­تواند در مقام پاسخ به کار ­برد. با تمام این توضیحات مؤلف وظیفه خود را فقط این می­د­اند که اثبات کند برهان شر مخدوش است و به همین دلیل ابتدا باید معنای کلمه “شر” را مشخص کنیم . به نظر می­رسد شر در فرهنگهای مختلف، معناهای مختلفی دارد. اما با وجود همه این تفاوتها مسأله شر یک معنا بیشتر ندارد: مسأله­ای که وجود واقعی امور بد را برای موحدان مطرح می­ کند. هم الاهیدانان طرفدار مکی و هم فیلسوفی به نام سوزان نیمن معتقدند مسأله­ای به نام مسأله فراگیر شر مطرح بوده که هم ملحدان و هم موحدان با آن درگیر بوده ­اند. مؤلف علاوه بر اینکه اثر نیمن را اثری تاریخی می­داند تا فلسفی، اشتباه او را نسبت به اشتباه طرفداران مکی آگاهانه­تر و بنابراین نابخشودنی­تر می­یابد. او معتقد است نیمن مسأله­ای که مستلزم وجود خداست با مسأله­ای که خدا را دربر ندارد، خلط کرده است. به نظر نیمن زلزله لیسبون و هولوکاست و دیگر شرور محدود و مسائل بنیادین شر مسائل مشابهی هستند. در واقع با توجه به توضیحات قبلی نویسنده مسائل محدود و فراگیر شر با توجه به نظر نیمن مشابه خواهند بود و همه تحت یک مسأله بنام مسأله فراگیر شر می­گنجند. از نظر نیمن مسأله شر مسأله درک معناست. به نظر نویسنده مسأله شر مربوط به وجود خدا و شر و کاملاً دینی است نه فرادینی.
۲-۳-۲- شرح فصل ۲:
نویسنده در فصل دوم قصد دارد با ارائه اسماء و صفات الهی، تصوری از خدا برای مخاطب فراهم کند. اسماء و صفاتی که مورد قبول پیروان سه دین بزرگ ابراهیمی یعنی یهود – مسیحیت و اسلام است و الاهیدانان قرن نوزدهم و بیستم بر این اوصاف توافق نظر داشته اند. این اوصاف عبارتند از: تشخّص- قادرمطلق- اخلاقاً کامل – ابدی- تغییرناپذیر- حاضر- واجب و یگانه.
در تشخّص ما موجودی را با “تو” مخاطب قرار می­دهیم و لازمه قادر مطلق بودن آنست که موجود قادر مطلق هر چه به لحاظ متافیزیکی ممکن است، انجام دهد. در اینجا نویسنده به نقد نظریه امکانِ منطقی می ­پردازد و آن را بی­معنا می­داند در صورتی که عدمِ امکانِ منطقی را معنادار می­یابد.
با این اوصاف، تعریف قادر مطلق که یکی از ویژگیهای برجسته مفهوم خداست، اشکال دارد و مؤلف هیچ تعریف جایگزینی هم برای آن نمی­شناسد. ولی تعریف برخی متفکران الاهیدان را برای توجیه قدرت مطلق به کار می­برد که تعریفی است دارای سازگاری منطقی: “خدا نمی ­تواند x را انجام دهد” با گزاره “خدا قادر مطلق است اگر x به لحاظ متافیزیکی ناممکن باشد” ناسازگار است. دلیل دیگر وی برای پذیرش این گزاره با استناد به نظریه استلزام منطقی آکوئیناس است که وی عدم امکان منطقی را از آنهم غنی­تر می­داند. او همچنین نظریه قادر مطلق دکارتی را رد می­ کند زیرا به نتیجه­ای باطل منجر می­ شود و در فصل چهار بدان می ­پردازد.
یکی دیگی از اسماء الهی عالم مطلق است.
براساس تعریف دوم موجود عالم مطلق هم باور دارد وقتی من درمعرض امتحان آینده قرار گیرم راست خواهم گفت وهم باور دارد در امتحان آینده من دروغ خواهم گفت وبه لحاظ متافیزیکی ناممکن است عالم مطلق باور اشتباهی داشته باشد؛ در اینصورت من چگونه حق انتخاب آزاد خواهم داشت با توجه به اینکه او همه چیز را از قبل می­داند و از طرفی می­دانیم اگر اراده آزاد نباشد انسان هیچ کاری انجام نمی­دهد.
وصف بعدی اینست که موجود قادرمطلق و عالم مطلق اخلاقاً کامل است؛ یعنی او اصلاً مورد نقد اخلاقی قرار نمی­گیرد چون کارهای او همه درست است. آنچه در انسان نقص اخلاقی است در خدا نقص نیست.
صفت بعدی جاودانگی است که غالباً در سرودها و نیایش­ها دیده می­ شود. این وصف از منظر عاطفی برای معتقدان جالب است زیرا انسانها همواره با امور ناپایدار روبرو هستند و از این ناپایداری غمناکند؛ وصف جاودانگی می ­تواند امیدی برای تسلط بر این غم باشد.
صفت بعدی ثبات و تغییرناپذیری است. بی­ثباتی و تغییری که مشخصه وجود انسان است در خدا راه ندارد.
صفت بعدی حضور محض است که خود بیان­کننده چندین موضوع است:
۱) این صفت ظاهراً با صفت خفای الهی در تناقض است.
۲) این وصف یعنی خدا ساختار جسمانی و فضایی دارد و این تناقض است.
۳) به بیان هستی­شناسی خدا اشیاء را از اساس آفرید یعنی از عدم خلق کرد؛ در نتیجه با وجود قدرت مطلقش نمی ­تواند آنچه را بوجود آورده به حال خود رها کند زیرا شیء موجود حتی برای یک آن نمی ­تواند مستقل از اراده او موجود باشد همانطور که ستون فقرات گازی­شکل محال است؛ یا ناممکن است یک جسم ناپیدا خود را در قالبی پنهان کند. پس خدا نه تنها خالق هر چیزی است نگهدارنده آن نیز هست. خالق بودن یکی از حوادث الهی است یعنی خدا در جهانهای ممکن فاقد خیر محض است بنابراین جهانی بهتر از این نمی­توانست وجود داشته باشد زیرا آنچه باید خلق شود بهتر از آنچه باید خلق نشود نیست. هرچیزی قبلاً همه خوبیها را تمام وکمال داراست و خدا براساس اراده آزادش آنها را خلق کرد منتها اراده آزاد خدا بین خیر و شر نیست بلکه انتخاب بین دو خیری است که یکی بودن اشیاء موجود و دیگری بودن اشیاء ناموجود است.
خدای خالق با خدای ممکن متفاوت است. خدای ممکن وصفی بی­معناست که درباره جهانهای ممکن به کار می­رود. با توجه به اینکه واجب صفت خداست پس جهانهای ممکن نیز وجود ندارد. برای اثبات صفت واجب کافی است که بوجود خودمان که مشروط است توجه کنیم. یعنی ممکن بود ما نباشیم. طبق این قاعده که اگر مفهومی قابل­فهم است پس مفهوم شیئی که تحت آن قرار می­گیرد نیز قابل­فهم است پس اگر وجود مشروط معنادار است وجود نامشروط یا همان وجود واجب نیز معنادار است.
و آخرین صفت، یگانه است. یعنی خدا دارای همه صفات مزبور در هر جهان ممکنی است.
همینطور کسی که وجود واجب را ناممکن می­داند دچار خطای متافیزیکی است و در اثبات آن بوسیله برهان هیوم دچار خطای منطقی شده است. در واقع این اشخاص تصور درستی از خدا دارند. یعنی موحدانی که به دلیل ناسازگاری خدا و شر می­گویند خدا قادر مطلق نیست و کسانی که موجود قادر مطلق را ذاتاً ناممکن نمی­دانند به تصور بزرگترین موجود ممکن بی­توجه بوده ­اند. مفهوم خدا واقعاً متشکل از صفات یکپارچه­ای که نویسنده برمی­شمرد نیست. وی می­گوید با ذکر این اوصاف فقط نشان دادیم که یهودیان، مسیحیان و مسلمانان سعی دارند با بهره گرفتن از خاصّ­ترین مضمون انسانی، انتزاعی­ترین و عام­ترین تصورِ بزرگترین موجود ممکن را بسازند. در پایان اگر کسی بخواهد احسان یا خیرخواهی را به این لیست بیفزاید در واقع به کمال اخلاقی اشاره کرده است؛ آزادی جزء این صفات نیست و عشق در تصور بزرگترین موجود ممکن مندرج است.
۳-۳-۲- شرح فصل ۳:
در فصل سوم نویسنده به تشریح معنای اشکال فلسفی و در نتیجه مخدوش بودن برهان شر می ­پردازد. در ابتدا به تعریف برهان می ­پردازد. برهان یعنی مطرح کردن دلایل برای باور به چیزی است. اما اینجا نکته­ای هست و آن اینکه دلایل فلسفی مثل دلایل ریاضی، قطعی نیستند؛ در اینصورت هدف از طرح دلایلی که قطعی نیستند، چیست؟ و اگر برهان فلسفی قطعیت برهان ریاضی را ندارد چرا خوب است؟ منظور ما از توفیق و شکست فلسفی چیست؟ ودر نهایت منظور از اینکه برهان شر مخدوش است، چیست؟
با توجه به نظر پلنتینجا برهانی توفیق­آمیز است که با مقدماتی نامعقول آغاز شود. یعنی با شک آغاز می­ شود و شروع به کنکاش می­ کند. وقتی می­گوییم ” دلایل فلسفی بهترین تأمّل برای اجزای بی­ثبات متن نیستند” مقصود از “بی­ثبات” شکل مستقل هر متن است. یعنی برهان فلسفی نسبت به شرایطی که در آن ارائه می­گردد، مورد ارزیابی قرار می­گیرد بنابراین در توضیح توفیق یا شکست فلسفیِ یک برهان باید به هدف فیلسوفی که آن برهان را مطرح می­ کند، توجه کرد. ممکن است فیلسوفی در ارائه یک برهان به اقناع مردم توجه نکند؛ در اینصورت احتمال اینکه نظریات این فیلسوف، نظریات مطرحی شوند، کم است. در واقع بنظر نویسنده یکی از مهم­ترین معیارهای توفیق یا شکست یک برهان، قدرت اقناع آن است. و قدرتِ اقناع بستگی به شرایط مخاطبی دارد که برهان به او ارائه می­ شود. مثلاً برای کسی که مخاطب برهان شر است کدام یک از مقدمات این برهان مشکوک است؛ اگر نحوه ارائه یک برهان را به صورت مناظره ترسیم کنیم مناظره می ­تواند به دو شکل باشد:
۱ – در شکل اول مناظره بین دو فیلسوف با گرایشهای متفاوت است که هرکدام سعی می­ کند نظر دیگری را به سمت گرایش خود جلب کند و در این تلاش آماده برخورد با هر نوع مانعی از جانب طرف مقابل خود باشد.
۲ – در شکل دوم مناظره بین دو نفر با گرایش­های متفاوت و احیاناً متضاد است که در حضور جمعی آگنوستیک انجام می­ شود و در نهایتِ مناظره، جمعِ حاضر به هر سمتی متمایل شد برهان آن شخص موفق است. جمع آگنوستیکی که برایش مهم است بداند، کدام گرایش درست­تر است. در این نوع مناظره یک طرف، وظیفه دفاع از برهان را دارد و طرف دیگر وظیفه ایجادِ شبهه در برهان را دارد تا بالاخره جمع حاضر به عنوان هیأت منصفه “رأی نهایی” را بیان کند نه اینکه آن را “اثبات” کند.
به نظر نویسنده روش دوم برای معیار توفیق فلسفی مناسب­تر است زیرا مخاطب هیچ گرایش اولیه­ای نسبت به هیچ یک از براهینِ مخالف ندارد. در این نوع مناظره وظیفه اثبات برهان بر عهده کسی است که سعی دارد چیزی را برای کسی اثبات کند. بنابراین، تعریف معیار توفیق فلسفی اینس: برهانی به سود p توفیق­آمیز است که تحت شرایط آرمانی آن را به کار می­بریم تا عقیده مخاطب آرمانی آگنوستیک را نسبت به p در حضور کسی که مخالف آرمانی p است- به سود p تغییر دهیم. بطور خلاصه می­توان گفت: برهانی موفق است که ارائه آن در شرایط خاصّی نتایجی خاصّ را به بار آورد.
وی سعی می­ کند سؤالاتی که ممکن است در ذهن مخاطب نقش بندد بیان کند که البته سؤالات مهمی هم نیستند. سؤال اول: آیا معیار توفیق ارائه شده نسبی است؟ سؤال دوم: برهانی ممکن است از نگاه ما توفیق­آمیز باشد اما از نگاه خدا خیر. سؤال سوم: آیا ممکن است برهانی به سود p موفق باشد و برهان دیگری در تکذیب p هم باشد که موفق است؟ به زبان افلاطونی دو برهان متناقض p و r هر دو می ­تواند درست باشد درصورتی که p شناخته شده و r ناشناخته باشد و ماp را بپذیریم.
حال با توجه به توضیحات فوق و با معیار بدست آمده به توجیه شکست برهان شر می­پردازیم. ممکن است بگویند گرچه برهان شر از تغییر عقیده آگنوستیکها به سمت موحدان عاجز است ولی آگنوستیک بی­طرف را به آگنوستیک ارزش­گرا تبدیل می­ کند. مؤلف این را رد می­ کند. سپس به تشریح شرایط ارائه برهان می ­پردازد که در آن ملحد با طرح برهان سعی در اثبات آن دارد و موحد با ایجاد شک در برهان سعی در ردّ آن دارد و در نهایت اگر مخاطبین حاضر برهان را پذیرفتند، موفق است وگرنه برهان مخدوش است. اما اینها اثبات نمی­ کند که برهان شر مخدوش است فقط معیاری تخیلی به ما می­دهد. در واقع هدف نویسنده آنست نشان دهد برهان شرنمی ­تواند عقیده آگنوستیکِ آرمانی را به سود خود تغییر دهد چون یک نظریه بنیادین فلسفی است و هیچ نظریه بنیادی نمی ­تواند عقیده آگنوستیک آرمانی را به سود نتیجه­اش تغییر دهد زیرا نمی ­تواند باورهای مخاطبین عقلانی را یکپارچه کنند و همواره مناقشه­آمیزند.
۴-۳-۲- شرح فصل ۴:
در فصل چهارم وارد بحث برهان فراگیر شر می­ شود؛ مقدمات این برهان عبارتند از:
۱) ما میزان بسیار زیادی شر واقعاً هولناک در جهان می­بینیم
۲) اگرخدایی وجود داشت نباید میزان بسیار زیادی شر هولناک در جهان می­بود
*پس خدایی وجود ندارد

 

مجازات‌های بازدارنده از طرف قانونگذار تعریف نشده، منتهی از آنجائکه در نظام کیفری اسلام ،اعمالی وجود دارند که برحسب زمان ومکان از ناحیه حکومت اسلامی ممنوع اعلام می‌شود ویا تکالیف و یا الزاماتی است که حکومت بر فرد اعمال می‌کند و ضمانت اجرای تخلف از آن «مجازات تعزیری» است ،لذا مجمع تشخیص مصلحت نظام با توجه به ضرورت نظارت وکنترل دولت برفعالیت‌های اقتصادی ولزوم اجرای مقررات قیمت گذاری و ضوابط توزیع ،قانون «تعزیرات حکومتی را در تاریخ ۶۷/۱۲/۲۳ به تصویب رسانید وتعزیرات مقرره علیه متخلفین از اجرای این قانون را «مجازتهای بازدارنده»نامید.
عکس مرتبط با اقتصاد
متعاقب این امر قانون مجازات اسلامی در ماده ۱۷ در صدد تعریف مجازات بازدارنده بر آمد ومقرر داشت : «مجازات بازدارنده ،تادیب یا عقوبتی است که از طرف حکومت به منظور حفظ نظم ومراعات مصلحت اجتماع در قبال تخلف از مقررات ونظامات حکومتی تعیین میگردد، ازقبیل حبس ،جزای نقدی، تعطیل محل کسب، لغو پروانه و محرومیت از حقوق اجتماعی و اقمت در نقطه یا نقاط معین و منع از اقامت در نقطه یا نقاط معین ومانند آن.»
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
۲-۴- انواع مجازات در قانون جدید مجازات اسلامی
ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی جدید انواع مجازات‌های مقرر در این قانون را بیان می‌کند. یکی از نوآوری‌های قانون جدید و تغییراتی که این قانون نسبت به قانون مصوب ۱۳۷۰ داشته، بخش‌بندی مجازات‌ها به چهاردسته است. مجازات‌های مقرر برای اشخاص حقیقی به چهار بخش حدود، قصاص، دیات و تعزیرات تقسیم شده‌اند و مجازات‌های بازدارنده که در کنار تعزیرات، دسته‌ای از مجازات‌ها را تشکیل می‌دادند، در قانون جدید به طور کلی از شمار مجازات‌ها خارج شده‌اند. دلیل حذف مجازات‌های بازدارنده از شمار مجازات‌های مقرر در قانون این است که خود مفهوم تعزیرات به گونه‌ای گسترده است که همه موارد را در برمی گیرد و نیازی نیست که مجازات‌ها به پنج دسته حدود، قصاص، دیات، تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده تقسیم شوند و همان عنوان تعزیر، مجازات‌های بازدارنده نیز را در برمی گیرد. تفکیک مفهوم مجازات‌های بازدارنده از مجازات‌های تعزیری برخی اوقات موجب بروز مشکلاتی می‌شد. از جمله این موارد می‌توان به ماده ۱۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸ اشاره کرد. طبق ماده ۱۷۳ این قانون: « درجرایمی که مجازات قانونی آن از نوع مجازات بازدارنده و یا اقدامات تامینی و تربیتی باشد و از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مواعد مشروحه، تقاضای تعقیب نشده باشد و یا از تاریخ اولین اقدام تعقیبی تا انقضای مواعد مذکوره به صدور حکم منتهی نشده باشد، تعقیب موقوف خواهد شد».

پایان نامه حقوق

همان‌گونه که در این ماده مشاهده می‌شود، حوزه مقررات مربوط به مرور زمان، محدود به مجازات‌های بازدارنده است و شامل مجازات‌های تعزیری نمی‌شود. در این جا این اختلاف نظر به وجود می‌آمد که مجازات کدام یک از جرایم، تعزیری و کدام یک بازدارنده است؟ این موضوع باعث صدور آرای متعددی از سوی قضات می‌شد و به نوعی زمینه تشتت آرا را فراهم می‌کرد. به عنوان نمونه برخی اوقات احکامی صادر می‌شد که مجازات‌های بازدارنده را مورد حکم قرار می‌دادند، در حالی که بسیاری از این جرایم منشأ فقهی دارند و هیچ کس به طور دقیق نمی‌توانست تشخیص دهد که مجازات‌های بازدارنده چیست؟ مجازات‌های تعزیری کدام است و تفکیک قانونی روشنی بین این دو نوع مجازات نشده بود. در قانون جدید مجازات اسلامی، مرور زمان برای جرایم تعزیری نیز در نظر گرفته شده است که این موضوع در ماده ۱۰۴ این قانون با ظرافت خاصی بیان شده است که مقرر می‌دارد:«‌مرور زمان، در صورتی تعقیب جرایم موجب تعزیر را موقوف می‌کند که از تاریخ وقوع جرم تا انقضاء‌ مواعد زیر تعقیب نشده باشد یا از تاریخ آخرین اقدام تحقیقی یا تعقیبی تا انقضای این مواعد به صدور حکم منتهی نگردیده باشد …»، لذا دیگر وجود مجازات‌های بازدارنده در عداد مجازات‌های قانونی فاقد وجاهت عقلانی و حقوقی به نظر می‌رسد، بنابراین حذف مجازات‌های بازدارنده در کنار پیش‌بینی مرور زمان برای جرایم تعزیری از نوآوری‌های قانون جدید به شمار می‌آید.
از دیگر نکات مثبت در تقسیم‌بندی مجازات‌ها به چهاردسته این است که تعریف مجازات‌های چهارگانه دقیق‌تر و شفاف‌تر بیان شده است. مجازات‌ها مطابق قانون جدید مجازات اسلامی عبارت است از:
۱- حدود‌: مطابق تعریف مندرج در ماده ۱۵ قانون جدید، حد، مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس تعیین شده است. انواع مجازات‌های حدی پیش بینی شده در قانون عبارتند از: اعدام، شلاق، قطع عضو، تبعید، حبس ابد و تراشیدن سر.
۲- قصاص: مطابق تعریف مندرج در ماده ۱۶ قانون جدید، قصاص، مجازات اصلی جنایات عمدی بر نفس، اعضاء و منافع است که به شرح مندرج در کتاب سوم این قانون اعمال می‌شود.
انواع قصاص هم قصاص نفس در قتل عمدی و قصاص عضو در جنایات عمدی دون نفس که همان جرح و نقص عضو و منافع است، خواهد بود. بنابراین ملاحظه می‌شود که تعریف قصاص در این قانون دقیق‌تر بیان شده است.
۳- دیات: مطابق تعریف مندرج در ماده ۱۷ قانون جدید، دیه، اعم از مقدر و غیرمقدر مالی است که در شرع مقدس برای ایراد جنایات غیر عمدی بر نفس، اعضا و منافع یا جنایات عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد، به موجب قانون مقرر می‌شود.
انواع دیات نیز دیه نفس و دیه اعضاء است که در جنایات غیرعمدی و همچنین جنایات عمدی که در آن‌ ها قصاص به هر جهت قابل اجرا نباشد، اعمال می‌شود.
نکته قابل تامل در تعریف دیه در این قانون این است که دیه اعم از مقدر و غیرمقدر در نظر گرفته شده است و در مواد ۴۴۸و۴۴۹ قانون جدید آمده است:بنابراین ارش، دیه غیر مقدر دانسته شده است که از جمع بین این دو ماده می‌توان نتیجه گرفت که در قانون جدید، احکام دیه قابل تسری به ارش نیز است.
۴- تعزیرات : مطابق تعریف مندرج در ماده ۱۸ قانون جدید، تعزیر، مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد. نوع، مقدار، کیفیت اجرا و مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می‌شود.از نکات قابل توجه در این ماده این است که قانونگذار با آوردن قید «به موجب قانون»، آن هم دوبار، به «اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها» در تعزیرات تاکید کرده است و همچنین با کمی تامل می‌توان به وجود اصل دیگری نیز در این ماده قایل شد، و آن «لزوم رعایت اصل فردی کردن کیفر» در مجازات‌های تعزیری است.
از دیگر موارد قابل ذکر در این ماده این است که دادگاه در صدور حکم تعزیری، مکلف به رعایت مقرراتی شده است از جمله: انگیزه مرتکب، نحوه ارتکاب جرم، وضعیت خانوادگی و اجتماعی مجرم و … که این موارد نشان از به روز شدن تعریف این مجازات و توجه به موضوعات جامعه شناختی و جرم شناسی در اعمال کیفر دارد که از نکات قابل توجه در قانون جدید است.
۲-۴-۱- در فرانسه
در ماده ۱ – ۱۱۱ مجموعه قوانین مجازات فرانسه آمده است : ((جرایم جزایی بر حسب شدت آنها به جنایت، جنحه و خلاف طبقه بندی می‌شوند)). قانون مجازات سابق فرانسه جرایم را بر مبنای مجازاتشان به جنایت، جنحه و خلاف تعریف می‌کرد ؛ ولی قانون مجازات جدید مختصرتر شده چرا که به عنوان مثال جرایم جنحه‌ای را مطرح کرده و سپس مجازات‌های جنحه‌ای را هم بیان می‌کند بدون اینکه ذکر کند که این مجازات‌ها شامل جنحه ها است ؛ ولی تقسیم بندی جرایم در هر دو قانون یکسان است .
توضیح :
به موجب قانون مجازات جدید بر اساس شدت مجازات، نوع جرم (خلاف، جنحه و جنایت) مشخص می‌شود که عبارتند از :
۱ – اگر مجازات جرمی بدون حالت تکرار فقط جزای نقدی تا ده هزار فرانک باشد، از نوع خلاف است (در صورت تکرار به بیست هزار فرانک با تصریح آیین نامه افزایش می‌یابد) .
۲ – حبس حداکثر تا ده سال، جزای نقدی حداقل ۲۵ هزار فرانک مجازات جرایم جنحه‌ای است (مثل سرقت ساده) .
۳ – جرمی که مجازات آن حبس جنایی عمومی یا جنایی سیاسی دایم یا جنایی عمومی یا جنایی سیاسی ۱۵، ۲۰ یا ۳۰ سال دارد جنایت است (مانند قتل با سبق تصمیم یا مسموم کردن)
۲-۴-۲-طبقه بندی مجازات برمبنای نسبت آنها با هم
مجازات‌ها را می‌توان از نظر ارتباطی که باهم دارند به مجازات‌های اصلی وتبعی وتکمیلی تقسیم نمود: مجازات‌های اصلی عبارت از مجازات‌های هستند که مخصوص به هر جرم بوده وبرای هر یک ،مدت آن را قانون مشخص کرده و درباره مجرمین زمانی به مورد اجرا گذارده می‌شود که دادرس دادگاه صریحاً آن را در حکم خود قید ومیزان آنرا تعیین نموده باشد .
مجازات‌های تبعی به خودی خود و بدون نیاز به درج در حکم دادگاه به کیفر‌های اصلی اضافه می‌شوند و کیفر تکمیلی در واقع همان کیفر تبعی است، با این تفاوت که مثل کیفر اصلی در حکم دادگاه قید می‌شود.
۲-۴-۳- طبقه بندی مجازات به لحاظ حقی که محدود شده و یا از بین می‌رود
بالاخره طبقه بندی دیگری مجازات‌ها را با توجه به مشتقی که بر مجرم تحمیل می‌شود ،قائل شده به این طریق مجازات‌ها به مجازات‌های بدنی، مجازات‌های سالب آزادی ،مجازات‌های محدود کننده آزادی ومجازات‌های مالی تقسیم شده و بدین ترتیب ،حیات ،آزادی ،حقوق، شرافت و یا اموال محکوم در معرض خطر قرار می‌گیرد:
۲-۴-۳-۱- مجازات‌های بدنی
قبل از اینکه حقوق جزا تحول پیدا کند وافکار فایده اجتماعی با انقلاب کبیر فرانسه در متون قوانین جزائی انعکاس یابد، مجازات‌های بدنی در حقوق جزا مقام شامخی داشت وزندان غالباً برای جلوگیری از فرار متهم به کار می‌گرفته می‌شد . در آن زمان، مجازات عبارت از انواع مختلف شکنجه بود .در حال حاضر در حقوق جزای اسلام مجازات اعدام ،قصاص ،رجم ،حد شلاق زدن از جمله مجازات‌های بدنی است که به شرح هریک می‌پردازیم:
۲-۴-۳-۲- مجازات اعدام
اغلب بر اثر هیجان وناراحتی که بعد از وقوع یک جنایت فجیع در جامعه‌ای پیدا شد ،افکار وعقاید عمومی خواه وناخواه یک صدا طالب «اعدام » و یا بهتر بگوئیم یک «مرگ» می‌شوند.پیروی از این اصل که داوری درد حاصله از جنایتی را باید در یک اعدام فوری جستجو کرد ،کاملاً بی احتیاطی بوده و چنین به نظر می‌رسد که به جای تجویز انتقام فوری ،به منظور فرونشاندن خشم جامعه باید بیشتر به اثرات حاصله از مجازات اعدام ومشروع بودن آن از نقطه نظر اخلاقی ،حقوقی واتنفاع واقعی جامعه ،توجه نمود.مساله اعدام در حال حاظر به نحو حادی مطرح مباحثه و گفتگوست. مخالفان اعدام در زمینه‌های گوناکون از نقطه نظر مختلف مساله را مطرح کرده ودلایل خود را ابراز داشته اند.
۲-۴-۳-۳- نظرات موافقین اعدام
عده‌ای از طرفداران مجازات اعدام را چنین استدلال می‌کنند که اعدام از نظر فن حقوق جزا، کاملترین مجازاتهاست و برای اثبات ادعای خود ،دلایلی چند به شرح زیر ارائه نموده اند.
اول- افراد جامعه با اعدام جانی قطع یقین حاصل می‌کنند که او به کیفر عمل خود رسیده ورهائی برای او امکان پذیر نیست.حال اگر به جای مجازات اعدام ،به حبس دائم محکوم می‌شود، امکان نجات وی به طرق مختلف از قبیل فرار و یا در اثر انقلابات وسایر عوامل دیگروجدو دارد و بالنتیجه، عمل اخلاقی مجازات که کیفر دادن است ،تحقق نمی یابد.بنابرین تنها راه ممکن، اعدام اوست تا به سزای عمل خویش برسد.
دوم- مجازات اعدام باعث رعب و وحشت در افراد جامعه شده وآنهرا از ارتکاب اعمالی که موجب مجازات مذکور گردد، باز می‌دارد و در واقع کیفر اعدام، حالت بازدارندگی را دارا است.
سوم – مجازات اعدام به مثابه اسلحه برنده‌ای است که در ید واستیلای دولت، جهت دفاع از جان افراد جامعه و همچنین حفظ استقلال و تمامیت خود دولت به کار می‌رود.
چهارم – از انجائی که جامعه برای حفظ وبقای خود تمامی حقوق را داراست، بنابرین حق دارد با طرد عضو فاسد از جامعه، جلوی اشاعه وتسری فساد به وجود آمده را، به وسیله مجازات اعدام سد کند.
۲-۴-۳-۴- نظرات مخالفین اعدام
مخالفین اعدام نظرات خود را به نحو زیر ابراز می‌دارند:
اول – مجازات هدف جوامع نیست ،بلکه وسیله صیانت حفظ اجتماع وطریقه جلو گیری برای تامین سعادت مردم یک کشور است .به عبارت دیگر آیا مجازات اعدام ضرورت است وتنها راه ایجاد نظم واستفاده اجتماعی محسوب می‌گردد.
دوم- جامعه حق ندارد حیات انسانی را که خداوند به او اعطا فرموده است جهت حفظ و بقای خود از او بگیرد
سوم- هرگاه شخص بی گناهی براثر یک اشتباه قضائی محکوم به اعدام گردد مجازات هم در مورد او به مورد اجراء گذارده شود، آیا التیام پذیر خواهد بود؟ بدیهی است که دیگر کار از کار گذشته و چنین خطاو اشتباهی قابل جبران نیست.
چهارم- افرادی که مرتکب جنایت می‌شوند مسئول عمل خود نبوده ،بلکه این اجتماع است که نقش موثر در تربیت او را بر عهده داشته وبا سهل انگاری وکوتاهی در تربیت او موجبات جرم توسط وی را به بوجوده آورده است. بنابراین جامعه که خود مقصر اصلی در ایجاد بزه است حق اعدام مرتکب بزهکار را ندارد.
۲-۴-۳-۵- مجازات شلاق
کیفر شلاق از انواع کیفر هائی است که هم در حدود از آن استفاده می‌شود و هم در تعزیرات . عده‌ای نیز علاوه بر این منفعت جهت اجرای تازیانه، منافعی دیگر را بر شمرده و معتقدند که:
۱-از نظر اقتصادی ،شلاق وسیله ارزان وکم خرج است.
۲- ضررها ومفاسد زندان را ندارد وبه مانند آن مستلزم هزینه نگهداری زندانیان نیست.
۳-مجازات شلاق تاثیر عمده‌ای بر جلوگیری از وقوع جرم را دارد ،حتی در روحیه مجرمان خطرناک هم موثر است در تهدید مجرمان اثر قطعی و واقعی داشته ،بطوریکه در اصلاح وتربیت زندانیان خطر ناک موثر واقع شده است.
۴-در تحولات حقوق جزای مدرن ،جرائم خشن تر وسبعانه تر شده وبا قساوت بیشتری به منصه ظهور می‌رسند پس بهترین نوع مجازات بدنی در مقابل این قبیل جرائم «تازیانه زدن» است
۵-رنج وتعب ناشی از ضربات شلاق به علاوه علاقه‌ای که انسان به ابروو شرف ولنسانیت خود دارد ،باعث می‌شود که از ارتکاب اعمال مجرمانه خودداری ،تا تحمل آن چنان کیفری ،لازم نباشد.
مجازات حدود وقصاص را قبلاً توضیح داده شده است .

۲-۴-۳-۶- مجازات سلب آزادی
منظور از مجازات سالب آزاری ،مجازات حبس می‌باشد . حبس به معنیای مانع شدن است و اسم مکان محبس بروزن مقتل است. زندان تاریختچه بسیار دردناک و غم انگیزی در دنیا دارد .بدترین جنایتکاران و بهترین انسانها ،هر دو به زندان افتاده اند. به همین دلیل زندان همیشه کانونی برای بهترین درسهای سازندگی ویا بدترین بدآموزیها بوده است.در قوانین کیفری اسلام ،ضمن اینکه برای جلوگیری از خلافکاریها وحمایت جامعه در مقابل شرارت افراد از طرق دیگری استفاده شده ،ولی به حکم ضرورت ،عقوبت زندان نیز به عنوان کیفر ثانوی پذیرفته شده است.بدین معنی که کیفر اصلی در اسلام حد است وتعزیر عقوبت ثانوی برای بزهکاران وگناهکاران محسوب می‌شود و آن در صورتی است که حدی تعیین نشده باشد تا بمورد اجراء گذارده شود. اگر چه زندان در اسلام یک عقوبتی ثانوی است و مدت زندان بستگی به نظر حاکم دادگاه دارد که با توجه به جرم ارتکابی و درجه اهمیت آن وتنبیه و تادیب مجرم ،میزان و مدت آن را تعیین می‌کند ،ولی امروزه طبق قانون مجازات اسلامی ،زندان از کیفر اصلی محسوب و مدت و میزان آن از لحاظ حداقل وحداکثر توسط قانونگذار پیش بینی شده است.
۱- معایب زندان
بازداشت وسلب آزادی انسان ونگهداری او در زندان به عنوان مجازات ،ضمن اینکه محاسنی دارد دارای معایب ومفاسدی می‌باشد .از معایب مهم کیفر زندان همین بس که گفته شود:
اولاً- در زاندانهائی که بزهکاران دور هم جمع می‌شوند، درحقیقت یک آموزشگاه عالی فساد تشکیل میگردد. دراین زندان نقشه‌های تخریبی را مبادله کـرده و تجربیات خود را در اختیار دیگـران گذارده و هـر تبهکاری در واقع درس اختصاصی خود را بـه دیگران می‌آموزد، به همین جهت پس از آزادی از زندان بهتر وماهرتر از گذشته به جنایات خود ادامه می‌دهند.
ثانیاً- بسیاری ند اشخاصی که ولگرد وبیکار بوده ودرآمد مطلوبی نداشته ومورد نفرت کسان وبستگان خود قرار گرفته و یا در جامعه جائی برای خود نیافته و کسب وجهه واحترام هم نکرده اند ،ولذا با ارتکاب جرم،زندان رفتن را استقبال وبا عمل خود دو زیان بر جامعه وارد می‌سازند:
اول- زیان معنوی که آن کثرت وقوع جرم است که بر انحطاط اخلقی جامعه می‌افزاید.
دوم- زیان مادی که بر متضرر از جرم از یک طرف وبر بودجه مملکت از طرف دیگر وارد می‌شود.
ثالثاً- انتظار کسان وبستگان مجرم به آزادی او مراجعت مکرر جهت ملاقات زندانی ومسولین قضائی جهت خلاصی و یا تخفیف مجازات وی که این عمل از یک طرف از فعالیت اقتصادی خانواده زندانی که مدتی از وقت و کار خود را صرف رفت آمد می‌کنند ،می کاهد و به زیان خود آنان و جامعه تمام می‌شود واز طرف دیگر دستگاه قضائی را در تنگناهائی قرار میدهد که ناگزیر شود ،هر چند یکبار تحت عنوان عفو وبخشودگی عده‌ای از زندانیان را آزاد کنند.

۲-۴-۳-۷- مجازات‌های محدود کننده آزادی
مجازات حبس باعث می‌شود که آزادی فرد را به صورت اعمال زندان سلب نماید، ولی در مقابل مجازاتهائی وجود دارند که باعث سلب آزادی کامل از فرد نشده ،بلکه آزادی او را محدود می‌نمایند .بدین نحو که گاهی محکوم را از اقامت در محل سکونت خود ممنوع ومحروم می‌سازد و زمانی محکوم مجبور به اقامت در محل معین می‌شود.در اقامت اجباری ویا منع اقامت ،محکوم به مانند زندانی از آزادی کامل محروم نیست ،بلکه در نقاط معینه به زندگی خود ادامه داده وتحت مراقبت ونظارت اصلاحی وتربیتی قرار دارد.
در مورد محرومیت از حقوق اجتماعی مندرج در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ،که در واقع مجازات سلب حق از محکوم است، مقنن توضیح بیشتری نداده ولی با استعانت از مقررات تبصره ۲ ماده ۱۵ قانون مجازات عمومی مصوب سال ۱۳۵۲ ، می توان گفت که محرومیت از حقوق اجتماعی دارای عواقب زیر است :
۱- محرومیت از حق انتخاب کردن یا انتخاب شدن در مجلس شورای اسلامی
۲- محرومیت از حق عضویت در کلیه انجمن ها وشورا ها وجمعیت هائی که اعضاء آن به موجب قانون ،باید با رأی مردم انتخاب شوند.

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

نمودار ۴-۲- توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه برحسب سن ۷۹
نمودار ۴-۳- توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب سنوات کاری ۸۰
نمودار ۴-۴- توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب تحصیلات ۸۱
نمودار۴-۵- توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب عنوان شغلی ۸۲
نمودار ۴-۶- توزیع فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب نوع استخدام ۸۳
چکیده
این تحقیق با هدف مطالعه و بررسی رابطه بین اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی در اداره کل شیلات استان گلستان انجام شد. روش مورد استفاده این پژوهش پس رویدادی و تکنیک مورد استفاده، پیمایش و جامعۀ آماری آن شامل کارکنان اداره کل شیلات استان گلستان در سال ۱۳۹۲ بود. ابزار پژوهش دو پرسشنامه اعتیاد به کار اسپنس و رابینز و پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش بود که پس از اعتباریابی و پایایی سنجی، با روش نمونه گیری تصادفی بر روی نمونۀ انتخابی در استان اجرا شد. این ابزار بر اساس شاخص های مورد مطالعه انتخاب شد تا وضعیت متغیرها را در قالب شش فرضیه به صورت یک فرضیه اصلی و چهار فرضیه فرعی مورد سنجش قرار دهد.یافته های پژوهش نشان داد بین اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه وجود دارد .اعتیاد به کار با شاخص های هیجانی، نگرشی، رفتاری، روانشناختی و سازمانی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه معناداری دارد .مقایسۀ نتایج حاصل از پژوهش حاضر و بررسی چارچوب و مدل نظری این پژوهش، بیانگر همسویی نتایج با تحقیقات مشابه در مورد فرضیه های مطرح شده بوده است .
واژه های کلیدیاعتیاد به کار ، فرسودگی شغلی ، شاخص های هیجانی، شاخص های نگرشی، شاخص های رفتاری، شاخص های روانشناختی ، شاخص های سازمانی

 

فصل اول

 

کلیات پژوهش

 

۱-۱-مقدمه

در حال حاضر، سازما نها همه جنبه هاى مختلف زندگى انسان را در برگرفته است، سازمانى که باید ابزارى براى نیل انسان به اهدافش باشد، انسان را به ابزارى براى مقاصد خود تبدیل کرده است. انسان، سازمان را خلق میکند تا به وى خدمت کند، اما پس از مدتى، چنان شیفته و غرق در آن میشود که گویى خادم سازمان است. شرایط کارى در سازما نهاى امروز به گونه اى است که موجب می شود بسیارى از افراد، بخش فراوانى از زندگى و اوقات خود را به کار اختصاص دهند. این وضعیت می تواند پیامدهاى مثبتى داشته باشد، اما در عین حال، عوارض و پیامدهاى منفى نیز دارد. از این رو، اخیراً پژوهشهایى درباره صرف میزان فراوانى از وقت در کار انجام شده است که اصطلاح اعتیاد به کار ، برای آن به کار می رود.نتایج پژوهش ها درباره اعتیاد به کار اغلب متفاوت و متناقض بوده است. برخی پژوهشگران دیدگاه مثبتى به اعتیاد به کار داشته و دریافته اند که افراد معتاد به کار، بسیار راضی و در عین حال، مولد و بهره ور بود ه اند. برخی پژوهشگران نیز دیدگاه منفی داشته اند و اعتیاد به کار را پدید های غیرمفرح و وسواس آور میدانند که برای دیگران (همکاران و خانواده ) مشکلاتی را پدید می آورد . در پژوهش حاضر برای بررسی رابطه بین اعتیاد به کار و فرسودگی تلاش شده است . به عبارت دیگر، پاسخ به این پرسش مورد توجه است که اعتیاد به کار، تا چه اندازه موجب فرسودگی شغلی افراد می شود ؟

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

۱-۲-بیان مسئله

عصری که در آن زندگی می کنیم با دستاوردهای عظیم علمی و فن آوری همراه است. عظمت و سرعت پیشرفتهای علمی و فنون متأثر از آن، بی تردید اثرات و دگرگونی های متعدد و مفیدی در عرصه های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را در جامعه به همراه داشته و در عین حال موجی از فشارهای روحی و روانی و جسمانی را بر نیروهای شاغل در سازمان در پی داشته است. در این میان اداره کل شیلات استان گلستان از این قاعده مستثنی نبوده است. سازمانها برای رسیدن به اهداف وماموریت های خود از حداکثر توان و وقت افراد خود استفاده می کنند. به گونه ای که انسان پس از مدتی غرق در فعالیتها وکارهای سازمان می شود. یکی از پیامدهای چنین وضعیتی شکل گیری اعتیاد به کار است. با افزایش روز افزون مسئولیت ها در ادارات و پیچیده تر شدن محیط آنها، از کارکنان انتظار می رود که فعالیت هایشان را در سطح بسیار گسترده تر از قبل به انجام برسانند و این انتظار روز افزون آنها را تحت فشار قرار داده است و سلامت و آسایش شخصی کارکنان را به خطر می اندازد .بنابراین احتمال زیادی دارد که کارکنان علاوه بر دریافت پاداشهای بیرونی ،به دلیل انگیزه های درونی نیز با شغلشان عجین یا معتاد به کار شوند. این قبیل افراد معمولاًبخش عمده ای از وقت خودشان صرف امور آموزشی و تخصصی خود می کنند. به همین دلیل به نوعی نسبت به کارشان اعتیاد پیدا می کنند (قلی پور و همکاران، ۱۳۸۷).
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
فرسودگی شغلی یا اعتیاد به کار از نظر مفهومی یک حالت خستگی بدنی، هیجانی و ذهنی است که از فشار هیجانی پی در پی ناشی می شود و بیشتر با درگیری شدید با دیگران برای دوره های درازمدت همراه است (کوری و کولانن، ۱۹۹۸). روانشناسان اجتماعی و صنعتی تحلیل رفتگی شغلی را نوعی سندرم روانشناختی می دانند که در پی تحرک قوای جسمی- روحی فرد در ابعاد عاطفی، شخصیتی، ارتباطی و عملکردی ایجاد می شود. فرسودگی شغلی موضوعی است که در دهه های اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته، تحقیقات انجام شده در این زمینه نتایج قابل توجهی را فراهم نموده است. از جمله دوکویت و همکارانش (۱۹۹۴) نشان دادند که سه عامل سازمانی، شخصی و تحمل مصائب و مشکلات بیماران با فرسودگی شغلی ارتباط دارد. دیاز و هیداگو نیز نشان دادند که شرایط شغلی بر روی فرسودگی شغلی موثر بوده و مخصوصاً این تاثیر بر روی کسانی که مسئولیت بیشتری دارند زیادتر است. ساموئلسون و همکارانش (۱۹۹۷) نیز به این نتیجه رسیدند که محیط کار منفی با فرسودگی شغلی مرتبط است. آتس معتادان به کار را افرادی که نیاز به کار در آنها به حدی زیاد و افراطی است که ممکن است خطری برای سلامتی، شادی فردی، روابط درون فردی و وظایف و نقشهای اجتماعی آنها به وجود آورد تعریف کرده است.سینرو هارپاز، اعتیاد به کار را به عنوان اختصاص افراطی زمان نسبت به فعالیت های فیزیکی و یا فکری که مرتبط با کار باشد، تعریف کرده است. از سوی دیگر شغل و حرفه برای افراد احساس هویت و شرایط خاصی را فراهم می کند تا مهارت جدیدی کسب و چالشی تازه ایجاد و نیز موجبات پاداش اجتماعی و نیاز به تعلق به گروه خاصی برآورده گردد، همچنین کار میتواند برای سلامت جسمانی و روانی فرد خطرناک باشد،یعنی علاوه بر خطرات بدنی موجود در اغلب محیط های کاری، فرد دچار اضطراب،محرومیت درماندگی یا استیصال کند از طرف دیگر استرس های شدید ناشی از ماهیت کار،نوع و وضعیت نامناسب کار به پیدایش حالتی در افراد در سازمانها می شود که به فرسودگی شغلی معروف است (حسینیان، ۱۳۸۶). رایج ترین تعریف از تحلیل رفتگی شغلی را مسلش و جکسون ارائه نمودندکه عبارتند از، سندرومی روان شناختی شامل خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی می باشد. پدیده فرسودگی شغلی از تاثیر شدید و متقابل کار و مردم آغاز می شود و شروع به رشد می کند. فرسودگی شغلی یکی از نتایج استرس های گوناگونی است که به صورت علائم جسمانی (سردرد، زخم معده)، علائم روانی (افسردگی، خشم) و علائم رفتاری (افت کاری و غیبت) ظاهر می شود. راسل دبیران تربیت بدنی از جمله افرادی هستند که نقش مهم آنها در نظام آموزش و پرورش واضح است از این رو برای به کار گماردن و نگهداری آنها باید ضوابط و ملاکهایی متناسب با شرایط فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و نظام آموزشی موجود باشد و با ایجاد آمادگی، صلاحیت و روحیه لازم از توانایی آنان در فعالیت های تربیتی و آموزشی استفاده کرد چرا که تلاش رضایت مندانه به تعهد بیشتر و مستمرتر و در نهایت زندگی بهتر انسان ها و توسعه و پیشرفت جوامع می انجامد (ساعتچی، ۱۳۸۲). پژوهش ها نشان می دهد که در مشاغلی که در آنها فرصتها برای سطوح بالای رضایت شغلی فراهم است، اعتیاد به کار بالا است و نیز مشاغلی که اجازه می دهد که افراد تا ساعات متمادی و طولانی کار کنند، مشاغلی که پاداش هایی برای کار در ساعات طولانی ارائه می دهند و مشاغلی که در آنها معیارهای عینی ارزیابی عملکرد افراد دشوار است (قلی پور، ۱۳۸۷).
عکس مرتبط با اقتصاد
در این پژوهش سعی بر آن شده است ارتباط بین اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی مورد بررسی قرار گیرد و ارتباط بین نمرات آزمون اعتیاد به کار و هر یک ازمولفه های فرسودگی شغلی بررسی شود، دستیابی به این اهداف درک صحیح از مفهوم اعتیاد به کار و فرسودگی شغل می باشد که در این تحقیق سعی شده، به طور جامع این عوامل احصاء و طبقه بندی گردند.از همین رو مسئله اصلی تحقیق حاضر «بررسی رابطه بین اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی در اداره کل شیلات استان گلستان می باشد». که مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهای مناسب در این زمینه بیان و تحلیل شده است.

۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش

نیروی انسانی شاغل در سازمان با قابلیت ها و توانمندیهای بالقوه خود چنانچه به خوبی مورد توجه قرار گیرد ،نقش مهم و حساسی را در راستای نیل به رشد و توسعه سلامت سازمان ایفا خواهد نمود . در این مسیر استفاده از تکنیک ها و روش های مختلف جلوگیری از فرسودگی شغلی می تواند مفید واقع شود.استفاده از تکنیک ها و روش های مختلف جلوگیری از فرسودگی شغلی هنگامی با موفقیت توام است که با شناخت دقیق همراه باشد و بتوان عملا آنها را مورد استفاده قرار داد و در عرصه سازمان ار آنها بهره جست .
فرسودگی در مشاغل خدماتی و یاری رسان به مردم بیشتر از سایر حرفه ها دیده می شود . پرسنل شاغل در سازمان ها نیز به علت مواجهه با عوامل استرس زای متعدد شامل فشارهای روانی ، هیجانی ، فیزیکی ،مدیریتی و بین فردی میزانی از فرسودگی شغلی را تجربه می کنند .با توجه به اثرات منفی فرسودگی شغلی بر عملکرد فرد که به صورت کاهش درآمد و موثر بودن در محل کار ، غیبت از محل کار ،کاهش رضایت مراجعان ،ترک حرفه ، مشکلات خانوادگی و زناشویی ،استفاده از الکل و مواد مخدر افسردگی و حتی خود کشی باشد ، شناخت فرسودگی شغلی و عوامل موثر در ایجاد آن و در نهایت پیشگیری از وقوع فرسودگی شغلی از اهمیت خاصی برخوردار می گردد . (رحیمی ،۱۳۸۳،ص۱۲)
نتیجه تصویری برای موضوع افسردگی
یکی دیگر از دلایل اهمیت فرسودگی شغلی از این جهت است که نیروهای انسانی ، کمیاب ترین و گران ترین سرمایه های هر نوع سازمان محسوب می شود و سعادت و سلامت هر سازمان منوط به تلاش و کوشش نیروهای انسانی آن سازمان می باشد . دلیل دیگر اهمیت فرسودگی شغلی از آن جهت است که عدم توجه دقیق و کافی به فرسودگی شغلی و سلامت سازمان ، باعث هدر رفتن سرمایه و تلف شدن وقت و انرژی زیادی در کشور خواهد شد . در هر سازمانی انگیزه کاری بالا برای جذب و حفظ کارکنان اساسی است .(لیز و کرن ،۲۰۰۵). در یک جمع بندی کلی دست کم به دو دلیل دیگر دلیل فرسودگی شغلی باید برای سازمانها اهمیت داشته باشد و مورد مطالعه قرار گیرد . ۱- عدم فرسودگی شغلی ، سطح بالایی از تعهد متقابل بین افراد و سازمان بوجود می آورد . به این معنا که افراد به اهداف سازمان و توسعه آن و سازمان نیز به نیازهای افراد و بالیدگی آنها متعهد باشد .۲- فرسودگی شغلی پدیده ای است که امروز از مرز سازمان و شرکت فراتر می رود و اثرات آن در زندگی خصوصی فرد و خارج از سازمان نیز قابل مشاده است و می تواند بر کیفیت زندگی شخصی ، خانوادگی و حرفه ای بر جای بگذارد به صورت یک مساله جدی مد نظر قرار گرفته است .(هلسوی و همکاران ، ۲۰۰۰،ص۲۳۴)
با وجود این که اعتیاد به کار و رابطه آن با فرسودگی شغلی حائز اهمیت زیادی است ، و در این زمینه تحقیقی جتمع و کامل انجام نگرفته است ، بنابراین لازم است در مورد اعتیاد به کار و رابطه آن با فرسودگی شغلی کارکنان در وهله اول آگاهی کافی کسب گردد و بر اساس اطلاعات حاصله اقدامات لازم صورت گیرد به همین دلیل این پژوهش در صدد است تا وضعیت اعتیاد به کار در اداره کل شیلات استان گلستان را بررسی نموده و رابطه آن را با فرسودگی شغلی کارکنان سازمان مورد بررسی قرار دهد .
بنابر این با توجه به نکات مطرح شده بررسی رابطه اعتیاد به کار با فرسودگی شغلی کارکنان اداره کل شیلات استان گلستان ضرورت پیدا می کند .

۱-۴-اهداف پژوهش

– هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه بین اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی در اداره کل شیلات استان گلستان می باشد.
– بررسی بین اعتیاد به کار و شاخص های هیجانی کارکنان اداره کل شیلات گلستان
– بررسی بین اعتیاد به کار و شاخص های نگرشی کارکنان اداره کل شیلات گلستان
– بررسی بین اعتیاد به کار و شاخص های رفتاری کارکنان اداره کل شیلات گلستان
– بررسی بین اعتیاد به کار و شاخص های روانشناختی کارکنان اداره کل شیلات گلستان
– بررسی بین اعتیاد به کار و شاخص های سازمانی کارکنان اداره کل شیلات گلستان
– بررسی وضعیت اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی کارکنان اداره کل شیلات گلستان

 

۱-۵- مدل مفهومی پژوهش

شاخصهای هیجانی
شاخصهای نگرشی
شاخصهای رفتاری
شاخصهای روانشناختی
شاخصهای سازمانی
عوامل مورد مطالعه در مورد فرسودگی شغلی در پژوهش ها و تحقیقات انجام شده گذشته بسیار زیاد بوده است که با توجه به جامعه مورد مطالعه و با بهره گرفتن از نظر صاحبنظران در این مورد شاخص های هیجانی، شاخص های نگرشی، شاخص های رفتاری، شاخص های روانشناختی و شاخص های سازمانی بعنوان عوامل مورد مطالعه در مورد فرسودگی شغلی انتخاب شده اند.

 

۱-۶- فرضیه‌های پژوهش

فرضیه اصلی
– بین اعتیاد به کار و فرسودگی شغلی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه وجود دارد .
فرضیه فرعی
– بین اعتیاد به کار و شاخص های هیجانی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه معناداری وجود دارد.
– بین اعتیاد به کار و شاخص های نگرشی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه معناداری وجود دارد.
– بین اعتیاد به کار و شاخص های رفتاری کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه معناداری وجود دارد.
– بین اعتیاد به کار و شاخص های روانشناختی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه معناداری وجود دارد.
– بین اعتیاد به کار و شاخص های سازمانی کارکنان اداره کل شیلات گلستان رابطه معناداری وجود دارد.

 

۱-۷-تعاریف نظری و عملیاتی متغییرها

 

۱-۷-۱- اعتیاد به کار

تعریف نظری اعتیاد به کار یا اعتیاد شغلی نوعی اعتیاد رفتاری است که در آن فرد به شغل خویش معتاد می‌شود. اعتیاد به کار با سخت‌کوشی فرق دارد. این واژه برای اولین‌بار توسط روانشناس امریکایی وین اوتس در سال ۱۹۷۱ استفاده شد. وی اعتیاد به کار را نوعی خو گرفتن به چیزی می‌داند و معتاد به کار شخصی است که نیاز فراوانی به کار دارد که اختلال‌ها و تعارض‌های زیادی را در سلامت جسمانی، شادی، روابط بین فردی و روحیه اجتماعی بودن، به وجود می‌آورد.(وین اوتس.۱۹۷۱)
تعریف عملیاتی وضعیتی است که بر اساس پرسشنامه اعتیاد به اسپنزو رابینز مورد سنجش قرار می گیرد .

 

۱-۷-۲-فرسودگی شغلی

تعریف نظری فرسودگی شغلی اصطلاحی است که گاهی به جای آن از معادل هایی چون تنیدگی،تحلیل رفتگی، بی رمقی ،از توان افتادگی،زدگی از کار،خستگی مفرط،تهی شدگی وفرسایش روانی می توان استفاده کرد.بین روان شناسان بر سر تعریف فرسودگی شغلی اتفاق نظر وجود ندارد.گروهی فرسودگی شغلی را با استرس شغلی یکی میدانند .
تعریف عملیاتی در این تحقیق وضعیتی می باشد که براساس سوالات پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش (۱۹۸۲) مورد بررسی قرار گرفته است.

 

۱-۸- مدل فرایندی پژوهش

داده ها
تجزیه و تحلیل
نتایچ
شاخصهای هیجانی
چهار چوب نظری
طراحی پرسشنامه و اعتبار یابی آن
گردآوری اطلاعات
دسته بندی اطلاعات و تجزیه و تحلیل
نتیجه گیری
تعمیم دهی
ابزار سنجش
مطالعات نظری
شاخصهای نگرشی
شاخصهای روانشناختی

 

کاریز(۱۹۹۳)معتقداست بیشترازدواجهابه نوعی دلزدگی راتجربه می کنند وبسیاری ازآنهاباکیفیت بسیار پایین به زندگی بی ثبات خودادامه می دهند که مسلمأبافراوانی افکاردرباره جدایی همراه خواهد بود

 

( شریفی و همکاران،۱۳۹۰).

 

روابط بین زن وشوهر از عوامل مهم در کیفیت زندگی است. تلاش اصلی جوامع در بالا بردن ارتقاء کیفیت زندگی در زمینه های متعدد می باشد. کیفیت زندگی مفاهیمی چون:سلامت وامنیت فردی وخانوادگی،اشتغال وروابط بین فردی وخانوادگی را به دنبال دارد(شریفی وهمکاران،۱۳۹۰).

 

کاهش تدریجی دلبستگی عاطفی به همسروجایگزینی عواطف منفی به جای مثبت همراه است(شریفی وبشلیده وهمکاران،۱۳۹۰)

 

سیرصعودی آمارطلاق ووجود تعارضان و آشفتگی دربین روابط زوجین، انگیزه محققان را برای یافتن عوامل مؤثر و راهکارهای مناسب جهت مقابله با فروپاشی این رابطه را افزایش داده است. یکی ازاین آشفتگیهاو نابهنجاریهای روانشناختی که به مرور زمان عشق وعلاقه بین زوجین را کم رنگ می کند و گاهی به طور کامل این رابطه رامحو کرده ومشکلات روحی روانی و جسمی و ایجاد روابط سرد وبی تفاوت (طلاق عاطفی)و به دنبال آن طلاق رسمی صورت می گیرد (پانیز،۱۹۹۶) تحقیقات کارشناسان خانواده نشان می دهد که امروزه شیوع دلزدگی بیشتر شده است.بطوریکه ۵۰% اززوجین بعد از ازدواج دچار دلزدگی زناشویی می شوند (پانیز،۱۹۹۶).

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

تحقیقات انجام شده نشان می دهد که عدم توانایی حل تعارضات زناشویی وتصورات رویایی از عشق،اثرات زیانباری بر سلامت روانی وجسمانی وعاطفی زوجین دارد که می تواند موجب ایجاد دامنه ای از مشکلات رفتاری و هیجانی را ایجاد می کند. زوال خانواده های گسترده، تغییر نقش زن و مرد، و باورهای ارتباطی را شامل می شود (ادیب راد،۱۳۸۴) از جمله عوامل دیگری که می تواند در دلزدگی نقش داشته باشد، کارکرد خانواده، تاب آوری فردی وباورهای معنوی که در دلزدگی زناشویی بطور مستقیم به آنها پرداخته نشده است (پانیز،۱۹۹۶).
نتیجه تصویری درباره سلامت روانی

 

دلزدگی زناشویی در نتیجه درگیریهای طولانی مدت است که افراد از نظر عاطفی واحساسی خواسته ها وانتظارات و مطالبات عاطفی دارند که برآورده نمی شود.از پا افتادن جسمی وفرسودگی بدنی ناشی از دلزدگی به صورت خستگیهای طولانی و مزمن بروز می کند که حتی در خواب هم رفع نمی شود..

 

دلزدگی باعث فروپاشی رابطه می شود وفرد از لحاظ جسمی، روانی، عاطفی دچار مشکل شده وبا نشانه گانی از قبیل: خستگی، کسالت، بی حالی و بی حوصله گی، سر دردهای مزمن،درد معده، کم اشتهایی یا پر اشتهایی همراه است که گاهی با انگیزه ی خود کشی نیز همراه است (به نقل از ادیب راد،نسترن،ادیب راد،مجتبی،۱۳۸۴).

 

پویایی وبالندگی زندگی زناشویی مستلزم این است،که زن وشوهر از موضع و موقعیت برابر با یکدیگر وارد تعامل شوند چون در غیر این صورت رابطه زوجین بصورت مرضی وبه شکل سلطه گر وسلطه پذیردرمی آید،که این امردرنهایت سبب دلزدگی بین زوجین می شود (رایگان،۱۳۸۸).

 

دلزدگی زناشویی یک فرایند تدریجی است. وقتی شخص در پاسخ به استرس مدت دار و درد وفشار جسمی، روانی، عاطفی، جدای از کار و دیگر روابط معنی دار قرار می گیرد که نتیجه آن کاهش قدرت بهره وری است ایجاد می شود (گورکین،۲۰۰۹).دلزدگی زناشویی به علت توقعات غیر واقعی از همسر و ازدواج، تداوم استرس ها،واقعیت ها وفراز ونشیبهای زندگی بروز می کند (لینگرن،۲۰۰۳).

 

تعارض بین فردی یک عامل استرس زای مهم به شمار می رود (بشلیده وهمکاران ،۱۳۹۰) فرسودگی پاسخی انطباق یافته به استرس که در نهایت منجر به دلزدگی می شود. اظطراب، خشم، استرس، افسردگی بین زوجین باعث بی توجهی به رفتارهای مثبت می شود. و بیماریهای جسمی و روانی از جمله دلزدگی را به وجودمی آورد. دلزدگی حتی در یک روال عادی زندگی امری ممکن ومحتمل است (به نقل از شریفی وهمکاران،۱۳۹۰)
نتیجه تصویری برای موضوع افسردگی

 

نتایج نشان داده بین دلزدگی و رضایت کلی از زندگی، دلزدگی و سلامت جسم و روان (ملامد وهمکاران، ۲۰۰۶)، نگرش مثبت و دلزدگی زناشویی (موسوی زاده ،۱۳۸۸)، رابطه صمیمانه با همسر ودلزدگی زناشویی (به نقل از یوسفی و باقریان،۱۳۹۰) رابطه معناداری وجود دارد.پانیز(۱۹۹۶) در پژوهش خود به این نتیجه رسید که زنان بصورت معناداری در مقایسه با شوهران خود، بیشتر دچار دلزدگی می شوند.این پژوهش با پژوهش نویدی (۱۳۸۴) همسو است. همچنین ایجاددلزدگی درزنان تحت تأثیرعوامل کاری وغیرکاری می باشد، درصورتیکه در مردان تنهادراثر عوامل کاری به وجود می آید.

 

لینگرن (۲۰۰۳) دلزدگی رابه علت ناکامی در عشق بروز می کند وپاسخی است در برابر مسائل وجودی ونشانه نا امیدی فرد می باشد.انباشته شدن فشارهای روانی که تضعیف کننده عشق،افزایش تدریجی خستگی و یکنواختی وجمع شدن رنجشهای کوچک که به بروز دلزدگی کمک می کند

 

(پانیز،۱۹۹۶،ترجمه شاداب، ۱۳۸۱).

دلزدگی شکلی از استرس می باشد.پژوهشها حاکی از ان است که معنویت نقش مهمی در مقابله با استرس، افزایش شادکامی و رضایت زناشویی دارد.معنویت می تواند در حل تعارضات وکاهش دلزدگی زناشویی وافزایش کارکرد وکیفیت زناشویی مؤثر باشد.زوجینی که دچار دلزدگی زناشویی می شوند معنای برای زندگی خود ندارند و باورهای معنوی می تواند به عنوان یکی از شاخص های مهم در روابط زوجین باشد که می تواند بطور مستقیم یا غیر مستقیم بر دلزدگی زناشویی نقش داشته باشد(پانیز،۱۹۹۶).
جاکوبسن(۱۹۸۰)برنقش ارتباط منطقی درجلوگیری از بروز دلزدگی زناشویی تأکید می کند ومعتقداست شایعترین مشکلی که زوجهای ناراضی مطرح می کنند عدم موفقیت دربرقراری رابطه ی منطقی می باشد.چنانچه که همسران نتوانند در ارتباط با یکدیگر نیازهای خود را مطرح کنند،به نیازهای هم پی نمی برند و نمی توانند آنها را برآورده کنندو به دنبال آن استرس،ناکامی، خشم ونهایتأدچاردلزدگی می شوند.

 

عوامل زیادی در بروز دلزدگی نقش دارند که از جمله ی آنها می توان به:

• کیفیت زندگی زناشویی
• رضایت زناشویی
• سازگاری زناشوی
• تعارض زناشویی
• تعهدزناشویی

 

۲-۴-۱کیفیت زندگی زناشویی

 

کیفیت زندگی زناشویی را موفقیت و عملکرد درست در یک زندگی زناشویی توصیف کرده اند(گلن،۱۹۹۰).

 

متغیرهای مؤثر برثبات ازدواج و کیفیت زندگی زناشویی

 

عوامل بسیاری بر کیفیت زندگی زناشویی تأثیر گذار هستند که برخی از آنها شامل:

 

تشابه،جذابیت جسمانی،تحصیلات،سن،عوامل اقتصادی،اجتماعی، فرهنگی،اشتغال،سلامت جسمی و روانی،نحوه ی فرزندپروری
تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

ویژگیهای فردی و عوامل شخصیتی

 

سبک دلبستگی ناایمن و وجودخصوصیات شخصیتی منفی دربین هر کدام از زوجین نیز یاعث بروز تنش در زوجین می کند (شیبانی تذرجی،۱۳۸۷).

 

مدت ازدواج: یافته ها نشان می دهد که کیفیت زندگی زناشویی در سالهای ابتدایی ازدواج با گذشت زمان کاهش می یابدوسپس رو به افزایش می گذارد.

 

ارتباطات اجتماعی،تقسیم وظایف،حضور فرزند انوقایع استرس زا در زندگی(گلن،۱۹۹۸).

 

۲-۴-۲رضایت از زندگی

 

رضایت از زندگی را ارزیابی فرد از کیفیت رابطه ی زناشویی می دانند(میر خشتی،۱۳۷۵).

 

توانایی زوجین برای حل و فصل تعارضات و مقابله با آنها رضایت یاعدم رضایت از زندگی زناشویی رانشان می دهد.

 

رضایت اززندگی بستگی به شرایط زیر دارد:

 

• بازبودن وهم فهمی:ریک احساسات و عواطف طرف مقابل بودن

 

• پذیرش: دیگری را همان گونه که هست پذیرفتن وپیش داوری و قضاوت نکردن

 

• توجه وعطوفت:اهمیت دادن به احساس طرف مقابل واحساس تعهد نسبت به رفاه او کردن

 

• شناخت و درک همسر

 

• ایجاد محیطی همراه با آرامش وشادمانی (ثنایی،۱۳۷۹)

 

۲-۴-۳سازگاری زناشویی

 

سازگاری زناشویی فرایندی است که درطول زندگی زوجین به وجود می آید. زیراکه لازمه ی آن انطباق سلیقه ها،شناخت صفات شخص مقابل، ایجادقواعد رفتاری والگوهای رفتاری است.بنابراین سازگاری زناشویی یک فرایند تکاملی دربین زن وشوهراست (قربانعلی پور،۱۳۸۴).

 

سازگاری زناشویی شامل:داشتن یک هدف مشترک درزندگی،انطباق و توانایی حل مسئله،ایجادروابط رضایت بخش همراه با شادمانی،چگونگی برخوردبامشکلات، باوریکدیگر،ارضاء کامل نیازهای روانی وجسمانی واحترام متقابل می باشد (اسچوماچرولئوناردو،۲۰۰۵).

 

۲-۴-۴تعارض زناشویی

 

تعارض بین زوجین می تواندبر موفقیت یا شکست رابطه بین آنهاتأثیرجدی داشته باشد.تعارض عدم توافق ومخالفت دو فردبایکدیگر،ناسازگاری درنظرات واهداف که درجهت مخالف بادیگری صورت می گیردکه باعث ایجاد ستیزه بین زوجین می شود(قلیلی رنانی،۱۳۸۴).

 

عوامل مؤثردرنارضایتی زوجین

 

• نارضایتی از عادات و ویژگیهای همسر

 

• مشکلات ارتباطی

 

• مشکل در روابط جنسی

 

• اختلاف در گذراندن اوقات فراقت

 

•آسیبها و مسائل روانی حل نشده

 

• تفاوتهای شخصیتی

 

•مقابله به مثل همسران

 

• مسائل مالی

 

•مسائل مذعبی

 

•خانواده ودوستان

 

۲-۴-۵تعهدزناشویی

 

تعهد یعنی وفاداری به همسر و خانواده.بودن در کنار خانواده در هنگام غم وشادی.تعهد باعث حفظ وبقای یک رابطه می شود.توجه به رفاه وآسایش همسر، بودن زوجین در شرایط مختلف زندگی ازقبیل،بیماری وسلامتی،ثروت یا فقر وشرایط مختلف زندگی از نشانه های تعهد به همسر وخانواده می باشد (عرشی،۱۳۸۶)

۲-۵ سوابق و پیشینه پژوهش:
۲-۵-۱ سوابق و پیشینه تحقیق در داخل:
حسین رئیسی (۱۳۸۳) در پژوهشی که به بررسی اثربخشی آموزش شادمانی بر سلامت روان و کاهش فشار خون بیماران مبتلا به فشار خون در شهر اصفهان پرداخته است چنین نتیجه گرفته است که شادکامی می تواند زمینه افزایش و بهبودی سلامت روان در میان بیماران مبتلا به فشار خون در پی داشته باشد .
جعفری ٬ عابدی و لیاقت درار (۱۳۸۳)به «بررسی میزان شادمانی و عوامل همبسته با آن در دانشجویان دانشگاه های شهر اصفهان»پرداختند نتایج پژوهش آن ها بیانگر آن بود در مجموع عوامل شناختی و رفتاری مورد بررسی ۶۰ درصد میزان شادمانی را تعیین می کنند؛ از این ٬ مقوله بیان احساس ها ؛ ۲/۴۳ درصد ٬ پرورش شخصیت سالم؛ ۵/۷ درصد٬ شادمانی کلی ؛ ۲/۴ درصد ٬ دوری از نگرانی ؛ ۷/۲ درصد٬ روابط اجتماعی ؛ ۶/۱ درصد ٬ خود بودن؛ ۸/۰ درصد٬ صمیمیت ؛ ۴/۰ درصد و پرورش شخصیت اجتماعی و توجه به زمان حال ٬ هر یک ۲/۰ درصد از شادمانی را تعیین می کنند.
از سوی دیگر ٬ ۱۵ عامل شناختی رفتاری کلی شامل : فعالیت ٬ روابط اجتماعی ٬ از بین بردن احساس های منفی ٬ خوش بینی ٬ بیان احساس ها ٬ سطح توقعات پایین ٬ خود بودن ٬ صمیمیت، برنامه ریزی ٬ توجه به زمان حال ٬ الویت دادن به شادی ٬ خلاقیت ٬ دوری از نگرانی ٬ پرورش شخصیت سالم و پرورش شخصیت اجتماعی ٬ همگی دارای رابطه معناداری با شادمانی هستند.از بین عوامل جمعیت شناختی مورد٬ بررسی ٬ نتایج حاکی از آن بود که هرچه سن افزایش می یابد ٬ شادمانی کمتر می شود.همچنین با افزایش نمره معدل تحصیلی ٬ شادمانی نیز در دانشجویان افزایش می یابد.
عظیم زاده،حسینی مهر،رحمانی(۱۳۹۰) درپژوهشی با عنوان بررسی ارتباط بین مؤلفه های مدل پنج عاملی شخصیت و شادکامی در دانشجویان که با روش پژوهشی توصیفی (همبستگی)برای انجام این پژوهش تعداد ۳۸۰ نمونه که ۲۸۰ دختر و۹۰ پسر بوده اند.ابزاراندازه گیری شامل پرسشنامه شادکامی آکفورد و برسشنامه ۵عاملی شخصیتNEOاستفاده گردیده است. نتیجه نشان داد که، شادکامی با مسئولیت پذیری همبستگی مثبت و معنادار، و با روان رنجوری همبستگی منفی ومعناداردارد.
فرزادفر،مولوی،آتش پور(۱۳۸۵)این پژوهش باهدف تعیین تأثیر آموزش شادمانی فرودایس برکاهش افسردگی زنان بی سرپست شهراصفهان بوده است.روش پزوهشی شبه آزمایشی به روش پیش آزمون وپس آزمون می باشد.برای این منظور ۳۰ زن بی سرپرست کمیته امدادامام خمینی مناطق پنجگانه شهراصفهان درنظرگرفته شد.آزمون مورد استفاده،آزمون افسردگی بک میباشد.نتایج نشان می دهد که آموزش شادمانی فوردایس افسردگی زنان بی سرپرست را به طور چشم گیری کاهش داده است.
علیزاده،رجایی،حسینی(۱۳۹۱)در پژوهشی با عنوان اثربخشی امیددرمانی به شیوه گروهی برافزایش میزان امیدبه زندگی در بیماران مبتلا به HIV مثبت.که با روش شبه آزمایشی طرح پیش آزمون وپس آزمون با گروه کنترل.برای انجام این پژوهش ۲۰ نفراز بیماران مرد دارای HIV مثبت درمرکز مشاوره بیماریهای رفتاری-عفونی مشهد،به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند.دراین پژوهش از پرسشنامه امیداشنایدر استفاده گردیده است.نتایج نشان می دهد که امیددرمانی به شیوه گروهی به طور معناداری موجب افزایش امید به زندگی دربیماران مبتلا بهHIV گردیده است.
رسولی،بهرامیان،زهراکار(۱۳۹۲)در پژوهشی با عنوان تاثیر امید درمانی گروهی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکروزیس.با روش پژوهشی شبه آزمایشی با گروه آزمایش وکنترل.نمونه گیری به صورت داوطلبانه از میان بیماران عضوانجمنMS اصفهان انتخاب شدند.۲۴ آزمودنی که۱۲ نفر در گروه آزمایش و۱۲نفر در گروه کنترل قرار گرفتند.نتایج این پژوهش نشان داد که کیفیت زندگی بطور معناداری نسبت به گروه کنترل بالا رفته است.
نشاط دوست وهمکاران(۱۳۸۸)در پزوهشی به بررسی ومقایسه دو روش دارو درمانی وامید درمانی برابعادکیفیت زندگی بیماران دارای فشارخون اساسی.دراین پژوهش از روش شبه آزمایشی با گره آزمایش وکنترل.نمونه مورد نظر۴۰ نفر از بیماران دارای فشارخون مراجعه کننده به مرکز قلب وعروق دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشند.ابزار مورداستفاده پرسشنامه کیفیت زندگی فرم کوتاه بوده است.نتایج این پژوهش نشان داده که امیددرمانی بیش از دارو درمانی باعث بهبود کیفیت زندگی بیماران بوده است.